ธารน้ำแข็ง Thwaites ในแอนตาร์กติกาอาจทำให้ระดับน้ำทะเลโลกสูงขึ้นภายในสิ้นศตวรรษนี้มากกว่าที่เคยประเมินไว้ ตามผลศึกษาที่ตีพิมพ์ในวารสาร Nature Communications เมื่อ 12 ต.ค. 2569 และ NASA นำมาเผยแพร่เมื่อ 20 ต.ค. ในบางการจำลอง ผลของธารน้ำแข็งนี้สูงสุดราว 2 เท่าของประมาณการปัจจุบัน แต่ตัวเลขนี้มาจากแบบจำลองคอมพิวเตอร์ ไม่ใช่คำพยากรณ์ว่าน้ำทะเลจะสูงขึ้นเท่าไรที่ชายฝั่งใดโดยเฉพาะ
แบบจำลองที่คิดโซนใต้ขอบธารน้ำแข็งให้ผลสูงกว่าเดิมในบางการจำลอง แต่ข่าวนี้ยังไม่บอกว่าชายฝั่งไทยหรือชายฝั่งใดจะเจอน้ำทะเลสูงขึ้นเท่าไรและเมื่อใด
Thwaites กับแบบจำลองใหม่ที่เปลี่ยนวิธีมองขอบธารน้ำแข็ง
ผลศึกษานี้ใช้แบบจำลองที่พัฒนาโดยห้องปฏิบัติการขับเคลื่อนไอพ่น (Jet Propulsion Laboratory) หรือ JPL ของ NASA ทำร่วมกับมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย เออร์ไวน์ (University of California, Irvine) และวิทยาลัยดาร์ตมัธ (Dartmouth College) NASA เผยแพร่เรื่องนี้ในบล็อกข่าววิทยาศาสตร์ของหน่วยงานเอง
NASA ระบุว่า Thwaites เป็นผู้มีส่วนสำคัญต่อการสูงขึ้นของระดับน้ำทะเลโลก และการคาดการณ์ผลระยะยาวของธารน้ำแข็งนี้ทำได้ยากเพราะกระบวนการที่ซับซ้อน ตามหน้า NASA ผลศึกษาใหม่ช่วยลดความไม่แน่นอนในการคาดการณ์ โดยเจาะที่พื้นที่เปลี่ยนผ่านซึ่งน้ำแข็งไม่ยึดกับพื้นแล้ว
grounding zone ต่างจากเส้นเดียวอย่างไร
แบบจำลองมาตรฐานใช้เส้นเดียวที่เรียกว่า grounding line เป็นเส้นแบ่งในจุดเปลี่ยนผ่านของธารน้ำแข็ง แบบจำลองใหม่ใช้ grounding zone คือโซนที่น้ำทะเลซึมเข้าไปใต้น้ำแข็งที่ยึดอยู่กับพื้นได้ไกลหลายไมล์ ตามที่ NASA อธิบาย
เปรียบได้กับชายหาดที่มีน้ำขึ้นน้ำลง ถ้าขีดเส้นเดียวเพื่อบอกว่าตรงนี้คือขอบน้ำ เราจะมองไม่เห็นว่าน้ำเคลื่อนเข้าไปในพื้นที่กว้างแค่ไหน การมองเป็นแถบพื้นที่ที่น้ำเข้าออกจึงใกล้ภาพจริงมากกว่าการขีดเส้นบนแผนที่
NASA ระบุว่าในโซนนี้ น้ำขึ้นน้ำลงช่วยยกน้ำแข็งขึ้นเป็นรอบๆ ทำให้เกิดความไม่เสถียร และน้ำทะเลที่อุ่นกว่าเข้าถึงน้ำแข็งที่ยึดกับพื้นได้มากขึ้น ผลคือธารน้ำแข็งไม่เสถียรมากกว่าที่แบบจำลองเส้นเดียวให้ไว้ นี่คือเหตุผลที่แบบจำลองใหม่ให้ผลสูงกว่าเดิมในบางการจำลอง
ทีมวิจัยยังเทียบแบบจำลองกับข้อมูลดาวเทียมย้อนหลังตั้งแต่ทศวรรษ 1990 NASA ระบุว่าแบบจำลองใหม่ตรงกับข้อมูลเหล่านั้นใกล้เคียงกว่าแบบจำลองที่ไม่รวมปัจจัยนี้ 4 เท่า ตัวเลข 4 เท่านี้บอกความแม่นยำของแบบจำลองเมื่อเทียบกับอดีต ไม่ได้แปลว่าระดับน้ำทะเลจะสูงขึ้น 4 เท่า
ตัวเลข 2 เท่า ต้องอ่านอย่างระวัง
NASA เขียนว่า ในบางการจำลอง ผลของธารน้ำแข็งสูงสุดราว 2 เท่าของประมาณการปัจจุบัน คำว่า "ในบางการจำลอง" และ "สูงสุด" สำคัญมาก เพราะแปลว่าตัวเลข 2 เท่าเกิดขึ้นเฉพาะการจำลองบางชุด ไม่ใช่ผลสรุปของทุกการจำลอง
อีกจุดที่มักถูกเข้าใจผิดคือ 2 เท่าของอะไร NASA หมายถึงส่วนที่ Thwaites มีผลต่อระดับน้ำทะเล เมื่อเทียบกับประมาณการปัจจุบันของธารน้ำแข็งนี้ ไม่ใช่การที่น้ำทะเลโลกทั้งหมดสูงขึ้นเป็น 2 เท่า หน้าประกาศของ NASA ไม่ได้ระบุระดับน้ำทะเลเป็นเซนติเมตรหรือเมตร จึงยังบอกไม่ได้ว่า 2 เท่านี้เท่ากับกี่เซนติเมตร
เมื่อผลมาจากแบบจำลอง ตัวเลขจะเปลี่ยนตามวิธีคิดที่ใส่เข้าไป ผลศึกษานี้จึงบอกว่าแบบจำลองเดิมที่ใช้เส้นเดียวอาจให้ภาพที่เสถียรเกินจริงในบางกรณี ส่วนการคาดการณ์ผลระยะยาวของธารน้ำแข็งนี้ NASA เองก็ระบุว่าทำได้ยากเพราะกระบวนการซับซ้อน
สิ่งที่ผลศึกษายังไม่ได้บอก
ผลศึกษานี้ไม่ได้บอกเวลาที่แน่นอนว่าการเปลี่ยนแปลงจะเกิดเมื่อใด และไม่ได้ให้ตัวเลขเฉพาะกรุงเทพฯ หรือชายฝั่งอ่าวไทย ประกาศของ NASA ไม่ได้ให้ตัวเลขสำหรับไทย ผู้ที่อ้างข่าวนี้ว่าน้ำทะเลจะท่วมพื้นที่ใดของไทยภายในปีใดปีหนึ่ง จึงอ้างเกินกว่าหลักฐานที่มี
สิ่งที่พูดได้อย่างปลอดภัยคือ NASA จัด Thwaites เป็นผู้มีส่วนสำคัญต่อการสูงขึ้นของระดับน้ำทะเลโลก ชายฝั่งไทยเองก็อยู่ในภาพรวมนี้ แต่ผลของธารน้ำแข็งนี้ที่ชายฝั่งไทยจะเป็นเท่าไรยังไม่มีตัวเลขในประกาศของ NASA
ถ้าพบข่าวหรือโพสต์ที่อ้างผลศึกษานี้แล้วระบุตัวเลขเซนติเมตรหรือปีที่น้ำจะท่วม ให้ตรวจว่าตัวเลขนั้นมาจากหน่วยงานใด
ที่มา: NASA Science (บล็อกข่าววิทยาศาสตร์ เรื่อง NASA refines Thwaites glacier projections) เผยแพร่ 20 ต.ค. 2569 อ้างผลศึกษาใน Nature Communications ที่ทีม NASA JPL, University of California, Irvine และ Dartmouth College ตีพิมพ์เมื่อ 12 ต.ค. 2569
