ไทยขาดดุลการค้าจีน 3,105,598 ล้านบาท หรือราว 3.1 ล้านล้านบาท ในปีงบประมาณ 2569 (ต.ค. 2568 ถึง ก.ย. 2569) ตามข้อมูลระบบสารสนเทศของกรมศุลกากร ขณะที่นายหลี่ เฉียง (Li Qiang) นายกรัฐมนตรีจีน มีกำหนดเยือนไทยอย่างเป็นทางการ 13-14 พ.ย. 2569 นายสีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว (Sihasak Phuangketkeow) รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ แถลงที่ทำเนียบรัฐบาลเมื่อ 10 พ.ย. ว่าฝ่ายไทยจะหารือเรื่องการขาดดุลการค้ากับจีนในการเยือนครั้งนี้
ไทยนำเข้าสินค้าจากจีนมากกว่าส่งออกไปจีนราว 3.2 เท่า ส่วนผลการหารือจริงต้องรอดูหลังการเยือนจบ
วาระที่ไทยเตรียมหารือกับนายกฯ จีน
รมว.ต่างประเทศแถลงว่า ไทยจะหารือเรื่องการสร้างความเชื่อมั่นด้านการท่องเที่ยวและความปลอดภัย นอกจากนี้ยังมีวาระการปราบปรามอาชญากรรมออนไลน์และสแกมเมอร์ด้วย
วาระถัดมาคือความร่วมมือด้านการลงทุน และการขาดดุลการค้า ซึ่งเป็นเรื่องที่ รมว.ต่างประเทศระบุว่าไทยจะหยิบขึ้นหารือโดยตรง ต่อด้วยความร่วมมือด้านอุตสาหกรรมยานยนต์ไฟฟ้า (EV) และอุตสาหกรรมใหม่
อีกวาระคือกรอบ 2+2 ในปี 2570 เป็นการประชุมคู่ระหว่างฝ่ายต่างประเทศและฝ่ายกลาโหมของสองประเทศ ตามที่แถลง ข้อมูลที่ออกมาระบุเพียงชื่อกรอบและปี 2570 ยังไม่มีรายละเอียดว่าจะคุยเรื่องอะไรบ้าง
ที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) วันเดียวกันมีเอกสารเกี่ยวกับจีนเข้าวาระหลายฉบับ เช่น เอกสารผลลัพธ์การเยือนไทยอย่างเป็นทางการของนายกรัฐมนตรีจีน บันทึกความเข้าใจ (MOU) ด้านอุตสาหกรรมยานยนต์ และ MOU ด้านความร่วมมืออาชีวศึกษา ยังไม่มีการเปิดเผยเนื้อหาของเอกสารเหล่านี้ จึงบอกไม่ได้ว่าจะมีข้อตกลงอะไรออกมา
ไทยขาดดุลการค้าจีนกว้างขึ้นจากปีก่อน
ข้อมูลระบบสารสนเทศกรมศุลกากรระบุว่า ในปีงบประมาณ 2569 ไทยนำเข้าสินค้าจากจีน 4,488,496 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 33.59% ส่วนการส่งออกไปจีนอยู่ที่ 1,382,898 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 5.29% การค้ารวมสองประเทศจึงอยู่ที่ 5,871,394 ล้านบาท และไทยเป็นฝ่ายขาดดุล 3,105,598 ล้านบาท
ยอดขาดดุลนี้เพิ่มขึ้นราว 51.8% จากปีงบประมาณ 2568 ที่ขาดดุลราว 2.05 ล้านล้านบาท หรือเพิ่มขึ้นราว 1 ล้านล้านบาทในรอบหนึ่งปี การนำเข้าโตเร็วกว่าการส่งออกราว 6 เท่า (33.59% เทียบกับ 5.29%) ช่องว่างระหว่างสองฝั่งจึงกว้างขึ้นมาก
ข้อมูลชุดเดียวกันระบุว่า จีนเป็นแหล่งนำเข้าอันดับ 1 ของไทย คิดเป็นราว 31.5% ของการนำเข้าทั้งหมด ส่วนในฝั่งส่งออก จีนเป็นตลาดอันดับ 2 คิดเป็นราว 11.1% ของการส่งออกทั้งหมด
สินค้าที่ไทยนำเข้าจากจีนส่วนใหญ่เป็นสินค้าไอทีและชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ ตัวอย่างเช่น อุปกรณ์สื่อสารและส่วนประกอบ 503,606 ล้านบาท วงจรรวมอิเล็กทรอนิกส์ 171,696 ล้านบาท และแผ่นวงจรพิมพ์ 134,770 ล้านบาท ส่วนสินค้าที่ไทยส่งไปจีนเป็นสินค้าเกษตรและวัตถุดิบเป็นหลัก เช่น ผลไม้สด 165,564 ล้านบาท ยางสังเคราะห์ 118,030 ล้านบาท และยางธรรมชาติ 52,490 ล้านบาท
ตัวเลขนี้เกี่ยวกับใครบ้าง
ผู้ส่งออกสินค้าเกษตรและวัตถุดิบเป็นกลุ่มที่เกี่ยวข้องกับฝั่งส่งออก เพราะสินค้าสองกลุ่มนี้เป็นสินค้าหลักที่ไทยส่งไปจีน การส่งออกที่โต 5.29% เป็นภาพรวมของสินค้าทั้งหมดที่ส่งไปจีน ไม่ได้แยกรายสินค้า ผู้ส่งออกแต่ละรายจึงต้องดูตัวเลขของสินค้าตัวเองประกอบ
อีกกลุ่มคือผู้นำเข้าสินค้าไอทีและชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ ซึ่งเป็นสินค้าที่นำเข้าจากจีนมากที่สุดตามข้อมูลศุลกากร การนำเข้าจากจีนโดยรวมเพิ่มขึ้น 33.59% ไม่ได้แยกรายสินค้า ผู้นำเข้าแต่ละรายจึงต้องดูตัวเลขของสินค้าตัวเองเช่นกัน
ส่วนเรื่อง EV และการท่องเที่ยว รมว.ต่างประเทศแถลงเพียงว่าจะหารือกัน ยังไม่ได้เปิดรายละเอียดข้อเสนอ จึงยังตอบไม่ได้ว่าการหารือจะกระทบการลงทุน ราคารถ EV หรือจำนวนนักท่องเที่ยวอย่างไร ผู้ที่เกี่ยวข้องควรรอข้อมูลจากหน่วยงานทางการหลังการเยือน
ความคืบหน้าล่าสุดและสิ่งที่ต้องรอดู
ตอนนี้ยังไม่มีผลการหารือประกาศออกมา มีเพียงวาระที่ รมว.ต่างประเทศแถลงและรายการเอกสารที่เสนอเข้า ครม. เท่านั้น
สิ่งที่ต้องติดตามต่อมี 3 เรื่อง คือเนื้อหาและผลของเอกสารที่เสนอเข้า ครม. ถ้อยแถลงหลังการหารือเรื่องดุลการค้าและการลงทุน และตัวเลขการค้ารายเดือนรอบถัดไปจากกรมศุลกากร ว่าช่องว่างระหว่างนำเข้าและส่งออกยังกว้างขึ้นหรือไม่ การเยือนครั้งเดียวยังไม่ใช่หลักประกันว่าตัวเลขจะเปลี่ยน ผลที่เกิดขึ้นจริงต้องดูจากข้อมูลหลังจากนี้
ที่มา: คำแถลงของรองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศที่ทำเนียบรัฐบาล ข้อมูลการค้าไทย-จีนจากระบบสารสนเทศกรมศุลกากร และวาระการประชุมคณะรัฐมนตรี
