ส่งออกข้าวไทย 2569 ลดลง 15-19% ตัวเลขกรมกับสมาคมนับคนละช่วง

ตัวเลขส่งออกข้าวสองชุดนับคนละช่วงอย่างไร

ตัวเลขของกรมการค้าต่างประเทศ (Department of Foreign Trade) ครอบคลุมช่วง ม.ค.-ก.ย. 2569 ปริมาณส่งออก 4.99 ล้านตัน ลดลง 19.26% จากช่วงเดียวกันของปีก่อน มูลค่า 2,962 ล้านดอลลาร์ ลดลง 16.84%

ตัวเลขชุดนี้ลดลงทั้งด้านปริมาณและด้านมูลค่า โดยปริมาณลดลงมากกว่ามูลค่าเล็กน้อยตามที่กรมแถลง

อีกชุดมาจากสมาคมผู้ส่งออกข้าวไทย (Thai Rice Exporters Association) ซึ่งระบุยอดส่งออกสะสมตั้งแต่ 1 ม.ค. ถึง 27 ต.ค. 2569 ประมาณ 5.53 ล้านตัน ลดลง 15% จากช่วงเดียวกันของปีที่ผ่านมา

ช่วงนับของสองชุดจึงไม่ตรงกัน ตัวเลขของสมาคมนับยาวกว่าตัวเลขของกรมเกือบหนึ่งเดือน จึงไม่ใช่ 9 เดือนเต็มรอบเดียวกับกรม ทั้งสองหน่วยงานแถลงตัวเลขตามช่วงที่ระบุไว้ และสิ่งที่ตัวเลขทั้งสองชุดบอกตรงกันคือ ส่งออกข้าวของไทยปีนี้ต่ำกว่าปีก่อน

ร้อยละที่ลดลงของแต่ละชุดเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อนในชุดของตัวเอง ตัวเลข 19.26% เป็นของช่วงที่กรมนับ ส่วน 15% เป็นของช่วงที่สมาคมนับ

ราคาข้าวขาว 5% ของไทยสูงกว่าอินเดียและเวียดนาม

อธิบดีกรมการค้าต่างประเทศระบุว่า ราคาส่งออกข้าวขาว 5% ของไทยอยู่ที่ 480 ดอลลาร์ต่อตัน ขณะที่อินเดียอยู่ที่ 388 ดอลลาร์ต่อตัน และเวียดนามอยู่ที่ 420 ดอลลาร์ต่อตัน ถ้าคิดส่วนต่าง ข้าวไทยแพงกว่าอินเดีย 92 ดอลลาร์ต่อตัน และแพงกว่าเวียดนาม 60 ดอลลาร์ต่อตัน กรมระบุว่าราคาที่สูงกว่าคู่แข่งเป็นหนึ่งในปัจจัยที่กดการส่งออก

นอกจากราคา กรมระบุปัจจัยอื่นอีกหลายเรื่อง ได้แก่ ตลาดอิรักได้รับผลกระทบจากสงคราม อินโดนีเซียงดนำเข้าข้าว เงินบาทผันผวน และค่าระวางเรือปรับสูงขึ้น

ส่วนการขายข้าวรัฐต่อรัฐ (G2G) กับจีน กรมระบุว่าการเจรจาขายเพิ่มอีก 5 แสนตันยังไม่สำเร็จ ขณะที่สัญญาเดิมปริมาณ 1.22 ล้านตันยังเดินหน้า ส่งมอบแล้ว 7.6 แสนตัน เหลืออีกราว 4.6 แสนตัน

สมาคมชี้ต้นทุนปุ๋ยและข้าวที่หายจากระบบ

สมาคมผู้ส่งออกข้าวไทยระบุปัจจัยที่กระทบผลผลิตและข้าวในระบบส่งออก 4 เรื่อง คือ ต้นทุนปุ๋ยสูง การปิดด่านกัมพูชา น้ำในเขื่อนน้อย และโรงงานอาหารสัตว์แย่งซื้อข้าว

ตามตัวเลขของสมาคม ปี 2567 ไทยส่งออกข้าวได้ 10 ล้านตัน ปี 2568 ลดเหลือ 8.3 ล้านตัน หรือลดลง 1.7 ล้านตัน และสมาคมประเมินว่าปี 2569 จะส่งออกได้ประมาณ 6.8 ล้านตัน ลดลงอีกราว 1.5 ล้านตันจากปีก่อน เมื่อมองต่อเนื่อง 3 ปี ปริมาณส่งออกลดจาก 10 ล้านตันเหลือไม่ถึง 7 ล้านตัน

สมาคมระบุว่าปีนี้มีโอกาสที่ส่งออกจะต่ำกว่า 7 ล้านตัน ข้าวหอมมะลิก็มีสัญญาณชะลอ สมาคมระบุว่าส่งออกข้าวหอมมะลิช่วง 9 เดือนแรกของปีนี้ลดลงราว 8% และมีความเสี่ยงที่ทั้งปีจะเหลือประมาณ 1.1 ล้านตัน ส่วนตลาดสหรัฐฯ ลดลง 18% ตามที่สมาคมระบุ

ความคืบหน้าล่าสุดและสิ่งที่ต้องติดตามต่อ

ตัวเลขของสมาคมเป็นชุดที่นับล่าสุดในตอนนี้ ส่วนตัวเลขของกรมการค้าต่างประเทศยังหยุดอยู่ที่ 9 เดือนแรก ส่วนการขายข้าวรัฐต่อรัฐให้จีน การเจรจาขายเพิ่มอีก 5 แสนตันยังไม่สำเร็จตามที่กรมระบุ

กรมยังมีแนวทางส่งคณะไปพบผู้นำเข้า ขณะที่สมาคมเตือนให้ชาวนาวางแผนทำนาปรังตามปริมาณน้ำ ซึ่งเชื่อมกับปัจจัยน้ำในเขื่อนที่สมาคมชี้ว่าน้อยในปีนี้

สำหรับเกษตรกรและผู้ประกอบการ สัญญาณที่ควรตามมี 4 เรื่อง คือ ราคาข้าวขาว 5% ของไทยเทียบกับอินเดียและเวียดนาม ความคืบหน้าการส่งมอบข้าวรัฐต่อรัฐให้จีนที่เหลือราว 4.6 แสนตัน ต้นทุนการผลิตอย่างปุ๋ยและน้ำ และตัวเลขส่งออกรอบใหม่ที่จะตามมา เมื่อเห็นตัวเลขใหม่ ให้ดูก่อนว่านับถึงวันไหนและมาจากหน่วยงานใด แล้วค่อยเทียบกับชุดเดียวกันของรอบก่อน

ที่มา: กรมการค้าต่างประเทศ (ตัวเลขส่งออกข้าวและราคาส่งออก ม.ค.-ก.ย. 2569) และสมาคมผู้ส่งออกข้าวไทย (ตัวเลขส่งออกสะสม 1 ม.ค.-27 ต.ค. 2569)