ดาต้าเซ็นเตอร์ 7 ระดับ ศูนย์ข้อมูลขนาดไหนอยู่ระดับไหน และกติกาใหม่ถึงไหนแล้ว

ดาต้าเซ็นเตอร์ 7 ระดับแบ่งตามกำลังไฟ

ตามนิยามในร่างนโยบาย ดาต้าเซ็นเตอร์คืออาคาร สถานที่ หรือสิ่งปลูกสร้างที่ใช้อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ให้บริการรวบรวม เก็บ ประมวลผล รับฝากหรือรับส่งข้อมูลแก่บุคคลอื่นที่ไม่ใช่บริษัทในเครือ และมีความต้องการใช้ไฟฟ้าตั้งแต่ 0.5 MW ขึ้นไป ศูนย์ข้อมูลที่ให้บริการเฉพาะบริษัทในเครือของตัวเองจึงไม่เข้านิยามนี้

คณะกรรมการแบ่งกลุ่มตามกำลังไฟฟ้าที่ต้องการใช้ดังนี้ ระดับ 1 อยู่ที่ 0 ถึง 0.5 MW ระดับ 2 มากกว่า 0.5 ถึง 5 MW ระดับ 3 มากกว่า 5 ถึง 10 MW ระดับ 4 มากกว่า 10 ถึง 20 MW ระดับ 5 มากกว่า 20 ถึง 50 MW ระดับ 6 มากกว่า 50 ถึง 200 MW และระดับ 7 ตั้งแต่ 200 MW ขึ้นไป

ตารางเริ่มจาก 0 MW แต่นิยามเริ่มที่ 0.5 MW ขึ้นไป แถลงของคณะกรรมการยังไม่ได้ระบุว่าระดับ 1 (ไม่เกิน 0.5 MW) ถูกกำกับอย่างไร

ความเข้มของข้อกำหนดต่างกันตามระดับ คณะกรรมการระบุว่าระดับ 1 ถึง 4 หรือขนาดไม่เกิน 20 MW ใช้ประมวลหลักการปฏิบัติ (Code of Practice หรือ CoP) แบบพื้นฐาน ระดับ 5 ใช้แบบที่เข้มขึ้น ส่วนระดับ 6 และ 7 หรือตั้งแต่ 50 MW ขึ้นไปเข้มที่สุด รายละเอียดว่า CoP แต่ละแบบเขียนอะไรไว้บ้าง ยังไม่ได้เปิดเผย

ถ้าจะอ่านตารางให้เป็น ให้ดูว่าศูนย์ข้อมูลแห่งนั้นขอใช้ไฟกี่ MW แล้วเทียบกับช่วงข้างบน เช่น ศูนย์ที่ใช้ 15 MW อยู่ระดับ 4 และใช้ CoP พื้นฐาน ส่วนศูนย์ที่ใช้ 60 MW อยู่ระดับ 6 และอยู่ในกลุ่มที่เข้มที่สุด

มาตรฐานขั้นต่ำ โครงการเดิม และโครงการใหม่

ข้อกำหนดมาตรฐานขั้นต่ำ (Minimum Requirements) คือเงื่อนไขพื้นฐานที่ผู้ประกอบกิจการดาต้าเซ็นเตอร์ต้องทำตาม ครอบคลุม 4 มิติ ได้แก่ ที่ตั้งและแผนการใช้ประโยชน์ที่ดินรวมถึงการกักเก็บน้ำมันสำรองเพื่อผลิตกำลังไฟฟ้า การเชื่อมต่อกับโครงข่ายระบบไฟฟ้าและน้ำของประเทศ การจัดทำรายงาน CoP ด้านสิ่งแวดล้อม และการสร้างประโยชน์ทางเศรษฐกิจและสังคม ในแต่ละมิติจะแบ่งกลุ่มตามทั้ง 7 ระดับ

รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง ในฐานะประธานคณะกรรมการ แถลงว่ามาตรฐานขั้นต่ำจะครอบคลุมการใช้ไฟฟ้า การใช้น้ำ ผังเมือง ความปลอดภัย และสิ่งแวดล้อม ใช้กับทั้งโครงการในและนอกนิคมอุตสาหกรรม แนวทางนี้ต้องการสร้างสมดุลระหว่างการดึงดูดเงินลงทุนกับการรักษาผลประโยชน์ของประเทศ การลงทุนใหม่จึงต้องดูความคุ้มค่าทางเศรษฐกิจ การเชื่อมผู้ประกอบการไทยเข้าสู่ห่วงโซ่อุปทาน และการพัฒนาทักษะแรงงานไทย ไม่ได้ดูแค่มูลค่าเงินลงทุนหรือขนาดโครงการ

ส่วนโครงการที่ดำเนินการอยู่แล้ว คณะกรรมการระบุว่าโดยหลักการ กรอบกติกาใหม่ใช้บังคับย้อนหลังกับผู้ประกอบการที่ก่อสร้างและได้รับใบอนุญาตก่อสร้างถูกต้องตามกฎหมายแล้วไม่ได้ จึงวางหลักช่วงเปลี่ยนผ่านไว้เป็นกลุ่ม

กลุ่มแรกคือศูนย์ข้อมูลที่เปิดให้บริการแล้ว กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดศ.) ต้องจัดทำกฎหมายให้ผู้ประกอบการดำเนินการให้สอดคล้องกับ CoP ที่คณะกรรมการจะประกาศ ให้เสร็จภายใน 1 ปี โดยยื่น CoP ต่อ DC-OSS ตามขั้นตอน

กลุ่มที่สองคือโครงการที่ได้รับใบอนุญาตก่อสร้าง (แบบ อ.1 หรือ ม.39 ทวิ) ก่อนวันที่ 11 ส.ค. 2569 ซึ่งเป็นวันที่ระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีมีผลบังคับ และก่อสร้างเสร็จพร้อมเปิดบริการ หน่วยงานที่รับผิดชอบจะพิจารณาอนุมัติ อนุญาตตามกฎเกณฑ์ที่ใช้อยู่เดิม แล้วแจ้งผลให้ ดศ. ทราบ

ตามตัวเลขที่คณะกรรมการแถลง ผู้ประกอบการเดิมที่เปิดบริการแล้วมีประมาณ 63 แห่ง และกำลังก่อสร้างอีก 20 แห่ง รวม 83 แห่ง ทั้งหมดได้ไปต่อโดยมีเวลาปรับตัว 1 ปี

กลุ่มสุดท้ายคือโครงการใหม่ที่ยังไม่มีใบอนุญาตก่อสร้าง ต้องผ่านการกลั่นกรองและแข่งขันกันนำเสนอว่าจะสร้างประโยชน์ตอบแทนเศรษฐกิจอย่างไร เช่น พัฒนาคน สร้างซัพพลายเชน และเปิดให้ผู้ประกอบการ SME ได้ใช้ประโยชน์ เลขาธิการ สศช. ในฐานะเลขานุการคณะกรรมการ แถลงว่ามีโครงการใหม่ยื่นเสนอเข้ามาแล้วกว่า 100 โครงการ

ความคืบหน้าของร่างนโยบาย

ร่างนโยบายผ่านความเห็นชอบของคณะกรรมการแล้ว และฝ่ายเลขานุการได้รับมอบหมายให้เสนอ ครม. ขั้นต่อไปคือ ครม. พิจารณา ตามที่คณะกรรมการแจ้ง ร่างนี้จึงยังไม่มีผลบังคับ และยังไม่มีการกำหนดวันเริ่มบังคับใช้

หลังจากนั้น หน่วยงานต้องจัดทำหรือปรับปรุงประกาศ ระเบียบ และกฎหมาย เพราะมาตรฐานขั้นต่ำเป็นส่วนเพิ่มจากกฎเดิมที่ใช้อยู่ คณะกรรมการคาดว่าใช้เวลาประมาณ 8-12 เดือนจึงจะบังคับใช้ได้

ระหว่างนี้มีงานเตรียมการสองเรื่อง เรื่องแรก ดศ. ได้รับมอบหมายให้พัฒนา Dashboard TH-DC เพื่อรวบรวมข้อมูลการอนุมัติ อนุญาตดาต้าเซ็นเตอร์จากหน่วยงานรัฐที่เกี่ยวข้อง เรื่องที่สอง คณะอนุกรรมการชุดที่ 1 ต้องจัดทำรายละเอียดลำดับขั้นตอนและกระบวนการขออนุมัติ อนุญาตสำหรับผู้ประกอบการ (User Journey) ตามแนวทางที่เห็นชอบ

ชุมชนและผู้ใช้บริการคลาวด์เอาคำถามเหล่านี้ไปถามได้

ร่างนโยบายยังไม่ใช่กฎหมาย แต่ตารางระดับช่วยให้ถามผู้ประกอบการและหน่วยงานได้ตรงจุดขึ้นแล้ว คำถามที่ชุมชนใกล้ศูนย์ข้อมูลและธุรกิจเอาไปใช้ได้มีดังนี้

• ศูนย์ข้อมูลแห่งนี้ขอใช้ไฟกี่ MW และอยู่ระดับไหนใน 7 ระดับ
• โครงการนี้มีใบอนุญาตก่อสร้างแล้วหรือยัง ถ้ายังไม่มี จะนับเป็นโครงการใหม่ที่ต้องผ่านการกลั่นกรองหรือไม่
• ผู้ประกอบการมีแผนทำรายงาน CoP ด้านสิ่งแวดล้อม และยื่นต่อ DC-OSS เมื่อไร
• ที่ตั้ง การเก็บน้ำมันสำรอง และการเชื่อมต่อไฟฟ้าและน้ำของโครงการเป็นอย่างไร
• ข้อมูลของโครงการจะปรากฏใน Dashboard TH-DC ของ ดศ. หรือไม่

หน่วยงานที่พิจารณาอนุมัติ อนุญาตต้องแจ้งผลให้ ดศ. สำหรับโครงการที่ได้ใบอนุญาตก่อสร้างก่อนวันที่ระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีมีผล ดศ. จึงเป็นหน่วยงานกลางที่จะรวบรวมข้อมูลไว้ในระบบเดียว

สำหรับธุรกิจที่ใช้บริการคลาวด์ในไทย ตามนิยามในร่างนี้ ศูนย์ข้อมูลที่ให้บริการแก่บุคคลอื่นนอกบริษัทในเครือและใช้ไฟตั้งแต่ 0.5 MW ขึ้นไป เข้านิยามดาต้าเซ็นเตอร์ ผู้ใช้บริการจึงถามผู้ให้บริการได้ว่าศูนย์ข้อมูลที่ใช้อยู่อยู่ระดับไหน และต้องทำตาม CoP แบบใด แถลงของคณะกรรมการยังไม่ได้พูดถึงผลต่อค่าบริการหรือการให้บริการลูกค้า

ที่มา: ร่างนโยบายการกำกับดูแลกิจการดาต้าเซ็นเตอร์ ตามมติคณะกรรมการนโยบายการประกอบกิจการดาต้าเซ็นเตอร์ ครั้งที่ 4/2569 และแถลงของคณะกรรมการ