ทำพาสปอร์ต ต้องใช้อะไรบ้าง เอกสาร ค่าธรรมเนียม ที่ยื่น และวันรับเล่ม

เหตุที่ใช้บัตรประชาชนเป็นหลัก เพราะการออกพาสปอร์ตดึงข้อมูลจากบัตรผ่านระบบออนไลน์จากฐานทะเบียนราษฎร ผู้ที่เพิ่งเปลี่ยนชื่อหรือนามสกุลจึงต้องไปแก้ที่บัตรประชาชนที่เขตหรืออำเภอให้เรียบร้อยก่อน แล้วค่อยยื่นคำร้องขอพาสปอร์ต

ผู้เยาว์ คืออายุต่ำกว่า 20 ปี ต้องเตรียมเอกสารมากกว่า โดยมีรายการดังนี้

• สูติบัตรฉบับจริง
• บัตรประชาชนของผู้เยาว์ ถ้าอายุ 7 ปีขึ้นไป
• พาสปอร์ตเล่มเดิม ถ้ามี
• บัตรประชาชนฉบับจริงของบิดาและมารดา

บิดามารดาต้องมาลงนามให้ความยินยอมต่อหน้าเจ้าหน้าที่ในวันยื่นคำร้อง คู่มือระบุว่ามีกรณียกเว้นบางกรณี เช่น ใช้หนังสือรับรองการใช้อำนาจปกครองบุตร ผู้ที่คิดว่าเข้าข่ายยกเว้นควรสอบถามกรมการกงสุลก่อนไป เพราะรายละเอียดของแต่ละกรณีต้องดูจากเอกสารที่มี

พระภิกษุสามเณรยื่นได้เหมือนกัน แต่เลือกได้เฉพาะเล่มอายุไม่เกิน 5 ปี เช่นเดียวกับผู้เยาว์

เล่ม 5 ปี เล่ม 10 ปี และค่าธรรมเนียม

ผู้บรรลุนิติภาวะเลือกได้ทั้งเล่มอายุไม่เกิน 5 ปีและไม่เกิน 10 ปี ส่วนผู้เยาว์อายุไม่ถึง 20 ปีและพระภิกษุสามเณรเลือกได้เฉพาะเล่ม 5 ปี จึงไม่มีตัวเลือกให้ตัดสินใจ

ค่าธรรมเนียมแบ่งเป็นสองบริการ บริการปกติ เล่ม 5 ปี 1,000 บาท เล่ม 10 ปี 1,500 บาท บริการด่วนพิเศษ เล่ม 5 ปี 3,000 บาท เล่ม 10 ปี 3,500 บาท ทุกสำนักงานรับยื่นได้ทั้งสองบริการ เล่มที่ส่งทางไปรษณีย์ EMS มีค่าส่ง 40 บาท

ข้อควรรู้คือค่าธรรมเนียมที่ชำระแล้วไม่คืนไม่ว่ากรณีใด จึงควรตรวจเอกสารและเลือกอายุเล่มกับบริการให้เรียบร้อยก่อนจ่าย ตัวเลขข้างต้นอ้างประกาศอัตราค่าธรรมเนียมฉบับวันที่ 23 ก.พ. 2564 ผู้ที่จะไปยื่นควรตรวจอัตราล่าสุดที่ consular.mfa.go.th หรือโทร 0 2203 5000 อีกครั้งก่อนไป

ที่ยื่นและวันเวลาให้บริการ

สถานที่ยื่นหลักคือกรมการกงสุล ถนนแจ้งวัฒนะ นอกจากนี้ยังมีสำนักงานหนังสือเดินทางชั่วคราวหลายแห่ง เช่น มีนบุรี MRT คลองเตย บางนา-ศรีนครินทร์ ตลิ่งชัน ธัญบุรี เชียงใหม่ ขอนแก่น และภูเก็ต ผู้ที่อยู่ไกลจากกรมการกงสุลจึงเลือกสำนักงานที่สะดวกที่สุดได้

สำนักงานส่วนใหญ่เปิดวันจันทร์-ศุกร์ ยกเว้นวันหยุดราชการ มีสองแห่งที่ต่างออกไป คือ MBK Center (ปทุมวัน) และเซ็นทรัลเวสต์เกต (บางใหญ่) เปิดวันจันทร์-อาทิตย์ เวลา 10.00-18.00 น. ยกเว้นวันหยุดราชการและวันเสาร์-อาทิตย์ที่เป็นวันหยุดยาว ควรเช็กวันเวลาล่าสุดของสำนักงานที่จะไปจากหน้าสถานที่ให้บริการหนังสือเดินทางของกรมการกงสุลก่อนออกจากบ้าน

การรับเล่มและเงื่อนไขเล่มด่วนวันเดียว

ไม่ว่ายื่นที่สำนักงานในกรุงเทพฯ หรือต่างจังหวัด จะได้รับเล่มทางไปรษณีย์ EMS ตามหน้าค่าธรรมเนียมของกรมการกงสุล ถึงภายใน 2-3 วันทำการสำหรับกรุงเทพฯ และปริมณฑล และ 3-5 วันทำการสำหรับต่างจังหวัด ขณะที่คู่มือของกองหนังสือเดินทางระบุกรอบประมาณ 3-7 วันทำการนับจากวันยื่น ผู้ที่มีกำหนดเดินทางจึงควรเผื่อเวลาตามช่วงที่ยาวกว่า

ถ้ารับเล่มด้วยตนเอง ต้องใช้ใบเสร็จตัวจริงและบัตรประชาชนตัวจริง ถ้าให้คนอื่นรับแทน ต้องมีใบรับเล่มที่ลงนามมอบอำนาจ สำเนาบัตรประชาชนของผู้มอบอำนาจพร้อมรับรองสำเนาถูกต้อง และบัตรประชาชนตัวจริงของผู้รับแทน หนังสือเดินทางที่ไม่มารับหรือไม่ติดต่อภายใน 90 วัน กองหนังสือเดินทางอาจทำลาย

สำหรับคนที่ต้องใช้เล่มเร็วมาก มีบริการเล่มด่วนรับวันเดียวกัน แต่เงื่อนไขค่อนข้างแน่น ต้องแจ้งความประสงค์ที่จุดรับบัตรคิวก่อน 11.00 น. และต้องยื่นพร้อมชำระเงินเสร็จภายใน 11.30 น. จากนั้นรับเล่มที่ฝ่ายจ่ายเล่ม กรมการกงสุล ระหว่าง 14.30-16.30 น. บริการนี้รับรวมกันไม่เกินวันละ 2,000 เล่ม

เวลาที่ระบุเกี่ยวกับเล่มด่วนอาจมีการสรุปต่างกันเล็กน้อยในแต่ละหน้า ผู้ที่ต้องการเล่มวันเดียวจึงควรยึดเวลาที่เข้มกว่า คือไปถึงก่อน 11.00 น.

เอกสารและขั้นตอนของกรณีอื่น เช่น พาสปอร์ตหาย ชำรุด หรือต้องแก้ข้อมูลในเล่มเดิม ไม่ได้รวมอยู่ในบทความนี้ ผู้ที่เข้าข่ายกรณีเหล่านั้นควรสอบถามกรมการกงสุลโดยตรง

ที่มา: คู่มือสำหรับประชาชน การออกหนังสือเดินทางอิเล็กทรอนิกส์ กองหนังสือเดินทาง กระทรวงการต่างประเทศ (Ministry of Foreign Affairs) และหน้าค่าธรรมเนียม ระยะเวลาการผลิตและจัดส่งหนังสือเดินทาง กรมการกงสุล