บริจาคเลือดได้ไหม เช็กคุณสมบัติผู้บริจาคโลหิต สภากาชาดไทย และระยะรอหลังสัก ฉีดวัคซีน กินยา

เรื่องการนอนมักถูกมองข้าม คนที่อดนอนมาทั้งคืนแล้วแวะไปบริจาคตอนเช้าอาจไม่ผ่านเกณฑ์ แม้อายุและน้ำหนักเข้าเกณฑ์ทุกอย่าง ควรวางแผนนอนให้พอก่อนวันบริจาค

ผู้บริจาคอายุ 60-65 ปีและ 65-70 ปีต้องเป็นผู้บริจาคประจำ คือมาบริจาคอย่างน้อยปีละครั้งเหมือนกัน ต่างกันที่ระยะห่าง กลุ่มอายุ 60-65 ปีบริจาคได้ทุก 3 เดือน ส่วนกลุ่มอายุ 65-70 ปีบริจาคได้ทุก 6 เดือน และศูนย์ไม่รับบริจาคที่หน่วยเคลื่อนที่สำหรับกลุ่มอายุ 65-70 ปี

ระยะห่างการบริจาคสำหรับผู้บริจาคทั่วไป ให้สอบถามเจ้าหน้าที่ศูนย์ โดยเฉพาะถ้าเพิ่งบริจาคมาไม่นาน

ส่วนตัวการบริจาคเอง เลือดที่รับแต่ละครั้งอยู่ที่ 350-450 มิลลิลิตร ตามน้ำหนักตัวของผู้บริจาค ตามข้อมูลของสภากาชาดไทย ใช้เวลาประมาณ 20 นาทีตั้งแต่ลงทะเบียนจนเสร็จ

อาหารและแอลกอฮอล์ก่อนบริจาคเลือด

แอลกอฮอล์ต้องงด 24 ชั่วโมงก่อนและหลังบริจาค ถ้าเป็นผู้ดื่มประจำต้องงด 7 วัน เรื่องอาหาร สภากาชาดไทยให้เลี่ยงของไขมันสูง หวานจัด และเค็มจัดในช่วง 6 ชั่วโมงก่อนบริจาค เหตุผลที่ระบุไว้คือไขมันทำให้พลาสมาขุ่น จนเลือดที่บริจาคนำไปใช้ไม่ได้

ช่วง 6 ชั่วโมงก่อนบริจาค จึงควรเลี่ยงของทอดหรือของมันตามที่สภากาชาดไทยระบุ

ระยะรอหลังฉีดวัคซีน ทำฟัน สัก และกินยา

ระยะรอต่างกันไปตามเหตุการณ์ที่เพิ่งเกิดขึ้นกับร่างกาย รายการที่คนสงสัยบ่อยมีดังนี้

• กินยาปฏิชีวนะ รอ 7 วันหลังกินเม็ดสุดท้าย
• ท้องเสีย รอ 7 วันหลังหาย
• ขูดหินปูนหรืออุดฟัน รอ 3 วัน ถอนฟันหรือรักษารากฟัน รอราว 7 วัน
• เจาะหู สัก หรือฝังเข็มที่ทำนอกโรงพยาบาล รอ 4 เดือน
• ผ่าตัดเล็ก รอ 7 วัน ผ่าตัดใหญ่ รอ 6 เดือน
• ไข้หวัดใหญ่ รอ 2 สัปดาห์หลังหาย ไข้เลือดออก รอ 1 เดือน ชิคุนกุนยาและซิกา รออย่างน้อย 6 เดือน

เรื่องวัคซีน ระยะรอแบ่งเป็นสามกลุ่ม วัคซีนพิษสุนัขบ้า บาดทะยัก HPV ไข้หวัดใหญ่ ปอดอักเสบ และตับอักเสบเอ รอ 24 ชั่วโมง วัคซีนตับอักเสบบีรอ 21 วัน ส่วนวัคซีนหัด คางทูม หัดเยอรมัน สุกใส งูสวัด และไข้เลือดออก รอ 4 สัปดาห์ เงื่อนไขว่าต้องไม่มีผลข้างเคียงหลังฉีดใช้กับวัคซีนกลุ่มที่รอ 24 ชั่วโมงและกลุ่มที่รอ 4 สัปดาห์ ส่วนตับอักเสบบีรอ 21 วันตามเกณฑ์ของสภากาชาดไทย

สำหรับผู้หญิง ผู้ที่ตั้งครรภ์ต้องงดบริจาคชั่วคราว และหลังคลอดหรือแท้งต้องรอ 6 เดือน ส่วนเกณฑ์เกี่ยวกับโควิด-19 และวัคซีนโควิด-19 อาจเปลี่ยนได้ ควรสอบถามศูนย์ก่อนไปทุกครั้ง

จุดที่ต้องระวังคือการสักและเจาะหู ถ้าทำนอกโรงพยาบาลต้องรอถึง 4 เดือน คนที่เพิ่งสักเสร็จเมื่อเดือนที่แล้วจึงยังบริจาคไม่ได้ ส่วนคนที่เพิ่งหายไข้เลือดออกต้องรอ 1 เดือนนับจากหาย

เบาหวานและความดันสูงกับการบริจาคเลือด

เบาหวานที่คุมด้วยยากิน ไม่ใช้อินซูลิน และไม่มีภาวะแทรกซ้อน บริจาคได้ ส่วนความดันโลหิตสูงที่คุมได้ และค่าตัวบนไม่เกิน 160 ตัวล่างไม่เกิน 100 ก็บริจาคได้เช่นกัน ถ้าใช้อินซูลินหรือความดันยังคุมไม่ได้ จะไม่เข้าเกณฑ์ตามข้อมูลของศูนย์

กลุ่มที่ต้องงดถาวรคือผู้ที่เป็นมะเร็งทุกชนิด โรคประจำตัวอื่นที่ไม่ได้อยู่ในรายการข้างต้นควรสอบถามเจ้าหน้าที่ศูนย์โดยตรง ผู้ตัดสินสุดท้ายคือแพทย์หรือพยาบาลที่ศูนย์หลังซักประวัติและตรวจร่างกาย ผู้ที่ใช้ยาหรือรักษาโรคอยู่ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเริ่มหรือเปลี่ยนการรักษา และก่อนตัดสินใจบริจาค

จองคิวและติดต่อศูนย์บริการโลหิตแห่งชาติ

ศูนย์บริการโลหิตแห่งชาติ สภากาชาดไทย ตั้งอยู่ที่ถนนอังรีดูนังต์ เขตปทุมวัน กรุงเทพฯ 10330 จองคิวออนไลน์ได้ที่ bdbooking.redcross.or.th หรือโทร 0 2263 9600-99 และ 0 2256 4300 ใครที่ไม่แน่ใจว่าสถานการณ์ของตัวเองเข้าเกณฑ์หรือไม่ โทรถามเจ้าหน้าที่ล่วงหน้าได้

ก่อนไป ลองไล่เช็กอายุ น้ำหนัก ชั่วโมงนอน ยาที่เพิ่งกิน การทำฟัน การสัก การฉีดวัคซีน และการเจ็บป่วยล่าสุด เกณฑ์อาจปรับเปลี่ยนได้ จึงควรโทรยืนยันกับศูนย์ก่อนไป จะได้ไม่เสียเที่ยว

ที่มา: ศูนย์บริการโลหิตแห่งชาติ สภากาชาดไทย หน้าคุณสมบัติผู้บริจาคโลหิต และสภากาชาดไทย (Thai Red Cross Society) เว็บไซต์ภาษาอังกฤษ