การลดค่า GP บน Shopee, Lazada และ TikTok Shop จะเริ่มตั้งแต่ 1 ธ.ค. 2569 ถึง 31 พ.ค. 2570 สำหรับผู้ขายที่จดทะเบียนพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์และเข้าเกณฑ์ที่กำหนด นางสาวลลิดา เพริศวิวัฒนา รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี แถลงว่ากระทรวงพาณิชย์ตกลงกับทั้ง 3 แพลตฟอร์มให้กลับไปใช้อัตราค่าธรรมเนียมภาคบังคับที่เรียกเก็บ ณ วันที่ 1 ม.ค. 2569 เป็นเวลา 6 เดือน ใครยังไม่ได้จดทะเบียนควรเริ่มเตรียมตัวตั้งแต่ตอนนี้ เพราะสิทธิจะมาพร้อมการตรวจคุณสมบัติ
ค่า GP คือค่าธรรมเนียมภาคบังคับที่ผู้ขายต้องจ่ายให้แพลตฟอร์มเพื่อขายสินค้า รัฐบาลระบุว่ามาตรการนี้เกิดขึ้นหลังผู้ประกอบการสะท้อนปัญหา เพราะระหว่างเดือน ม.ค. ถึง ส.ค. 2569 มีการปรับขึ้นค่าธรรมเนียมถึง 3 ครั้ง กระทบการบริหารต้นทุนและการวางแผนธุรกิจของผู้ค้ารายย่อย
สิทธิของผู้ขายและที่จดทะเบียนพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์
ผู้ที่จะได้สิทธิต้องเป็นผู้ประกอบการที่จดทะเบียน และผ่านการตรวจสอบคุณสมบัติตามเงื่อนไขของมาตรการ ผู้ค้าบุคคลธรรมดาต้องมียอดขายไม่เกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี ส่วนนิติบุคคลก็มีเพดานรายได้เช่นกัน ผู้ประกอบการนิติบุคคลควรตรวจเพดานรายได้ล่าสุดกับแพลตฟอร์มที่ขายอยู่ หรือสอบถามกรมการค้าภายใน ก่อนวางแผนว่าจะเข้าร่วมหรือไม่
รัฐบาลประเมินว่า 3 แพลตฟอร์มมีผู้ค้ารวมประมาณ 1.2 ล้านราย แบ่งเป็นบุคคลธรรมดาประมาณ 1.02 ล้านราย และนิติบุคคลประมาณ 180,000 ราย มาตรการนี้คาดว่าจะช่วยลดภาระต้นทุนและเพิ่มรายได้ให้ผู้ประกอบการรวมประมาณ 1,930 ล้านบาทตลอด 6 เดือน ตัวเลขนี้เป็นการประเมิน ไม่ใช่เงินที่ผู้ขายแต่ละรายจะได้รับแน่นอน เพราะส่วนลดจริงขึ้นกับยอดขายและหมวดสินค้าของแต่ละร้าน
การจดทะเบียนพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์แยกตามประเภทผู้ขาย ผู้ค้าบุคคลธรรมดาในกรุงเทพมหานครติดต่อสำนักงานเขต ส่วนในต่างจังหวัดติดต่อเทศบาลหรือองค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.) ผู้ประกอบการนิติบุคคลดำเนินการผ่านกรมพัฒนาธุรกิจการค้า รวมถึงช่องทางออนไลน์ กระทรวงพาณิชย์ขอให้ผู้ค้าบุคคลธรรมดาที่ยังไม่ได้จดทะเบียนเร่งดำเนินการให้ถูกต้อง เพื่อให้เข้าถึงมาตรการได้
นายวัฒนศักย์ เสือเอี่ยม อธิบดีกรมการค้าภายใน กระทรวงพาณิชย์ ชี้แจงว่ามาตรการนี้มุ่งช่วยผู้ประกอบการไทยรายย่อยที่จดทะเบียนพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์อย่างถูกต้อง กรมการค้าภายในระบุว่าต้องมีกลไกคัดกรองไม่ให้ผู้ประกอบการต่างชาติสวมสิทธิ
ลดค่า GP แล้วเหลืออัตราเท่าไรในแต่ละแพลตฟอร์ม
อัตราใหม่ต่างกันตามแพลตฟอร์ม และแต่ละแพลตฟอร์มมีช่วงอัตราตามหมวดสินค้า ผู้ขายจึงต้องดูก่อนว่าสินค้าของตัวเองอยู่หมวดไหน แล้วค่อยเทียบกับตารางนี้ ซึ่งสำนักนายกรัฐมนตรีระบุอัตราที่ปรับลดไว้ดังนี้
แพลตฟอร์มอัตราเดิมอัตราใหม่Shopee8.03-19.26%8.03-13.91%Lazada9.00-17.50%7.50-11.60%TikTok Shop13.38-21.94%11.24-17.66%Shopee ลดเฉพาะเพดานบนของช่วง ขอบล่างยังเท่าเดิม ส่วน Lazada และ TikTok Shop ลดลงทั้งสองด้านของช่วง แต่อัตราของ TikTok Shop ยังสูงกว่าอีก 2 แพลตฟอร์มทั้งก่อนและหลังลด
มาตรการนี้ใช้กับค่าธรรมเนียมภาคบังคับที่ผู้ค้าต้องชำระเพื่อจำหน่ายสินค้า ผู้ขายที่ขายหลายแพลตฟอร์มควรดูอัตราของแต่ละแพลตฟอร์มแยกกัน เพราะเงื่อนไขและรายละเอียดจะประกาศผ่านแพลตฟอร์มก่อนเริ่มมาตรการ
ค่าอะไรรวม ค่าอะไรไม่รวม และวิธีเช็กสลิป
ค่า GP ที่ลดครอบคลุม 3 รายการ คือ ค่าคอมมิชชัน ค่าบริการโครงสร้างพื้นฐาน และค่าธรรมเนียมธุรกรรม ทั้ง 3 รายการเป็นค่าบริการภาคบังคับที่ผู้ค้าต้องจ่ายเพื่อขายสินค้าบนแพลตฟอร์ม
มาตรการไม่รวมบริการเสริมที่ผู้ค้าเลือกใช้เอง เช่น ค่าโฆษณาหรือค่าโปรโมตสินค้า ดังนั้นถ้าร้านใช้งบโฆษณาในแพลตฟอร์มมาก ยอดรวมค่าใช้จ่ายอาจไม่ลดลงตามอัตราที่ประกาศ
เมื่อมาตรการเริ่มแล้ว ผู้ขายที่ได้สิทธิตรวจสลิปหรือรายการหักเงินได้ตามขั้นตอนนี้
- เปิดรายการหักเงินของคำสั่งซื้อที่เกิดหลังเริ่มมาตรการ
- แยกค่าคอมมิชชัน ค่าบริการโครงสร้างพื้นฐาน และค่าธรรมเนียมธุรกรรม ออกจากค่าโฆษณาและค่าโปรโมต
- ดูหมวดสินค้าของรายการนั้น แล้วเทียบกับช่วงอัตราใหม่ของแพลตฟอร์มในตารางข้างต้น
- ถ้าอัตราสูงกว่าช่วงใหม่ ให้ตรวจกับแพลตฟอร์มก่อนว่าร้านผ่านเกณฑ์และได้สิทธิแล้วหรือยัง
ถ้าตรวจแล้วพบว่าถูกเรียกเก็บค่าธรรมเนียมไม่เป็นธรรม ร้องเรียนได้ที่สายด่วนกรมการค้าภายใน 1569
สิ่งที่ผู้ขายควรทำก่อนเริ่มมาตรการ
สิทธิขึ้นกับการจดทะเบียนและการผ่านเกณฑ์คุณสมบัติ ผู้ขายที่อยากได้สิทธิจึงควรไล่ตรวจตามรายการนี้
- ตรวจว่าร้านจดทะเบียนพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์แล้วหรือยัง
- ถ้ายังไม่จด ให้จดตามประเภทผู้ขายของร้านให้เรียบร้อย
- เทียบยอดขายต่อปีของร้านกับเพดานที่กำหนดไว้
- ติดตามรายละเอียดและเงื่อนไขที่แต่ละแพลตฟอร์มจะแจ้งก่อนเริ่มมาตรการ
กลุ่มที่อาจไม่ได้สิทธิมีอย่างน้อย 3 กลุ่ม คือ ผู้ขายที่ยังไม่จดทะเบียน ผู้ขายที่ยอดขายเกินเพดาน และผู้ประกอบการต่างชาติที่เข้ามาสวมสิทธิ ร้านที่ยอดขายใกล้เพดานควรเช็กกับแพลตฟอร์มให้ชัดเจนก่อน เพื่อไม่ให้เข้าใจผิดว่าจะได้อัตราใหม่โดยอัตโนมัติ
ช่วงสิ้นสุดมาตรการและเรื่องราคาสินค้า
มาตรการนี้มีกำหนด 6 เดือน ตอนนี้ยังไม่มีข้อสรุปว่าหลัง 31 พ.ค. 2570 จะเป็นอย่างไร ผู้ขายจึงควรวางแผนต้นทุนโดยไม่ตั้งสมมติฐานล่วงหน้าว่าอัตราจะเป็นแบบไหน และติดตามประกาศจากกระทรวงพาณิชย์และแพลตฟอร์มต่อไป
กรมการค้าภายในระบุว่าจะหารือร่วมกับคณะกรรมการการแข่งขันทางการค้า (กขค.) สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (ETDA) และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง พร้อมพิจารณาขยายมาตรการไปยังแพลตฟอร์มอื่น มาตรการลดค่า GP นี้แยกจากมาตรการของ กขค. ที่ให้ระงับการปรับขึ้นค่าธรรมเนียมเป็นเวลา 6 เดือน
สำหรับผู้ซื้อ ข้อมูลที่หน่วยงานแถลงเน้นเรื่องภาระต้นทุนของผู้ขาย ไม่ได้ระบุว่าราคาสินค้าจะลดลงตามไปด้วย ราคาจึงไม่จำเป็นต้องถูกลงโดยอัตโนมัติ
ที่มา: สำนักนายกรัฐมนตรี กระทรวงพาณิชย์ และกรมการค้าภายใน
