ถูกหลอกโอนเงินแล้วรู้ตัว สิ่งแรกที่ต้องทำคือโทร 1441 เพื่อติดต่อ ศปอท. หรือ AOC แจ้งความ และขอให้ธนาคารระงับบัญชีปลายทางที่รับเงินไป ยิ่งแจ้งเร็วยิ่งมีโอกาสกักเงินได้ทัน เงินที่กักทันจะเข้าสู่การตรวจสอบของ ปปง. และคืนผู้เสียหายได้โดยไม่ต้องผ่านศาล ส่วนเงินที่กักไม่ทันต้องไปต่อทางศาล
หลักเกณฑ์เหล่านี้อยู่ในพระราชกำหนดมาตรการป้องกันและปราบปรามอาชญากรรมทางเทคโนโลยี (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2568 ซึ่งมีผลตั้งแต่ 13 เม.ย. 2568 และใช้กับความเสียหายที่เกิดตั้งแต่วันนั้น กฎหมายนี้ครอบคลุมสถาบันการเงิน ผู้ให้บริการเงินอิเล็กทรอนิกส์ ผู้ให้บริการโทรคมนาคม โซเชียลมีเดีย และสินทรัพย์ดิจิทัล หมายความว่าไม่ได้มีแค่ธนาคารที่ต้องรับผิดชอบเมื่อเกิดเหตุหลอกลวง
ถูกหลอกโอนเงินแล้วต้องทำอะไรเป็นอย่างแรก
ให้โทร 1441 ทันทีที่รู้ตัว ผู้เสียหายแจ้งผ่าน AOC 1441 หรือแจ้งที่ธนาคารก็ได้ เมื่อแจ้งผ่านช่องทางใดช่องทางหนึ่ง ข้อมูลเส้นทางการเงินของรายการที่ถูกหลอกจะถูกนำเข้าระบบ CFR ของ ธปท. เมื่อธนาคารหนึ่งแจ้งบัญชีต้องสงสัย ทุกธนาคารจะเห็นพร้อมกัน และระงับธุรกรรมอิเล็กทรอนิกส์ของบัญชีนั้น ตอนแจ้ง ควรเก็บรายการโอนในแอปธนาคารไว้ด้วย
เหตุผลที่ต้องเร็วอยู่ในตัวเลขที่ ธปท. รายงานไว้ ผู้เสียหายใช้เวลาเฉลี่ย 19-25 ชั่วโมงกว่าจะรู้ตัวและแจ้ง ขณะที่คนร้ายย้ายเงินออกจากบัญชีที่รับโอนได้กว่าครึ่งภายใน 3 นาที ตัวเลขสองตัวนี้ชี้ว่าเวลามีผลต่อการกักเงิน ธปท. ระบุว่ายิ่งแจ้งเร็วยิ่งมีโอกาสกักเงินทัน ไม่ได้กำหนดว่าต้องแจ้งภายในกี่ชั่วโมง ดังนั้นแม้เวลาผ่านไปแล้ว ก็ยังควรแจ้งทันทีที่รู้ตัว
ลำดับที่ควรทำมีดังนี้
- โทร 1441 เพื่อแจ้งความผ่าน ศปอท. หรือ AOC
- ขอให้ระงับบัญชีปลายทางที่รับโอนเงิน
- แจ้งธนาคารของตัวเองผ่านสายด่วนรับแจ้งเหตุฉุกเฉิน ซึ่งธนาคารต้องเปิดให้บริการทั้งในและนอกเวลาทำการ

เงินที่ถูกกักไว้ได้คืนอย่างไร และมีโอกาสได้คืนแค่ไหน
เงินที่กักไว้ทันจะเข้ากระบวนการตรวจสอบความเป็นเจ้าของของ ปปง. ถ้ายืนยันได้ว่าเป็นเงินของผู้เสียหาย ก็คืนได้โดยไม่ต้องผ่านศาล ส่วนเงินที่กักไม่ทันจะไปทางศาล เพื่อพิจารณาความรับผิดของผู้ให้บริการที่เกี่ยวข้อง ผลขึ้นกับว่าผู้ให้บริการพิสูจน์ได้หรือไม่ว่าทำตามมาตรฐาน
ผู้เสียหายต้องไม่คาดหวังว่าจะได้เงินคืนครบ บทความในนิตยสาร ธปท. รายงานว่า จากข้อมูลปี 2568 ตัวเลขกักเงินเฉลี่ยในช่วง 9 เดือนอยู่ที่ 11.7% ของมูลค่าความเสียหาย เท่ากับว่าในความเสียหาย 100 บาท กักไว้ได้เฉลี่ยราว 11.7 บาท ตัวเลขนี้เป็นค่าเฉลี่ยของช่วงที่รายงานเท่านั้น ไม่ได้บอกว่าแต่ละรายจะได้คืนเท่าไร
ธนาคารต้องรับผิดชอบร่วมเมื่อไร
ธนาคารร่วมรับผิดชอบความเสียหายเฉพาะกรณีที่ไม่ปฏิบัติตามมาตรฐานของ ธปท. ทั้งกรณีมิจฉาชีพสวมรอยทำธุรกรรมแทนเจ้าของบัญชี และกรณีผู้เสียหายถูกหลอกให้ทำธุรกรรมด้วยตนเอง ผู้ให้บริการต้องรับผิด เว้นแต่จะพิสูจน์ได้ว่าปฏิบัติตามมาตรฐานแล้ว แต่ธนาคารไม่ได้ชดใช้ทุกกรณี และกฎนี้ใช้กับความเสียหายที่เกิดตั้งแต่ 13 เม.ย. 2568 เท่านั้น
มาตรฐานที่ธนาคารต้องทำ ได้แก่ มีสายด่วนรับแจ้งเหตุฉุกเฉินทั้งในและนอกเวลาทำการ แจ้งเตือนฟรีทุกรายการโอนออก และระงับธุรกรรมตามที่ ศปอท. กำหนด ตามมาตรฐานใหม่ ธนาคารยังต้องไม่ส่ง SMS แนบลิงก์ ต้องสแกนใบหน้าเมื่อโอนตั้งแต่ 50,000 บาท หรือเมื่อยอดสะสมถึง 200,000 บาทต่อวัน และต้องให้ลูกค้าหนึ่งคนใช้โมบายแบงก์กิ้งได้หนึ่งอุปกรณ์
ถ้าบัญชีตัวเองถูกระงับโดยผิดพลาดต้องทำอย่างไร
ให้พิสูจน์ตัวตนผ่าน 1441 ก่อน ตามที่ ธปท. ระบุ บัญชีที่ถูกระงับโดยผิดพลาดจะปลดล็อกได้ภายใน 4 ชั่วโมงหลังพิสูจน์ตัวตน
อีกเรื่องที่เกี่ยวกันคือระบบ CFR ซึ่งทำให้ทุกธนาคารระงับธุรกรรมอิเล็กทรอนิกส์ของบัญชีต้องสงสัยพร้อมกัน เมื่อบัญชีถูกระงับ จึงเห็นผลในทุกธนาคารทันที
ส่วนการลดความเสี่ยงล่วงหน้า มาตรการที่ธนาคารต้องมีให้ก็ใช้เป็นเครื่องมือของผู้ใช้ได้เลย การแจ้งเตือนฟรีทุกรายการโอนออกช่วยให้รู้ตัวเร็วขึ้น ซึ่งตรงกับปัญหาเรื่องเวลาที่ผู้เสียหายใช้กว่าจะรู้ตัว การสแกนใบหน้าเมื่อโอนตั้งแต่ 50,000 บาท หรือสะสมถึง 200,000 บาทต่อวัน เป็นมาตรฐานฝั่งธนาคารที่เพิ่มด่านตรวจสอบตัวตนก่อนเงินออกจากบัญชี การไม่กดลิงก์ที่มากับ SMS ก็สอดคล้องกับมาตรฐานใหม่ที่ให้ธนาคารเลิกส่ง SMS แนบลิงก์ หากได้ข้อความแนบลิงก์ที่อ้างว่ามาจากธนาคาร ให้ถือว่าผิดปกติไว้ก่อน
คำถามที่พบบ่อย
ต้องแจ้งภายในกี่ชั่วโมงหลังถูกหลอก
ไม่มีกำหนดเส้นตายที่ผู้เสียหายต้องแจ้ง แต่ยิ่งแจ้งเร็วยิ่งมีโอกาสกักเงินทัน ให้โทร 1441 ทันทีที่รู้ตัว
ธนาคารต้องชดใช้เงินที่ถูกหลอกทุกกรณีหรือไม่
ไม่ใช่ทุกกรณี ธนาคารร่วมรับผิดเฉพาะเมื่อไม่ปฏิบัติตามมาตรฐาน ธปท. และใช้กับความเสียหายตั้งแต่ 13 เม.ย. 2568
เงินที่กักไม่ทันยังมีทางได้คืนหรือไม่
เงินส่วนนี้ต้องไปทางศาล เพื่อพิจารณาความรับผิดของผู้ให้บริการ ผลขึ้นกับว่าผู้ให้บริการพิสูจน์ได้หรือไม่ว่าทำตามมาตรฐาน
ที่มา: ข่าว ธปท. เรื่องมาตรการรับมือภัยทุจริต (bot.or.th ข่าวปี 2568 และ 2567) และบทความ ธปท. เรื่องความร่วมมือต่อสู้กับภัยการฉ้อโกง (นิตยสาร ธปท.)







