ฟรีวีซ่าไทย 2569 เปลี่ยนแล้ว ใครที่เคยชวนญาติ คู่ค้า หรือลูกค้าต่างชาติมาไทยโดยอาศัยสิทธิพำนัก 60 วันโดยไม่ต้องขอวีซ่า ต้องตรวจสิทธิใหม่ของประเทศนั้นก่อนวางแผน คณะรัฐมนตรี (ครม.) อนุมัติให้ทบทวนมาตรการวีซ่าเมื่อ 19 พ.ค. 2569 และยกเลิกสิทธิกลุ่ม 60 วันของทั้ง 93 ประเทศและดินแดน Bangkok Biz News รายงานว่ามาตรการเปลี่ยนตั้งแต่ 15 ก.ย. 2569
ในวันที่ 23 ต.ค. 2569 การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) รายงานตัวเลขนักท่องเที่ยวต่างชาติเก้าเดือนแรกของปี ถ้านับตามวันเริ่มที่ Bangkok Biz News รายงาน ตัวเลขชุดนี้ครอบคลุมช่วงก่อนมาตรการเริ่มเกือบทั้งหมด จึงยังบอกไม่ได้ว่ามาตรการวีซ่าส่งผลต่อตลาดไหนอย่างไร
ฟรีวีซ่าไทย 2569 แต่ละกลุ่มเปลี่ยนไปอย่างไร
หน้าชี้แจงของกรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศ สรุปมาตรการที่ ครม. อนุมัติไว้ตามตารางนี้ การยกเลิกกลุ่ม ผ.60 ทั้งหมดเป็นการเปลี่ยนที่ใหญ่ที่สุด เพราะสิทธิเดิมของกลุ่มนี้หายไปทั้งกลุ่ม
กลุ่มเดิมหลังทบทวนผ.60 (ยกเว้นวีซ่า พำนักได้ 60 วัน)93 ประเทศและดินแดนยกเลิกทั้งหมดผ.30 (ยกเว้นวีซ่า พำนักได้ 30 วัน)57 ประเทศและดินแดน54 ประเทศและดินแดนผ.15 (กลุ่มใหม่)ยังไม่มีกลุ่มนี้3 ประเทศและดินแดนวีซ่าเมื่อเดินทางถึง (Visa on Arrival หรือ VoA)31 ประเทศ4 ประเทศตัวเลขเหล่านี้เป็นจำนวนประเทศและดินแดน ไม่ใช่จำนวนนักท่องเที่ยว และเป็นตัวเลขตามหน้าของกรมการกงสุล สื่อบางแห่งรายงานจำนวนประเทศในแต่ละกลุ่มต่างออกไป ถ้าต้องใช้ตัวเลขตัดสินใจ ให้ยึดหน้าของกรมการกงสุลและรายชื่อท้ายประกาศเป็นหลัก
รายละเอียดว่าประเทศไหนอยู่กลุ่มใดอยู่ในประกาศกระทรวงมหาดไทย 3 ฉบับ รายชื่อรายประเทศจึงต้องเปิดดูจากรายชื่อท้ายประกาศฉบับทางการ ตลาดใหญ่อย่างจีน เกาหลีใต้ อินเดีย และมาเลเซีย ก็เช่นกัน ต้องตรวจจากรายชื่อทางการเท่านั้น ไม่ควรเดาจากความเคยชินหรือจากสิทธิเดิม
เพื่อให้เห็นภาพ ลองนึกถึงนายจ้างที่เชิญพาร์ตเนอร์ต่างชาติมาประชุมที่ไทย หรือครอบครัวที่ชวนญาติมาเยี่ยมช่วงปลายปี เดิมอาจวางแผนอยู่ยาวตามสิทธิ 60 วันที่คุ้นเคย แต่ถ้าประเทศของแขกอยู่ในกลุ่มที่ถูกยกเลิก สิทธิที่ใช้ได้จะเป็นรูปแบบใหม่ที่ประเทศนั้นได้รับ ซึ่งระยะพำนักอาจต่างจากเดิม จึงต้องตรวจก่อนซื้อตั๋ว
หลักหนึ่งประเทศหนึ่งสิทธิ และทางเข้าไทยเมื่อสิทธิเดิมหมด
กรมการกงสุลระบุว่ามาตรการใหม่ใช้หลัก "หนึ่งประเทศ หนึ่งสิทธิ" คือให้สิทธิยกเว้นเพียงรูปแบบเดียวต่อประเทศหรือดินแดน ผู้เดินทางจึงต้องดูว่าประเทศของตนได้สิทธิแบบใดแบบเดียว แล้วใช้ตามเงื่อนไขของแบบนั้น ไม่ต้องไล่หาว่ามีสิทธิอื่นซ้อนอยู่อีกหรือไม่
สำหรับคนที่อยู่ในไทยแล้ว กรมการกงสุลระบุว่าอยู่ได้ถึงสิ้นสุดระยะเดิมที่ได้รับ หลังจากนั้นต้องเข้าด้วยรูปแบบใหม่ ข้อตกลงทวิภาคี หรือ e-Visa ตามวัตถุประสงค์ของการเดินทาง นั่นคือคนที่เข้ามาก่อนมาตรการเปลี่ยนไม่ต้องรีบออกทันที แต่การกลับเข้ามาครั้งต่อไปต้องใช้กติกาใหม่
ถ้าประเทศของผู้เดินทางไม่อยู่ในรายชื่อสิทธิยกเว้นกลุ่มใดเลย ทางเข้าไทยที่เหลือคือข้อตกลงทวิภาคีที่ไทยมีกับประเทศนั้น หรือ e-Visa (วีซ่าอิเล็กทรอนิกส์) ที่ขอตามวัตถุประสงค์ของการเดินทาง ผู้ที่ต้องขอ e-Visa ควรตรวจเงื่อนไขและระยะเวลาดำเนินการกับกรมการกงสุลหรือสถานทูตไทยในประเทศของตน
หลักนี้ช่วยให้อ่านระบบง่ายขึ้น เพราะแต่ละประเทศมีสิทธิเดียว ผู้ที่ต้องช่วยญาติหรือลูกค้าเตรียมเอกสารจึงเริ่มจากคำถามเดียวว่าประเทศนั้นอยู่ในกลุ่มใด แล้วค่อยดูเงื่อนไขของกลุ่มนั้น
ตอนนี้ไปถึงขั้นไหนแล้ว
จนถึงวันที่ 23 ต.ค. 2569 กรมการกงสุลยังไม่ระบุวันที่มีผลแน่ชัดในหน้าชี้แจง หน้านั้นบอกเพียงว่ามาตรการมีผล 15 วันหลังประกาศในราชกิจจานุเบกษา วันเริ่มที่สื่อรายงานจึงเป็นข้อมูลจากสื่อ ไม่ใช่วันที่ระบุในหน้าของหน่วยงาน
ด้านตัวเลขตลาด ททท. รายงานผ่าน Bangkok Biz News ว่า ม.ค.-ก.ย. 2569 ไทยมีนักท่องเที่ยวต่างชาติ 23.2 ล้านคน ลดลง 3.8% และมีรายได้ 1,142,485 ล้านบาท ลดลง 2.26% เป้าหมายของปีนี้อยู่ที่ราว 33 ล้านคน เทียบกับปี 2568 ที่ 32.97 ล้านคน
ตลาดจีนมี 3,935,434 คน เพิ่มขึ้น 15.16% ส่วนมาเลเซียมี 2,950,327 คน ลดลง 15.19% และเกาหลีใต้มี 848,647 คน ลดลง 25.43% ตัวเลขสามตลาดนี้เคลื่อนไปคนละทิศ จึงอ่านรวมเป็นภาพเดียวไม่ได้
Bangkok Biz News ยังโยงมาตรการวีซ่ากับตลาดอินเดียที่ชะลอลง แต่ตัวเลขชุดนี้ไม่ได้แยกผลของมาตรการออกจากปัจจัยอื่น ถ้านับตามวันเริ่มที่ Bangkok Biz News รายงาน มาตรการเริ่มในเดือน ก.ย. ขณะที่ตัวเลขนับตั้งแต่ ม.ค. จึงยังสรุปไม่ได้ว่ามาตรการทำให้ตลาดใดขึ้นหรือลง ตัวเลขรายเดือนของ ททท. ในรอบถัดไปจะครอบคลุมช่วงหลังมาตรการเริ่มมากขึ้น และเป็นสิ่งที่ควรติดตาม
ตรวจอะไรก่อนชวนแขกต่างชาติมาไทย
ผู้อ่านที่มีญาติ คู่ค้า หรือลูกค้าต่างชาติ ควรตรวจสิทธิก่อนซื้อตั๋วหรือส่งจดหมายเชิญ เพราะสิทธิขึ้นอยู่กับประเทศหรือดินแดนของผู้เดินทาง และรายชื่อทางการเป็นแหล่งเดียวที่ใช้ยืนยันได้ ลำดับที่ควรทำมีดังนี้
- ระบุประเทศหรือดินแดนของผู้เดินทางให้ชัด
- เปิดรายชื่อท้ายประกาศกระทรวงมหาดไทยในราชกิจจานุเบกษา หรือหน้าชี้แจงของกรมการกงสุล
- ดูว่าประเทศนั้นอยู่ในกลุ่ม ผ.30 ผ.15 หรือ VoA กลุ่มใดกลุ่มหนึ่ง
- ถ้าไม่อยู่ในรายชื่อ ตรวจข้อตกลงทวิภาคีหรือขอ e-Visa ตามวัตถุประสงค์การเดินทาง
- ถ้าผู้เดินทางอยู่ในไทยแล้ว ตรวจวันสิ้นสุดระยะเดิมของสิทธิที่ได้รับ
- ทำทั้งหมดนี้ก่อนจองตั๋วหรือส่งจดหมายเชิญ
ผู้จัดงานและผู้ประกอบการท่องเที่ยวที่รับลูกค้าต่างชาติหลายตลาดควรทำตารางสิทธิรายประเทศของลูกค้าตัวเองไว้ จะได้บอกลูกค้าได้ตรงว่าต้องเตรียมเอกสารอะไรและต้องขอวีซ่าหรือไม่ ตารางนี้ควรอ้างอิงรายชื่อทางการและอัปเดตเมื่อกรมการกงสุลแจ้งรายละเอียดเพิ่ม
ที่มา: หน้าชี้แจงมาตรการวีซ่าของกรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศ และตัวเลขนักท่องเที่ยวของ ททท. ตามรายงานของ Bangkok Biz News
