FTA ไทย แคนาดา เปิดเจรจารอบแรก ตั้งเป้าสรุปปี 2570

คณะเจรจาไทยเริ่มรอบแรกที่โทรอนโต

นางขวัญนภา ผิวนิล รองอธิบดีกรมเจรจาการค้าระหว่างประเทศ เป็นหัวหน้าคณะเจรจาฝ่ายไทยในรอบที่ 1 การเจรจารอบนี้เกิดขึ้นหลังคณะรัฐมนตรีเห็นชอบกรอบการเจรจาเมื่อวันที่ 29 ก.ย. 2569 หรือราวหนึ่งเดือนก่อนคณะเจรจาเดินทางไปโทรอนโต

กรมเจรจาฯ ระบุว่าเป้าหมายของการทำ FTA ฉบับนี้คือยกระดับความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจของสองประเทศ ขยายตลาดส่งออก เพิ่มโอกาสการลงทุน และเชื่อมโยงเศรษฐกิจไทยกับภูมิภาคอเมริกาเหนือ กรมยังชี้ว่าความตกลงนี้จะเป็นกลไกเพิ่มโอกาสทางการค้าให้สินค้าเกษตรและอาหารแปรรูป สินค้าอุตสาหกรรม และธุรกิจบริการ พร้อมส่งเสริมความร่วมมือด้านเทคโนโลยีและนวัตกรรม

อีกเรื่องที่กรมเน้นคือห่วงโซ่อุปทาน กรมระบุว่า FTA จะช่วยให้ผู้ประกอบการไทยเชื่อมโยงห่วงโซ่อุปทานกับแคนาดาได้มากขึ้น และเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน โดยเฉพาะวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (SMEs) ที่จะเข้าถึงโอกาสทางธุรกิจใหม่ได้มากขึ้น

ประเด็นที่อยู่บนโต๊ะเจรจา FTA ไทย แคนาดา

ขอบเขตการเจรจากว้างกว่าเรื่องภาษีสินค้าอย่างเดียว กรมเจรจาฯ แจ้งว่าสองฝ่ายหารือในหลายเรื่อง ได้แก่ การเปิดตลาดสินค้า การเปิดตลาดบริการและการลงทุน การค้าดิจิทัล ข้อปฏิบัติด้านแรงงาน สิ่งแวดล้อม ทรัพย์สินทางปัญญา การแข่งขันทางการค้า และการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ

ยังมีเรื่องอุปสรรคทางเทคนิคต่อการค้า มาตรการสุขอนามัยและสุขอนามัยพืช รวมถึงการอำนวยความสะดวกทางการค้าระหว่างกัน สำหรับผู้ประกอบการ ความหมายคือผลของการเจรจาอาจแตะธุรกิจได้หลายด้าน ไม่ว่าจะเป็นผู้ส่งออกสินค้า ธุรกิจบริการ การค้าดิจิทัล และผู้ที่สนใจเข้าร่วมประมูลงานภาครัฐ

FTA ฉบับนี้ไม่ได้เริ่มจากศูนย์ กรมเจรจาฯ ระบุว่าจะต่อยอดจากความตกลงการค้าเสรีอาเซียน-แคนาดา (ASEAN-Canada Free Trade Agreement หรือ ACAFTA) ซึ่งใกล้ประกาศผลสำเร็จของการเจรจาในช่วงการประชุมสุดยอดอาเซียนกลางเดือน พ.ย. 2569 กรมชี้ว่าการต่อยอดนี้จะช่วยให้ผู้ประกอบการไทยใช้ประโยชน์จากความตกลงทั้งสองกรอบได้เต็มศักยภาพ และเข้าถึงตลาดแคนาดาได้มากขึ้น

การค้าสองฝ่ายโตกว่า 20% และสินค้าหลักที่ส่งไป

กรมเจรจาฯ รายงานว่าในปี 2568 การค้าระหว่างไทยกับแคนาดามีมูลค่ารวม 3,919.71 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เพิ่มขึ้น 21.6% ไทยส่งออกไปแคนาดา 2,591.71 ล้านดอลลาร์สหรัฐ และนำเข้าจากแคนาดา 1,328.02 ล้านดอลลาร์สหรัฐ แปลว่าไทยส่งออกมากกว่านำเข้าเกือบสองเท่า

แนวโน้มปี 2569 ยังไปต่อ ช่วง ม.ค.-ก.ค. 2569 การค้ารวมอยู่ที่ 2,634.80 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เพิ่มขึ้น 20.5% สินค้าส่งออกสำคัญของไทยไปแคนาดามี 5 กลุ่ม ได้แก่ เครื่องคอมพิวเตอร์ อุปกรณ์และส่วนประกอบ เหล็กและผลิตภัณฑ์เหล็ก อาหารทะเลกระป๋องและแปรรูป ข้าว และผลิตภัณฑ์ยาง

ด้านการลงทุน ข้อมูลจากฝ่ายแคนาดาระบุว่าในปี 2568 การลงทุนโดยตรงของไทยในแคนาดามีมูลค่า 643 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เช่น ด้านพลังงานและอาหารแปรรูป ส่วนการลงทุนโดยตรงของแคนาดาในไทยมีมูลค่า 448 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เช่น ธุรกิจอากาศยาน การเงิน เทคโนโลยีและนวัตกรรม

กรมเจรจาฯ มองแคนาดาเป็นตลาดที่มีศักยภาพ เพราะเศรษฐกิจมีขนาด GDP ราว 2.32 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ ในปี 2568 มีประชากรราว 41 ล้านคน และก้าวหน้าด้านเทคโนโลยี อุตสาหกรรม และนวัตกรรม กรมเห็นว่าการทำ FTA จะช่วยให้ผู้ประกอบการไทยขยายตลาดและกระจายความเสี่ยงทางการค้า รวมทั้งสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการทำธุรกิจ

ความคืบหน้าและเรื่องที่ต้องติดตามต่อ

การเจรจา FTA ไทย แคนาดา อยู่ในระยะเริ่มต้น เปิดรอบที่ 1 เสร็จแล้ว และเป้าหมายสรุปผลคือภายในปี 2570 กรมเจรจาฯ ยังไม่ได้ประกาศผลรายสินค้าหรือรายบริการจากการเจรจารอบแรก

เรื่องแรกที่ควรจับตาคือผลการประชุมสุดยอดอาเซียนกลางเดือน พ.ย. 2569 เพราะกรมระบุว่า ACAFTA ใกล้ประกาศผลสำเร็จของการเจรจาในช่วงนั้น ตอนนี้ยังเป็นการคาดการณ์ ไม่ใช่การสรุปผลแล้ว เมื่อมีการประกาศจริงจะทำให้เห็นกรอบที่ FTA ไทย แคนาดา จะต่อยอด

เรื่องที่สองคือความคืบหน้าของการเจรจารอบต่อไป ซึ่งยังไม่มีการเปิดเผยรายละเอียดในแถลงของกรมเจรจาฯ ผู้ส่งออกกลุ่มสินค้าหลักอย่างคอมพิวเตอร์และส่วนประกอบ เหล็ก อาหารทะเลแปรรูป ข้าว และผลิตภัณฑ์ยาง ควรติดตามประกาศของกรมเจรจาการค้าระหว่างประเทศ ส่วนธุรกิจบริการและการค้าดิจิทัลก็ควรติดตามเช่นกัน เพราะประเด็นเหล่านี้อยู่ในวาระการเจรจาด้วย

ที่มา: กรมเจรจาการค้าระหว่างประเทศ กระทรวงพาณิชย์