WTO คาดการณ์การค้าโลก 2569 ว่าการค้าสินค้าจะโต 3.9% เพิ่มจาก 1.9% ที่คาดไว้เมื่อเดือนมีนาคม แต่การค้าบริการเชิงพาณิชย์ถูกลดเหลือ 3.3% จาก 4.8% องค์การการค้าโลก (World Trade Organization) ประกาศตัวเลขชุดนี้เมื่อ 8 ต.ค. 2569 สินค้าโตดีขึ้นโดยมี AI เป็นตัวดัน ส่วนบริการที่พึ่งการเดินทางและการขนส่งถูกกดดันจากความขัดแย้งในตะวันออกกลาง
ตัวเลขชุดนี้เป็นฐานที่ใช้เทียบเมื่อ WTO ปรับคาดการณ์รอบหน้า
ตัวเลขคาดการณ์การค้าโลก 2569 และ 2570 ที่ WTO ปรับ
การค้าสินค้า (วัดจากปริมาณ ไม่ใช่มูลค่า) WTO คาดว่าปี 2569 จะโต 3.9% เพิ่มจาก 1.9% เมื่อเดือนมีนาคม ซึ่งมากกว่าเท่าตัว และคาดว่าปี 2570 จะโต 4.1% WTO ระบุเหตุผลของการปรับขึ้นสองข้อ ข้อแรกคือห่วงโซ่อุปทานโลกปรับตัวรับมือการสะดุดในตลาดพลังงานและปุ๋ยได้ ข้อสองคือการลงทุนด้าน AI ช่วยดันการค้าสินค้ากลุ่มที่ใช้สร้างระบบ AI
การค้าบริการเชิงพาณิชย์ไปทางตรงข้าม WTO ลดคาดการณ์ปี 2569 เหลือ 3.3% จาก 4.8% ส่วนปี 2570 คาดว่าจะกลับมาโต 6.4% ตารางข้างล่างเทียบตัวเลขปี 2569 ระหว่างการคาดการณ์เดือนมีนาคมกับเดือนตุลาคม
รายการคาดการณ์เดือนมีนาคมคาดการณ์เดือนตุลาคมการค้าสินค้า ปี 25691.9%3.9%การค้าบริการเชิงพาณิชย์ ปี 25694.8%3.3%ในภาพรวมเศรษฐกิจโลก WTO คาดว่า GDP โลกจะโต 2.6% ในปี 2569 และ 2.9% ในปี 2570 เมื่อเทียบกันจะเห็นว่าการค้าสินค้าในปี 2569 โตเร็วกว่าเศรษฐกิจโลกโดยรวมอยู่พอสมควร
สำหรับเอเชีย WTO คาดว่าปี 2569 ภูมิภาคนี้ส่งออกสินค้าเพิ่ม 9.9% และนำเข้าเพิ่ม 9.5% ส่วนการส่งออกบริการของเอเชียคาดว่าโต 4.0% ตัวเลขเหล่านี้เป็นค่าของทั้งภูมิภาค ไม่ได้บอกว่าประเทศใดในเอเชียได้ส่วนแบ่งเท่าไร
สินค้าเกี่ยวกับ AI ดันการค้าโตแต่ผลประโยชน์ไม่กระจาย
ตัวเลขที่ชี้ว่าการเติบโตกระจุกอยู่ที่ใดคือสัดส่วนของสินค้ากลุ่มที่ช่วยให้เกิด AI เช่น เซมิคอนดักเตอร์และเซิร์ฟเวอร์ WTO ระบุว่าสินค้ากลุ่มนี้คิดเป็น 47% ของการเติบโตของการค้าสินค้าโลกในครึ่งแรกของปี 2569 และการค้าสินค้ากลุ่มนี้โตขึ้น 67% จากช่วงเดียวกันของปีก่อน สินค้าอื่นทุกประเภทรวมกันสร้างการเติบโตได้อีก 53% ที่เหลือ
ประโยค "การค้าโตแต่ผลประโยชน์ไม่กระจาย" หมายความว่าตัวเลขรวม 3.9% เป็นค่าเฉลี่ยของทั้งโลก แต่เม็ดเงินที่ทำให้ตัวเลขนี้สูงขึ้นมาจากสินค้าไม่กี่กลุ่ม ผู้ประกอบการที่ขายสินค้าในห่วงโซ่ของ AI ได้แรงหนุนโดยตรง ส่วนผู้ที่ขายสินค้าประเภทอื่นอาจไม่เห็นยอดขายโตตามตัวเลขรวม WTO เองก็ระบุว่าความยืดหยุ่นของการค้า "ไม่เท่ากัน" ในทุกภาคส่วนและทุกภูมิภาค
เอ็นโกซี โอคอนโจ-อิเวียลา (Ngozi Okonjo-Iweala) ผู้อำนวยการใหญ่ WTO พูดถึงประเด็นนี้ว่า "ไม่ใช่ทุกคนที่เข้าถึงโอกาสใหม่อย่าง AI ได้" (not everyone can access emerging opportunities like AI) และชี้ว่าระบบการค้าที่มีกติกาต้องช่วยลดช่องว่างนี้ WTO ยังประเมินว่าการใช้จ่ายด้านโครงสร้างพื้นฐาน AI ทั่วโลกจะเพิ่มอย่างน้อย 30% ในปี 2569 และเพิ่มอีก 10-20% ในปี 2570
บริการถูกลดเพราะพลังงานและการขนส่ง
เหตุผลที่ WTO ลดคาดการณ์การค้าบริการคือความขัดแย้งในตะวันออกกลาง WTO อธิบายว่าการขนส่งและการเดินทางพึ่งพาภูมิภาคนี้เป็นศูนย์กลางเชื่อมเส้นทางอยู่มาก เมื่อค่าพลังงานสูงขึ้น เส้นทางเดินเรือและเส้นทางการบินสะดุด และความต้องการเดินทางอ่อนลง การค้าบริการที่เกี่ยวกับการเดินทางก็โตช้ากว่าที่คาดไว้เมื่อเดือนมีนาคม
ตัวเลขประกอบที่ WTO ให้ไว้คือ จำนวนนักท่องเที่ยวต่างชาติทั่วโลกในครึ่งแรกของปี 2569 สูงกว่าช่วงเดียวกันของปีก่อนเพียง 0.4% และการใช้จ่ายของนักเดินทางในต่างประเทศไตรมาสสองเพิ่มขึ้นเพียง 5% ขณะที่บริการที่ส่งมอบผ่านระบบดิจิทัลทนแรงกดดันได้ดีกว่า เช่น บริการด้านคอมพิวเตอร์ที่โต 18% ในไตรมาสแรก
ด้านสินค้าพลังงาน WTO รายงานว่าในครึ่งแรกของปี 2569 ตะวันออกกลางส่งออกน้ำมันดิบลดลงราว 24% และก๊าซธรรมชาติเหลว (LNG) ลดลงราว 47% ขณะที่ทั้งโลกส่งออกน้ำมันดิบลดลงเพียงราว 6% และ LNG ลดลงราว 1% ตัวเลขของตะวันออกกลางจึงลดมากกว่าตัวเลขของโลกอย่างชัดเจน WTO ระบุว่าห่วงโซ่อุปทานปรับตัวต่อการสะดุดด้านพลังงานและปุ๋ยได้
ส่งออก ท่องเที่ยว และขนส่งของไทยต้องดูตัวเลขอะไรต่อ
WTO ไม่ได้ระบุผลต่อไทยโดยตรง และตัวเลขที่ยืนยันได้ตอนนี้ยังไม่พอจะบอกว่าไทยได้หรือเสียประโยชน์จากการเติบโตของสินค้า AI สิ่งที่ยังต้องดูต่อในฝั่งส่งออกคือสินค้าส่งออกของไทยอยู่ในกลุ่มที่ดึงการเติบโตหรือไม่ ผู้ส่งออกเทียบรายการสินค้าของตนกับกลุ่มสินค้าที่ช่วยให้เกิด AI ได้ และดูว่ายอดส่งออกของไทยขยับไปทางเดียวกับตัวเลขของเอเชียโดยรวมที่ 9.9% หรือไม่ ตัวเลขส่งออกของไทยเผยแพร่โดยหน่วยงานในประเทศ เช่น กระทรวงพาณิชย์ และข้อมูลดุลการชำระเงินจากธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.)
ฝั่งท่องเที่ยว WTO ชี้ว่าความต้องการเดินทางข้ามประเทศทั่วโลกเติบโตต่ำ ตัวเลขนักท่องเที่ยวต่างชาติที่เข้าไทยจึงต้องดูควบคู่กับภาพโลก เพื่อเช็กว่าชะลอตามแนวโน้มทั่วโลกหรือต่างจากแนวโน้มนั้น ข้อมูลฝั่งไทยดูได้จากการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) ส่วนธุรกิจขนส่งและโลจิสติกส์ ค่าพลังงาน เส้นทางเดินเรือ และเส้นทางการบินเป็นปัจจัยที่ WTO ใช้อธิบายการลดคาดการณ์บริการ ต้นทุนเชื้อเพลิงและค่าระวางของผู้ประกอบการเองจึงเทียบกับภาพนี้ได้
เมื่อ WTO ประกาศคาดการณ์รอบหน้า ตัวเลขที่ต้องเทียบกับชุดนี้คือการค้าสินค้า 3.9% และ 4.1% การค้าบริการ 3.3% และ 6.4% GDP โลก 2.6% และ 2.9% รวมถึงสัดส่วน 47% ของสินค้าที่ช่วยให้เกิด AI ถ้าสัดส่วนนี้ยังสูง แปลว่าการเติบโตยังกระจุกตัว ถ้าสัดส่วนลดลง ต้องดูควบคู่กับยอดรวมว่าสินค้ากลุ่มอื่นโตขึ้นหรือการค้า AI ชะลอตัวเอง
ที่มา: องค์การการค้าโลก (WTO) ข่าวเผยแพร่คาดการณ์การค้าโลก เมื่อ 8 ต.ค. 2569
