TikTok เรียนรู้ได้ผ่านสองทาง คือระบบแนะนำคลิปที่ปรับตามสิ่งที่ผู้ใช้ดู และฟีดเฉพาะด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี วิศวกรรม และคณิตศาสตร์ (STEM) ที่ TikTok ประกาศเมื่อ 4 พ.ย. 2567 ว่าเปิดเป็นค่าเริ่มต้นให้ผู้ใช้ทุกคนในสหราชอาณาจักร ไอร์แลนด์ สหรัฐอเมริกา และแคนาดา คลิปสั้นจึงไม่ได้มีแค่ความบันเทิง ผู้ที่อยากได้ความรู้มีช่องทางเข้าถึงเนื้อหาแบบนี้เร็วขึ้น
ฟีด STEM คืออะไร ประกาศระบุว่าเปิดที่ไหนบ้าง
ฟีด STEM คือฟีดแยกที่รวมคลิปความรู้และเรื่องสร้างแรงบันดาลใจด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี วิศวกรรม และคณิตศาสตร์ วางอยู่ข้างฟีดสำหรับคุณ (For You) ซึ่งเป็นหน้าหลักที่ผู้ใช้เลื่อนดูกันอยู่แล้ว TikTok บอกว่าฟีดนี้รวมความรู้จากผู้เชี่ยวชาญในสาขาของตน
ในประกาศฉบับนั้น TikTok ระบุว่ากำลังขยายฟีดไปตลาดอื่น โดยในยุโรปมีแผนเพิ่มเนื้อหาภาษาฝรั่งเศส เยอรมัน สเปน อิตาลี และอาหรับ รายชื่อประเทศที่เปิดเป็นค่าเริ่มต้นในประกาศไม่มีไทย
เนื้อหาส่วนนี้ยึดตามประกาศดังกล่าวเท่านั้น หลังจากนั้น TikTok อาจขยายฟีดไปประเทศอื่นเพิ่ม ผู้ที่อยากรู้ว่าฟีดนี้เปิดในประเทศของตนหรือยัง ควรดูประกาศล่าสุดใน TikTok Newsroom
ตัวเลขที่ TikTok เปิดเผยเกี่ยวกับคลิปความรู้
ตามประกาศ TikTok ระบุว่าวัยรุ่นทั่วโลก 25% เข้าฟีด STEM ทุกสัปดาห์ เนื้อหา STEM ทั่วโลกเพิ่มขึ้น 35% นับจากเปิดตัวฟีด และมีวิดีโอที่เกี่ยวกับ STEM เกือบ 10 ล้านคลิปในช่วง 3 ปีก่อนประกาศ
ตัวเลขทั้งหมดเป็นข้อมูลที่บริษัทเปิดเผยเอง ไม่ใช่ผลวิจัยอิสระ และไม่ได้บอกว่าผู้ชมเรียนรู้ได้มากแค่ไหน ตัวเลขบอกได้เพียงว่ามีคนทำและมีคนดูคลิปประเภทนี้จำนวนมาก ส่วนคุณภาพของแต่ละคลิปผู้ดูต้องพิจารณาเอง
ระบบแนะนำคลิปทำให้เจอเรื่องใหม่ได้อย่างไร
TikTok อธิบายว่าระบบแนะนำคลิปดูจากการกระทำของผู้ใช้ เช่น กดถูกใจ แชร์ ติดตาม แสดงความเห็น และสร้างคลิปเอง สัญญาณที่แรง เช่น การดูคลิปยาวจนจบ มีน้ำหนักมากกว่าสัญญาณที่อ่อน ระบบยังดูข้อมูลของคลิป ได้แก่ คำบรรยาย เสียง และแฮชแท็ก ส่วนภาษา ประเทศ และชนิดอุปกรณ์ มีน้ำหนักน้อยกว่า เพราะผู้ใช้ไม่ได้แสดงความชอบผ่านสิ่งเหล่านี้โดยตรง
TikTok ระบุด้วยว่าจำนวนผู้ติดตาม และการที่บัญชีเคยมีคลิปยอดนิยม ไม่ใช่ปัจจัยโดยตรงในการแนะนำ
ระบบตั้งใจแทรกความหลากหลายเข้าไปในฟีด คลิปที่เล่นต่อกันมักไม่ใช้เสียงเดียวกันหรือมาจากผู้สร้างคนเดียวกัน คลิปซ้ำ คลิปที่เคยดูแล้ว และสแปมจะถูกคัดออก TikTok บอกว่ามีการแทรกคลิปที่อาจไม่ตรงกับความสนใจที่ผู้ใช้เคยแสดงไว้ เพื่อให้เจอผู้สร้างและหมวดเนื้อหาใหม่ นี่คือเหตุผลที่บางคนเจอเรื่องที่ไม่เคยค้นหา
ปรับฟีดให้ได้คลิปความรู้มากขึ้นด้วยตัวเอง
เมื่อฟีดตอบสนองต่อพฤติกรรมของผู้ใช้ ผู้ที่อยากเห็นคลิปความรู้มากขึ้นจึงปรับได้เอง ตามหน้าอธิบายของ TikTok การติดตามบัญชี การสำรวจแฮชแท็ก เสียง เอฟเฟกต์ และแท็บ Discover ล้วนมีผลต่อสิ่งที่ถูกแนะนำ
ถ้าเจอคลิปที่ไม่อยากดู กดค้างที่คลิปแล้วเลือกตัวเลือกไม่สนใจ (Not Interested) ได้ ผู้ใช้ยังซ่อนคลิปจากผู้สร้างรายหนึ่ง หรือคลิปที่ใช้เสียงใดเสียงหนึ่ง และรายงานคลิปที่ดูเหมือนผิดแนวทางของชุมชนได้ด้วย
TikTok ไม่ได้รับรองความถูกต้องของทุกคลิปในหน้าสำหรับคุณ คลิปความรู้ที่น่าสนใจจึงควรเป็นจุดเริ่มต้นให้หาข้อมูลต่อจากหน่วยงานหรือเอกสารต้นทาง โดยเฉพาะเรื่องที่ต้องตัดสินใจ เช่น เงิน สุขภาพ และกฎหมาย
ที่มา: ประกาศ TikTok Newsroom เรื่องฟีด STEM เปิดเป็นค่าเริ่มต้นสำหรับผู้ใช้ทุกคน และบทความ How TikTok recommends videos #ForYou จาก TikTok Newsroom
