คนในจังหวัดเชียงราย โดยเฉพาะริมแม่น้ำสายและแม่น้ำกก มีข้อสั่งการชุดใหม่เรื่องน้ำประปาและน้ำดื่มแล้ว หลังคณะรัฐมนตรี (ครม.) ประชุมเมื่อวันที่ 17 พ.ย. 2569 และรับแผน 3 ระดับรับมือสารหนูแม่น้ำสาย นายกรัฐมนตรีสั่งให้หน่วยงานเร่งเฝ้าระวังคุณภาพน้ำประปา จัดน้ำดื่มสะอาดให้ชุมชนที่ได้รับผลกระทบ และชี้แจงผลตรวจให้ประชาชนรับทราบ
รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรีแถลงว่า นายกรัฐมนตรีฝากข้อสั่งการผ่านนายพิพัฒน์ รัชกิจประการ รองนายกรัฐมนตรี ซึ่งเป็นประธานที่ประชุม ข่าวนี้มีสองส่วนหลัก ส่วนแรกคือรัฐสั่งอะไรกับน้ำประปา ส่วนที่สองคือแหล่งน้ำสำรองในแผนอยู่ในขั้นไหน ท้ายข่าวมีช่องทางของหน่วยงานที่ผู้อ่านเปิดดูและแจ้งเรื่องได้
ข้อสั่งการ 3 เรื่องเกี่ยวกับน้ำประปาเชียงราย
รองโฆษกแถลงว่า นายกรัฐมนตรีสั่งให้กระทรวงมหาดไทย กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ทำ 3 เรื่องควบคู่กัน เรื่องแรกคือเร่งตรวจสอบและเฝ้าระวังคุณภาพน้ำประปา เรื่องที่สองคือจัดน้ำดื่มสะอาดให้ชุมชนที่ได้รับผลกระทบ และเรื่องที่สามคือเร่งชี้แจงผลตรวจ กระบวนการผลิต และการควบคุมคุณภาพน้ำประปาให้ประชาชนรับทราบอย่างต่อเนื่อง
ข้อสั่งการชุดนี้เป็นคำสั่งให้หน่วยงานลงมือทำ ไม่ใช่ผลตรวจใหม่ แถลงไม่ได้บอกค่าสารหนูล่าสุดของแม่น้ำหรือของน้ำประปา และไม่ได้สรุปว่าน้ำประปาเชียงรายปลอดภัยหรือไม่ ตัวเลขและข้อสรุปจึงยังต้องรอจากหน่วยงานที่ตรวจน้ำโดยตรง

แผน 3 ระดับรับมือสารหนูแม่น้ำสาย
แถลงฉบับเดียวกันระบุว่ารัฐบาลแก้ปัญหาคุณภาพน้ำในเชียงราย โดยเฉพาะแม่น้ำกกและแม่น้ำสาย ควบคู่กัน 3 ระดับ ระดับแรกคือจัดหาแหล่งน้ำทดแทนและพัฒนาระบบตรวจวัด ระดับที่สองคือเตรียมความพร้อมช่วยเหลือประชาชนในพื้นที่ และระดับที่สามคือประสานความร่วมมือระหว่างประเทศ โดยแผนมีมิติความร่วมมือไทย-เมียนมา-จีนเพื่อแก้มลพิษข้ามแดน
ในระดับแหล่งน้ำทดแทน พื้นที่เมืองเชียงรายมีแผนใช้น้ำจากแม่น้ำลาวเป็นแหล่งน้ำทดแทน ส่วนอำเภอแม่สายมีแนวทางขยายระบบส่งน้ำ ศึกษาการนำน้ำโขงบริเวณอำเภอเชียงแสนมาใช้ และสำรวจแหล่งน้ำใกล้เคียง เช่น ขุนน้ำนางนอน
แถลงระบุว่าแต่ละโครงการอยู่ในขั้นตอนต่างกัน ตามถ้อยคำในแถลง แม่น้ำลาวของเมืองเชียงรายเป็นแผน ระบบส่งน้ำของแม่สายเป็นแนวทาง น้ำโขงที่เชียงแสนเป็นการศึกษา และขุนน้ำนางนอนเป็นการสำรวจ
แถลงไม่มีกำหนดเวลาว่าแหล่งน้ำสำรองแห่งไหนจะพร้อมใช้ และไม่มีกำหนดว่าความร่วมมือกับเมียนมาและจีนจะให้ผลเมื่อไร ส่วนระดับที่สองเรื่องการช่วยเหลือประชาชน สอดรับกับข้อสั่งการให้จัดน้ำดื่มสะอาดให้ชุมชนที่ได้รับผลกระทบ
ตามผลตรวจน้ำได้จากช่องทางไหน
ช่องทางของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องที่เปิดอ่านได้มีดังนี้ กรมควบคุมมลพิษมีหน้า "สถานการณ์แม่น้ำกก-สาย-โขง" ที่ pcd.go.th/kok และระบบฐานข้อมูลคุณภาพน้ำผิวดินที่ iwis.pcd.go.th รวมถึงระบบรับแจ้งเรื่องร้องเรียนมลพิษ (สายด่วน 1650) ข้อมูลในระบบเหล่านี้เป็นเรื่องแหล่งน้ำผิวดิน ส่วนน้ำประปาเป็นงานของการประปาส่วนภูมิภาค
หน้าแรกของกรมควบคุมมลพิษ การประปาส่วนภูมิภาค และจังหวัดเชียงราย ยังไม่เผยแพร่ค่าสารหนูล่าสุดของแม่น้ำกกหรือแม่น้ำสาย และยังไม่เผยแพร่ผลตรวจน้ำประปาเป็นตัวเลข
การประปาส่วนภูมิภาค (กปภ.) มีสายด่วน 1662 และระบบแจ้งเรื่องร้องเรียนออนไลน์ เว็บไซต์ลงข่าวเมื่อวันที่ 11 พ.ย. 2569 ว่า "กปภ. คุมเข้มกระบวนการผลิต รับมือวิกฤตคุณภาพน้ำดิบ กปภ.สาขาแม่สาย" ส่วนมาตรฐานน้ำประปาของ กปภ. มีเป็นไฟล์เอกสารให้อ่าน ซึ่งเป็นเกณฑ์ ไม่ใช่ผลตรวจ
เว็บไซต์จังหวัดเชียงรายลงข่าวเรื่องสารปนเปื้อนในแม่น้ำสายและการช่วยเหลือผู้ได้รับผลกระทบ ถ้าหน่วยงานเริ่มชี้แจงตามข้อสั่งการ ผู้อ่านสามารถเปิดดูประกาศจากช่องทางข้างต้นได้
ชุมชนในพื้นที่ทำอะไรได้ตอนนี้
สิ่งที่ยืนยันได้และจับต้องได้ที่สุดคือน้ำดื่ม จังหวัดเชียงรายประกาศเมื่อวันที่ 17 พ.ย. 2569 ว่านำรถผลิตน้ำดื่มเคลื่อนที่จากศูนย์ป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยเขต 15 เชียงราย ไปผลิตและแจกน้ำดื่มสะอาดฟรีที่ที่ว่าการอำเภอแม่สาย เวลา 09.00-15.00 น. ซึ่งตรงกับข้อสั่งการให้จัดน้ำดื่มสะอาดให้ชุมชน
สำหรับคำถามเรื่องน้ำประปา ตอนนี้มีสายด่วน กปภ. 1662 ให้สอบถามหรือร้องเรียน และระบบรับแจ้งเรื่องร้องเรียนมลพิษ (สายด่วน 1650) ของกรมควบคุมมลพิษสำหรับเรื่องมลพิษ ส่วนเรื่องแหล่งน้ำสำรอง แถลงยังไม่ระบุรายละเอียดและกำหนดเวลาของแหล่งน้ำสำรอง ทั้งน้ำจากแม่น้ำลาวและน้ำโขง เพราะโครงการเหล่านี้ยังอยู่ในขั้นแผน แนวทาง ศึกษา หรือสำรวจ
ที่มา: รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี แถลงข้อสั่งการหลังการประชุมคณะรัฐมนตรี 17 พ.ย. 2569 และเว็บไซต์กรมควบคุมมลพิษ การประปาส่วนภูมิภาค และจังหวัดเชียงราย







