ส่งออกทุเรียนไปจีน ครม. เห็นชอบพิธีสาร ชาวสวนต้องเตรียมอะไร

ครม. เห็นชอบให้จัดทำพิธีสารกับจีน

ร้อยเอกหญิง ภัทร์ดารัสมิ์ ทองสลวยกร รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี แถลงว่า ที่ประชุม ครม. เห็นชอบการจัดทำพิธีสารเพื่อกำหนดหลักเกณฑ์การส่งออกให้ชัดเจน และให้การดำเนินงานเป็นไปตามมาตรฐานที่ประเทศปลายทางกำหนด ฝั่งไทยคือกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ฝั่งจีนคือ GACC

รองโฆษกระบุว่า พิธีสารให้ความสำคัญกับการควบคุมศัตรูพืชและการตรวจสอบย้อนกลับตลอดกระบวนการ เพื่อให้มั่นใจว่าผลไม้ที่ส่งไปถึงจีนเป็นไปตามข้อกำหนดด้านสุขอนามัยพืช รองโฆษกอธิบายด้วยว่า คุณภาพและความปลอดภัยเป็นปัจจัยที่ผู้บริโภคและคู่ค้าให้ความสำคัญ การกำหนดข้อปฏิบัติร่วมกับจีนจึงเป็นอีกก้าวในการพัฒนาระบบการผลิตและส่งออกผลไม้ไทยให้สอดคล้องกับมาตรฐานตลาดต่างประเทศ และทำให้หน่วยงานรัฐ เกษตรกร และผู้ประกอบการมีหลักเกณฑ์อ้างอิงเดียวกัน

ข้อกำหนดส่งออกทุเรียนไปจีน ตั้งแต่สวนถึงโรงคัดบรรจุ

รองโฆษกแถลงว่า เกษตรกรและผู้ประกอบการที่เกี่ยวข้องต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ที่จะอยู่ในพิธีสาร เริ่มจากสวนที่ต้องทำตาม GAP ซึ่งย่อมาจาก Good Agricultural Practices หรือมาตรฐานการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดี ส่วนเรื่องศัตรูพืช ต้องใช้ IPM หรือการจัดการศัตรูพืชแบบผสมผสาน (Integrated Pest Management) คือใช้หลายวิธีร่วมกันจัดการศัตรูพืช ไม่พึ่งวิธีใดวิธีเดียว

เมื่อผลผลิตออกจากสวนเข้าสู่โรงคัดบรรจุ ผู้ประกอบการต้องทำตามข้อกำหนดด้านการจัดการโรงคัดบรรจุ และต้องจัดทำข้อมูลให้ตรวจสอบย้อนกลับได้ หลักเกณฑ์ที่แถลงสรุปเป็นรายการให้ไล่ตรวจทีละข้อได้ดังนี้

• สวนปฏิบัติตามมาตรฐาน GAP
• จัดการศัตรูพืชแบบผสมผสาน (IPM)
• โรงคัดบรรจุทำตามข้อกำหนดด้านการจัดการโรงคัดบรรจุ
• จัดทำข้อมูลให้ตรวจสอบย้อนกลับได้
• ผลไม้ส่งออกผ่านการตรวจและได้ใบรับรองสุขอนามัยพืช
• สละสดมีข้อความรับรองเพิ่มในเอกสาร

ตรวจสอบย้อนกลับคือการเก็บข้อมูลให้ไล่ดูได้ตลอดเส้นทางของผลไม้ ตั้งแต่แหล่งผลิตจนถึงเอกสารรับรองก่อนส่งออก

เมื่อมองเป็นเส้นทางเดียว ข้อมูลที่เก็บไว้ตั้งแต่แหล่งผลิต การจัดการสวน และการคัดแยกบรรจุ คือสิ่งที่ต่อไปถึงขั้นเตรียมเอกสารรับรองก่อนส่งออก ตามที่รองโฆษกแถลงว่าพิธีสารเน้นควบคุมศัตรูพืชและตรวจสอบย้อนกลับตั้งแต่ต้นทางจนถึงเอกสาร ผู้ที่ทำงานในแต่ละขั้นจึงต้องรู้ว่าส่วนของตัวเองเชื่อมกับขั้นถัดไปอย่างไร

เอกสารก่อนส่งออก และสิ่งที่สละสดต้องเพิ่ม

ตามที่แถลง ผลไม้ส่งออกต้องผ่านการตรวจและได้รับใบรับรองสุขอนามัยพืช (Phytosanitary Certificate) เอกสารนี้เป็นส่วนของการเตรียมเอกสารรับรองก่อนส่งออกที่พิธีสารกล่าวถึง และใช้กับทั้งทุเรียนสดและสละสด

สำหรับสละสด พิธีสารมีข้อกำหนดเพิ่มอีกข้อ คือต้องระบุข้อความรับรองเพิ่มเติมในเอกสารว่าผลผลิตเป็นไปตามเงื่อนไขของพิธีสารและปราศจากศัตรูพืชกักกันที่จีนให้ความสำคัญ นี่คือความต่างด้านเอกสารระหว่างสละสดกับทุเรียนสดที่แถลงระบุไว้

รายละเอียดว่าข้อความรับรองต้องเขียนอย่างไร หรือต้องยื่นขอใบรับรองที่ไหน การแถลงยังไม่ได้ลงลึก ต้องรอข้อมูลจากหน่วยงานรัฐที่ดูแลพิธีสาร

ตอนนี้ไปถึงขั้นไหนแล้ว

จนถึงวันที่ 10 พ.ย. 2569 ขั้นตอนล่าสุดคือ ครม. เห็นชอบการจัดทำพิธีสารระหว่างกระทรวงเกษตรและสหกรณ์กับ GACC ข่าวที่แถลงยังไม่ระบุวันเริ่มใช้ของพิธีสาร และยังไม่ได้ระบุว่าจะลงนามเมื่อใด

รายละเอียดข้อกำหนดฉบับเต็มและกำหนดการขั้นต่อไป ชาวสวนและผู้ประกอบการควรติดตามจากประกาศของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ โดยเฉพาะกรมวิชาการเกษตรซึ่งดูแลเรื่องสุขอนามัยพืช เมื่อมีเอกสารออกมาจะรู้ว่าหลักเกณฑ์ที่แถลงไว้นี้ถูกเขียนเป็นข้อกำหนดอย่างไร

ที่มา: แถลงของรองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรีเรื่องมติคณะรัฐมนตรี 10 พ.ย. 2569 สำนักนายกรัฐมนตรี