Advertisement
สังคม

ขยะพลาสติกลงทะเลผ่านแม่น้ำเจ้าพระยาอย่างไร ข้อมูล ทช. ชี้ขยะลอยน้ำมากสุด

ปรับปรุงล่าสุด:

ขยะพลาสติกลงทะเลผ่านแม่น้ำสายหลัก ทช. ระบุเจ้าพระยามีขยะลอยน้ำมากสุด ส่วนในทะเลพบถุง หลอด ฝา เชือก และก้นกรองจำนวนมาก

ขยะพลาสติกลงทะเลผ่านแม่น้ำเจ้าพระยาอย่างไร ข้อมูล ทช. ชี้ขยะลอยน้ำมากสุด

ขยะที่ทิ้งจากบ้าน ร้านค้า และริมคลอง บางส่วนหลุดจากระบบจัดเก็บ ไหลผ่านคลองและแม่น้ำ แล้วออกสู่อ่าวไทย การศึกษาของกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง (ทช.) พบว่าแม่น้ำเจ้าพระยามีปริมาณขยะลอยน้ำมากที่สุดในแม่น้ำที่ศึกษา ขยะลอยน้ำที่ ทช. ติดตามเป็นขยะทุกประเภท พลาสติกเป็นส่วนหนึ่งของขยะเหล่านี้ ผู้ที่อาศัยริมคลอง ริมแม่น้ำ หรือทำมาหากินกับทะเลจึงเกี่ยวข้องกับเรื่องนี้โดยตรง

ขยะลอยน้ำจากแม่น้ำสายหลักไหลลงอ่าวไทย

ขยะที่หลุดจากระบบจัดเก็บเริ่มต้นจากถนน ท่อระบายน้ำ และคลอง ก่อนไหลรวมกันในแม่น้ำสายหลักและออกสู่ทะเลที่ปากแม่น้ำ ทช. จึงติดตามขยะลอยน้ำที่ผ่านปากแม่น้ำหลายสายในอ่าวไทย และพบว่าเจ้าพระยาเป็นสายที่มีขยะลอยน้ำมากที่สุดตามการศึกษาของหน่วยงาน การศึกษานี้ยังไม่มีรายละเอียดเรื่องปีและวิธีศึกษาในรายงานข่าวที่ใช้อ้างอิง

ตัวเลขที่ละเอียดกว่ามาจากผลสำรวจขยะทะเลในอ่าวไทยช่วงปี 2557-2558 ที่ ทช. เปิดเผย ตามรายงานของ Thai PBS เจ้าหน้าที่ติดตามขยะที่ลอยผ่านปากแม่น้ำห้าสาย นับเป็นชิ้นต่อชั่วโมง คือนับว่าในหนึ่งชั่วโมงมีขยะลอยผ่านปากแม่น้ำนั้นกี่ชิ้น ตัวเลขน้ำหนักเป็นกิโลกรัมต่อชั่วโมงเช่นกัน แต่รายงานข่าวไม่ได้อธิบายวิธีคำนวณน้ำหนัก ตัวเลขชุดนี้เป็นข้อมูลปี 2558

แม่น้ำเจ้าพระยามีขยะลอยผ่านปากแม่น้ำชั่วโมงละ 14,781 ชิ้น หนัก 118 กิโลกรัม ซึ่งมากที่สุดในแง่จำนวนชิ้น ส่วนแม่น้ำท่าจีนมีขยะลอยผ่านชั่วโมงละ 11,218 ชิ้น น้อยกว่าเจ้าพระยา แต่หนัก 405 กิโลกรัม หนักกว่าเจ้าพระยา อีกสามสายที่สำรวจคือแม่กลองชั่วโมงละ 4,085 ชิ้น หนัก 68 กิโลกรัม บางปะกงชั่วโมงละ 693 ชิ้น หนัก 7 กิโลกรัม และบางตะบูนชั่วโมงละ 153 ชิ้น หนัก 1 กิโลกรัม

ตัวเลขเหล่านี้บอกว่าจำนวนชิ้นกับน้ำหนักไม่จำเป็นต้องไปทางเดียวกัน ท่าจีนมีชิ้นน้อยกว่าเจ้าพระยา แต่ขยะที่ลอยผ่านมีน้ำหนักรวมมากกว่า การดูปริมาณขยะที่ลงทะเลจึงต้องดูทั้งจำนวนชิ้นและน้ำหนักควบคู่กัน

ในช่วงหลังมีความพยายามลดขยะที่ไหลสู่ทะเลตั้งแต่ต้นทาง Daily News รายงานเมื่อวันที่ 24 พ.ค. 2567 ว่า OR และ GC ได้รับมอบหมายให้บริหารจัดการขยะทะเลในแม่น้ำเจ้าพระยา โดยมีวัดบางน้ำผึ้งนอก จังหวัดสมุทรปราการ เป็นพื้นที่นำร่อง เพื่อป้องกันไม่ให้ขยะไหลลงสู่ทะเล

ขยะลอยผ่านปากแม่น้ำ เจ้าพระยากับท่าจีน / 14,781 เจ้าพระยา: ชิ้นต่อชั่วโมง / 118 เจ้าพระยา: กก.ต่อชั่วโมง / 11,218 ท่าจีน: ชิ้นต่อชั่วโมง / 405 ท่าจีน: กก.ต่อชั่วโมง
เจ้าพระยามีขยะมากชิ้นกว่า แต่ท่าจีนมีน้ำหนักมากกว่า

ขยะที่พบในทะเลคือของใช้ประจำวัน

รายงานเดียวกันของ Thai PBS นับชนิดของขยะที่พบในท้องทะเลปี 2558 โดยไม่ได้ระบุว่าเก็บด้วยวิธีใด ถุงพลาสติกพบมากที่สุด 15,850 ชิ้น รองลงมาคือหลอดและที่คนเครื่องดื่ม 5,252 ชิ้น ฝาและจุก 4,419 ชิ้น เชือก 3,752 ชิ้น บุหรี่และก้นกรอง 3,122 ชิ้น และถ้วยกับกล่องโฟม 2,873 ชิ้น รวมหกรายการนี้ 35,268 ชิ้น

รายการถัดมาเป็นของใช้ในชีวิตประจำวันเช่นกัน ได้แก่ ขวดเครื่องดื่มแก้ว 2,065 ชิ้น ขวดเครื่องดื่มพลาสติก 2,043 ชิ้น และถ้วย จาน ช้อน ส้อม มีด รวม 1,334 ชิ้น ส่วนขยะอื่นๆ ที่จัดไว้รวมกันมี 1,673 ชิ้น

ของที่พบมากเหล่านี้คือถุงที่ใส่ของ หลอดและฝาจากเครื่องดื่ม เชือก ก้นบุหรี่ และบรรจุภัณฑ์โฟมที่หลายคนใช้แล้วทิ้งเป็นประจำ ผู้อ่านที่อยากรู้ว่าขยะของตัวเองไปจบที่ไหนจึงเริ่มดูได้จากของใช้ประเภทเดียวกันนี้ในชีวิตประจำวัน

แผนภาครัฐและข้อมูลที่ยังต้องติดตาม

ข่าวของสำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (สผ.) เมื่อวันที่ 6 ก.พ. 2567 รายงานว่าคณะกรรมการนโยบายและแผนการบริหารจัดการทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งแห่งชาติ ประชุมครั้งที่ 1/2567 โดยมีพล.ต.อ.พัชรวาท วงษ์สุวรรณ (Phatcharawat Wongsuwan) รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เป็นประธาน

ที่ประชุมมีมติเห็นชอบแผนบริหารจัดการทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง 4 แผน หนึ่งในนั้นคือแผนปฏิบัติการด้านการจัดการขยะทะเลระยะ 5 ปี ระหว่างปี 2566-2570 ซึ่งข่าว สผ. อธิบายว่าเป็นกรอบการทำงานร่วมกันระหว่างหลายภาคส่วนในเรื่องขยะทะเล แผนอีกสามแผนเป็นแผนนโยบายทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งแห่งชาติ 2566-2570 แผนอนุรักษ์พะยูนแห่งชาติ ระยะที่ 2 และแผนอนุรักษ์โลมาอิรวดีทะเลสาบสงขลา

ตัวเลขเชิงลึกในบทความนี้คือผลสำรวจปากแม่น้ำปี 2557-2558 และรายการขยะปี 2558 ซึ่งเป็นข้อมูลรุ่นเก่า ส่วนข้อสรุปว่าเจ้าพระยามีขยะลอยน้ำมากที่สุดเป็นข้อมูลล่าสุดที่ ทช. ระบุ ใครต้องการตัวเลขปัจจุบันควรตรวจจากรายงานของ ทช. โดยตรง

ภาพรวมจากข้อมูลทั้งหมดคือ ขยะทะเลมีต้นทางบนบกและไหลผ่านแม่น้ำ ของที่พบมากในทะเลเป็นถุง หลอด ฝา และบรรจุภัณฑ์โฟมที่ใช้ในชีวิตประจำวัน การลดของใช้ครั้งเดียวเหล่านี้จึงเกี่ยวข้องกับสิ่งที่ไปจบที่ปากแม่น้ำและทะเลโดยตรง

ที่มา: กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง (ทช.) ตามรายงานของ Daily News และ Thai PBS, สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (สผ.) ข่าวประชุมคณะกรรมการนโยบายและแผนการบริหารจัดการทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งแห่งชาติ ครั้งที่ 1/2567

บทความที่เกี่ยวข้อง