FTA ไทย เปรู ลงนามกันแล้วเมื่อ 19 พ.ย. 2569 ที่การประชุมผู้นำเขตเศรษฐกิจเอเปค (APEC) ครั้งที่ 33 ณ เมืองเซินเจิ้น สาธารณรัฐประชาชนจีน โดย FTA หรือความตกลงการค้าเสรีฉบับสมบูรณ์นี้ยังไม่มีผลบังคับใช้ ผู้ส่งออกและผู้ผลิตของไทยจึงยังใช้สิทธิลดภาษีในตอนนี้ไม่ได้ กระทรวงพาณิชย์คาดว่าความตกลงจะมีผลในปี 2570 หลังผ่านกระบวนการทางรัฐสภา
ผู้ลงนามฝ่ายไทยคือ นางศุภจี สุธรรมพันธุ์ (Suphajee Suthumpun) รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ ส่วนฝ่ายเปรูคือรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการค้าต่างประเทศและการท่องเที่ยว โดยนายอนุทิน ชาญวีรกูล (Anutin Charnvirakul) นายกรัฐมนตรี และนางเคโกะ โซฟิอา ฟูจิโมริ ฮิกูจิ (Keiko Sofia Fujimori Higuchi) ประธานาธิบดีเปรู ร่วมเป็นสักขีพยาน
การเจรจาเรื่องนี้ใช้เวลานาน กระทรวงพาณิชย์ระบุว่าการเจรจาหยุดชะงักตั้งแต่ปี 2557 ก่อนกลับมาเดินหน้าอีกครั้งในปี 2568 และปิดดีลได้ในที่สุด เปรูเป็นตลาดที่กระทรวงพาณิชย์ระบุว่ามีศักยภาพขยายตัวทางเศรษฐกิจอันดับต้นๆ ของลาตินอเมริกา แต่ความตกลงยังเป็นเพียงก้าวแรกของเส้นทางที่ต้องผ่านอีกหลายขั้นตอน
FTA ไทย เปรู ลงนามแล้วแต่ยังรอรัฐสภา
จนถึงวันที่ลงนาม ความตกลงอยู่ในสถานะลงนามแล้ว แต่ยังไม่มีผลบังคับใช้ กระทรวงพาณิชย์คาดว่าจะมีผลในปี 2570 หลังผ่านกระบวนการทางรัฐสภา ส่วนวันที่จะยื่นเรื่องเข้ารัฐสภาและวันที่ความตกลงเริ่มมีผลอย่างแน่นอน ยังไม่มีการประกาศ นางศุภจีระบุว่ากระทรวงจะเร่งดำเนินขั้นตอนที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้ความตกลงมีผลใช้บังคับโดยเร็ว
ขอให้แยกสองคำนี้ให้ออก การลงนามคือการที่ผู้แทนของรัฐบาลทั้งสองประเทศรับรองข้อความความตกลงที่เจรจาเสร็จแล้ว ส่วนการมีผลบังคับใช้คือวันที่ภาษีที่ลดลงตามความตกลงใช้ได้จริงกับสินค้าที่ส่งข้ามประเทศ ตามหลักทั่วไปของความตกลงการค้า ระหว่างสองช่วงนี้แต่ละประเทศต้องทำขั้นตอนภายในให้ครบ เช่น ขอความเห็นชอบจากรัฐสภา แล้วแจ้งยืนยันกับอีกฝ่ายว่าครบขั้นตอนแล้ว นี่เป็นคำอธิบายหลักการทั่วไป ไม่ใช่กำหนดการของฉบับนี้ ซึ่งยังไม่มีการเปิดเผยรายละเอียด
ผลในทางปฏิบัติคือ ผู้ประกอบการยังไม่ควรเสนอราคาหรือทำสัญญาโดยนับว่าภาษีลดลงแล้ว และยังไม่มีใครรับรองได้ว่าสินค้าทุกรายการจะได้ลดภาษีทันทีเมื่อความตกลงมีผล อีกเรื่องที่ควรระวังคือจำนวนรายการสินค้าที่แต่ละฝ่ายเปิดตลาด ตัวเลขนี้ยังไม่นิ่ง ยังไม่ควรใช้ตัวเลขใดตัวเลขหนึ่งมาวางแผน ควรรอข้อความความตกลงฉบับสมบูรณ์และตารางภาษีรายสินค้าจากกระทรวงพาณิชย์
สินค้าและบริการไทยที่คาดมีโอกาสในตลาดเปรู
กระทรวงพาณิชย์ระบุว่าเปรูมีความต้องการนำเข้าสินค้าหลายกลุ่มที่ไทยส่งออกได้ ได้แก่ ยานยนต์และชิ้นส่วน ยางรถยนต์ ผลิตภัณฑ์อาหารเสริม เนื้อปลา เช่น ปลาดุกและปลานิล สับปะรด มะละกอ ผลไม้แปรรูป เครื่องจักรกล วัสดุก่อสร้าง พลาสติก และเวชภัณฑ์สำหรับสัตว์เลี้ยง
กลุ่มที่กระทรวงชี้เป็นพิเศษคือเครื่องจักรกลและวัสดุก่อสร้าง เพราะความต้องการในเปรูเพิ่มขึ้นตามการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานภายในประเทศ ผู้ผลิตที่อยู่ในห่วงโซ่นี้จึงมีเหตุผลที่จะเริ่มศึกษาตลาดเปรูล่วงหน้า แม้ยังใช้สิทธิลดภาษีไม่ได้
ด้านบริการ รองอธิบดีกรมเจรจาการค้าระหว่างประเทศ (Department of Trade Negotiations) กระทรวงพาณิชย์ ระบุในงานสัมมนาที่จัดก่อนวันลงนามว่า เปรูเปิดตลาดสินค้าไทยในส่วนที่เหลือราว 30% และให้ไทยถือหุ้นได้ 100% ในเกือบทุกสาขาบริการ ซึ่งหมายความว่าผู้ประกอบการบริการของไทยมีโอกาสเข้าไปลงทุนเองในเปรู รายละเอียดข้อผูกพันด้านบริการรายสาขายังไม่มีการเปิดเผยเพิ่ม จึงควรรอเอกสารฉบับเต็มก่อนตัดสินใจลงทุน
ท่าเรือ Chancay กับต้นทุนขนส่ง
ท่าเรือ Chancay เป็นท่าเรือขนาดใหญ่ทางตอนเหนือของกรุงลิมา กระทรวงพาณิชย์ระบุว่าการพัฒนาท่าเรือนี้จะเพิ่มศักยภาพด้านการขนส่ง และเชื่อมเส้นทางการค้าระหว่างเอเชียกับลาตินอเมริกา การส่งสินค้าจากไทยไปเปรูและตลาดอื่นในภูมิภาคจึงมีแนวโน้มสะดวกและรวดเร็วขึ้น พร้อมโอกาสลดต้นทุนโลจิสติกส์
ถ้อยคำของกระทรวงเป็นการคาดการณ์ ยังไม่ใช่ตัวเลขที่ยืนยันได้ว่าต้นทุนจะลดลงเท่าใด และรองอธิบดีกรมเจรจาฯ เองก็ชี้อุปสรรคสองข้อที่ผู้ส่งออกต้องตระหนัก คือเปรูใช้ภาษาสเปนเป็นหลัก และการส่งสินค้าไปเปรูมีค่าขนส่งค่อนข้างสูง ผู้ส่งออกจึงควรคำนวณต้นทุนรวมของตัวเอง ไม่ควรนับเฉพาะส่วนลดภาษีที่จะได้

สิ่งที่ผู้ส่งออกเตรียมได้ระหว่างรอความตกลงมีผล
นางศุภจีกล่าวว่า สิ่งที่กระทรวงให้ความสำคัญต่อจากนี้คือทำให้ผู้ประกอบการไทยนำโอกาสไปใช้ได้จริง ทั้งการขยายตลาดสินค้า การเข้าไปทำธุรกิจบริการ และการสร้างความร่วมมือกับภาคธุรกิจเปรู ระหว่างที่ความตกลงยังรอมีผล ผู้ประกอบการเตรียมตัวได้ตามนี้
- ตรวจว่าสินค้าของตนอยู่ในกลุ่มที่คาดมีโอกาสหรือไม่
- ติดตามข่าวการส่งความตกลงเข้าสู่การพิจารณาของรัฐสภา
- รอข้อความความตกลงและตารางภาษีรายสินค้าจากกระทรวงพาณิชย์ก่อนคำนวณราคา
- ประเมินค่าขนส่งไปเปรู รวมถึงเส้นทางผ่านท่าเรือ Chancay
- หาพันธมิตรหรือบุคลากรที่สื่อสารภาษาสเปนได้
เรื่องที่ยังต้องรอคำตอบมีสี่ข้อ คือวันที่ยื่นเรื่องเข้ารัฐสภา วันที่ความตกลงมีผลบังคับใช้ จำนวนรายการสินค้าที่เปิดตลาดจริง และรายละเอียดข้อผูกพันด้านบริการ เมื่อกระทรวงพาณิชย์เผยแพร่ข้อมูลเหล่านี้ ผู้ประกอบการจะประเมินได้ชัดขึ้นว่าธุรกิจของตนได้ประโยชน์เท่าใดและควรเริ่มลงทุนเมื่อไร
ที่มา: กระทรวงพาณิชย์ และกรมเจรจาการค้าระหว่างประเทศ







