Advertisement
เทคโนโลยี

เทคโนโลยีช่วยผู้สูงอายุ ใช้เน็ตกันแค่ไหน และลดความเหงาได้จริงหรือ

ปรับปรุงล่าสุด:

เทคโนโลยีช่วยผู้สูงอายุลดความเหงาได้ตามที่ WHO ระบุ ปี 2567 ผู้สูงอายุไทยใช้อินเทอร์เน็ตราว 63% ดูตัวเลขและข้อควรระวัง

เทคโนโลยีช่วยผู้สูงอายุ ใช้เน็ตกันแค่ไหน และลดความเหงาได้จริงหรือ

เทคโนโลยีช่วยผู้สูงอายุคลายเหงาได้ในชุมชนที่เป็นมิตรกับผู้สูงวัย โดย WHO ระบุว่าการเข้าถึงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารเป็นแนวทางหนึ่งที่ช่วยลดความเหงา แต่ผู้สูงอายุไทยยังออนไลน์ไม่ครบทุกคน ตัวเลขของสำนักงานสถิติแห่งชาติ (สสช.) ปี 2567 ระบุว่าผู้สูงอายุ 60 ปีขึ้นไปมีราว 14.09 ล้านคน และใช้อินเทอร์เน็ตราว 8.85 ล้านคน ส่วนที่เหลือยังอยู่นอกโลกออนไลน์

ผู้สูงอายุไทยใช้อินเทอร์เน็ตมากแค่ไหน

สสช. สำรวจการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารในครัวเรือนทุกปี ผลสำรวจปี 2567 พบว่าผู้สูงอายุ 60 ปีขึ้นไปราว 14.09 ล้านคน ใช้โทรศัพท์มือถือราว 11.87 ล้านคน และใช้อินเทอร์เน็ตราว 8.85 ล้านคน เมื่อคำนวณจากตัวเลขในตารางเดียวกัน คิดเป็นราว 84% ของผู้สูงอายุที่ใช้มือถือ และราว 63% ที่ใช้อินเทอร์เน็ต

ช่องว่างระหว่างสองตัวเลขนี้คือราว 3 ล้านคน หมายถึงผู้สูงอายุที่ใช้โทรศัพท์มือถือแล้ว แต่ยังไม่ได้ใช้อินเทอร์เน็ต และผู้สูงอายุกว่าหนึ่งในสามยังไม่ใช้อินเทอร์เน็ตเลย ตัวเลขชุดนี้เป็นข้อมูลปี 2567

ผู้สูงอายุไทยออนไลน์กันแค่ไหน ปี 2567 / 14.09 ล้านคน อายุ 60 ปีขึ้นไป / 11.87 ล้านคน ใช้โทรศัพท์มือถือ / 8.85 ล้านคน ใช้อินเทอร์เน็ต / 63 % ใช้อินเทอร์เน็ต
ผู้สูงอายุราว 63% ใช้อินเทอร์เน็ต ที่เหลือยังอยู่นอกโลกออนไลน์

เทคโนโลยีช่วยผู้สูงอายุคลายเหงาได้แค่ไหน

องค์การอนามัยโลก (World Health Organization: WHO) ระบุว่าคนทั่วโลกราว 1 ใน 6 รู้สึกเหงา สำหรับผู้สูงอายุ หน้าข้อมูลของ WHO ระบุว่าราว 11.8% หรือประมาณ 1 ใน 10 รู้สึกเหงา และราว 1 ใน 4 อยู่ในภาวะแยกตัวจากสังคม ส่วนรายงานของคณะกรรมาธิการเรื่องความเชื่อมโยงทางสังคมของ WHO ที่เผยแพร่วันที่ 30 มิ.ย. 2568 ระบุว่าภาวะแยกตัวอาจเกิดกับผู้สูงอายุสูงถึง 1 ใน 3 แต่ข้อมูลเรื่องนี้ยังมีจำกัดกว่าข้อมูลความเหงา

เรื่องนี้สำคัญเพราะ WHO เชื่อมโยงความเหงาและการแยกตัวกับความเสี่ยงโรคหลอดเลือดสมอง โรคหัวใจ เบาหวาน ภาวะสมองเสื่อมถอย และการเสียชีวิตก่อนวัยอันควร คนที่เหงามีโอกาสเป็นโรคซึมเศร้าสูงกว่าคนทั่วไปสองเท่า WHO ประมาณว่าความเหงาเกี่ยวข้องกับการเสียชีวิตมากกว่า 871,000 รายต่อปี หรือราว 100 รายทุกชั่วโมง

เทคโนโลยีอยู่ได้ทั้งสองด้านของเรื่องนี้ หน้าข้อมูลของ WHO ว่าด้วยการลดความเหงาในผู้สูงอายุ ระบุว่าชุมชนที่เป็นมิตรกับผู้สูงวัยช่วยลดความเหงาได้ด้วยการปรับปรุงการเข้าถึงการขนส่งและเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร และมีมาตรการแบบดิจิทัลรวมอยู่ในแนวทางที่ใช้กับผู้สูงอายุ ขณะเดียวกัน รายงานข่าวของ WHO ฉบับเดียวกับที่กล่าวถึงข้างต้น ก็จัดเทคโนโลยีดิจิทัลไว้ในกลุ่มปัจจัยที่ทำให้เกิดความเหงาและการแยกตัวด้วย เครื่องมืออย่างวิดีโอคอลจึงช่วยได้ต่อเมื่อใช้เพิ่มการพบปะและการพูดคุย ไม่ใช่มาแทนที่

การล้มยังต้องป้องกันด้วยวิธีพื้นฐาน

WHO ประเมินว่าปี 2566 มีผู้เสียชีวิตจากการล้มทั่วโลกประมาณ 842,000 ราย และราว 71% เป็นผู้ที่อายุ 60 ปีขึ้นไป ตัวเลขนี้ทำให้การล้มเป็นเรื่องที่ครอบครัวผู้สูงอายุมองข้ามไม่ได้

คำแนะนำป้องกันการล้มของ WHO เน้นการออกกำลังกายเพื่อฝึกการทรงตัวและความแข็งแรงของกล้ามเนื้อ โดยมีไทชิเป็นอีกทางเลือก ผู้ที่เสี่ยงสูงควรให้มีการประเมินสิ่งอันตรายในบ้าน มีการทบทวนยาที่เพิ่มความเสี่ยงล้ม และผู้ที่ล้มซ้ำควรได้รับการประเมินเป็นรายบุคคล อุปกรณ์ติดตามหรือเซ็นเซอร์จึงเป็นได้อย่างมากแค่ส่วนเสริม ไม่ใช่ตัวแทนของวิธีพื้นฐานเหล่านี้ การปรับหรือเปลี่ยนยาควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

ลูกหลานช่วยได้ตั้งแต่เรื่องใกล้ตัว

คำแนะนำของ WHO สำหรับระดับบุคคลเป็นเรื่องง่ายและทำได้เลย ไม่ต้องรอซื้ออุปกรณ์ใหม่ โดยเฉพาะเมื่อผู้สูงอายุในบ้านอยู่ห่างจากลูกหลาน

  • ติดต่อหาเพื่อนหรือญาติอย่างสม่ำเสมอ
  • วางโทรศัพท์ลงเมื่อกำลังคุยกันต่อหน้า
  • ทักทายเพื่อนบ้าน
  • เข้าร่วมกลุ่มหรือกิจกรรมในชุมชน
  • ทำงานอาสา

สำหรับผู้ที่รู้สึกเหงาอย่างรุนแรง WHO แนะนำให้ศึกษาว่ามีบริการและการช่วยเหลืออะไรให้ใช้ได้บ้าง ถ้าพ่อแม่หรือญาติสูงวัยยังไม่ใช้อินเทอร์เน็ต การเริ่มจากโทรศัพท์มือถือที่มีอยู่แล้ว ค่อยๆ ฝึกวิดีโอคอลหรือแอปที่จำเป็น และนั่งใช้ด้วยกันในช่วงแรก เป็นขั้นตอนที่ครอบครัวทำได้เอง

ที่มา: สำนักงานสถิติแห่งชาติ (สสช.) รายงานการสำรวจการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารในครัวเรือน ตาราง 12.3 ปี 2567 จากวารสารสถิติรายไตรมาส ปีที่ 73 ไตรมาสที่ 3 พ.ศ. 2568 องค์การอนามัยโลก (WHO) เอกสารข้อมูลเรื่องการล้ม รายงานข่าวเรื่องความเชื่อมโยงทางสังคม 30 มิ.ย. 2568 และหน้าข้อมูลเรื่องการลดความเหงาและการแยกตัวจากสังคมในผู้สูงอายุ

บทความที่เกี่ยวข้อง