คณะผู้แทนสหภาพยุโรปประจำประเทศไทย (EEAS) ระบุว่าผู้ถือสัญชาติไทยต้องมีวีซ่าก่อนเข้าเขตเชงเก้น การขอวีซ่าเชงเก้นจึงเป็นเรื่องที่ควรทำให้เรียบร้อยก่อนจองตั๋วเครื่องบินและที่พัก ต้องยื่นกับสถานทูตหรือกงสุลของประเทศปลายทางหลัก ยื่นได้ไม่เร็วกว่า 6 เดือนและไม่ช้ากว่า 15 วันก่อนเดินทาง ค่าธรรมเนียมผู้ใหญ่อยู่ที่ 90 ยูโร
เลือกสถานทูตตามประเทศที่พักนานที่สุด
หลักเลือกสถานทูตตามคู่มือของคณะกรรมาธิการยุโรปด้านกิจการภายใน (European Commission Home Affairs) คือให้ยื่นกับสถานทูตหรือกงสุลของประเทศที่จะไปเยือน ถ้าเดินทางหลายประเทศ ให้ยื่นกับประเทศที่พักนานที่สุด
ตัวอย่างเช่น ถ้าวางแผนพักในฝรั่งเศส 5 คืนและอิตาลี 3 คืน ก็ต้องยื่นกับสถานทูตหรือกงสุลฝรั่งเศส แต่ถ้าพักนานเท่ากันทุกประเทศ ให้ยื่นกับประเทศแรกที่จะเดินทางเข้า ดังนั้นก่อนยื่นเรื่อง ควรจัดตารางการเดินทางให้ชัดว่าแต่ละประเทศพักกี่คืน
ขอวีซ่าเชงเก้นคนไทย ยื่นได้ช่วงไหนและรอผลนานแค่ไหน
ยื่นได้เร็วที่สุด 6 เดือนก่อนเดินทาง และช้าที่สุด 15 วันก่อนเดินทาง บางสถานทูตหรือศูนย์รับยื่นอาจต้องจองนัดล่วงหน้า จึงควรเปิดดูระบบนัดหมายของประเทศที่ต้องยื่นตั้งแต่เริ่มวางแผน
เวลาพิจารณาปกติคือ 15 วัน แต่ขยายได้ถึง 45 วันถ้าต้องตรวจละเอียดหรือขอเอกสารเพิ่ม ถ้ายื่นก่อนเดินทางเพียง 15 วัน แล้วเรื่องถูกขยายไปถึง 45 วัน ก็มีโอกาสไม่ทันเดินทางตามกำหนด ใครที่มีตั๋วหรือที่พักซึ่งยกเลิกไม่ได้ จึงไม่ควรรอจนใกล้วันเดินทางจึงค่อยยื่น

ค่าธรรมเนียมและเอกสารที่ต้องเตรียม
คู่มือของคณะกรรมาธิการยุโรปด้านกิจการภายในระบุว่า ค่าธรรมเนียมผู้ใหญ่คือ 90 ยูโร และเด็กอายุ 6-12 ปีคือ 45 ยูโร ศูนย์รับยื่นคำร้องอาจคิดค่าบริการเพิ่มจากค่าธรรมเนียมนี้ จำนวนเงินที่ต้องจ่ายจริงจึงอาจมากกว่าตัวเลขข้างต้น ส่วนยอดเป็นเงินบาทจะแปรผันตามอัตราแลกเปลี่ยนในแต่ละวัน
ศูนย์ VFS ของฟินแลนด์และอิตาลีก็แสดงค่าธรรมเนียมผู้ใหญ่ 90 ยูโรตรงกัน เอกสารพื้นฐานที่คู่มือของ EU ระบุไว้มีดังนี้
- พาสปอร์ตที่หมดอายุหลังวันออกจากเขตเชงเก้นอย่างน้อย 3 เดือน
- แบบฟอร์มคำร้องและรูปถ่ายตามมาตรฐาน ICAO
- ประกันสุขภาพที่ครอบคลุมการรักษาฉุกเฉิน การนอนโรงพยาบาล และการส่งตัวกลับ
- เอกสารแสดงวัตถุประสงค์ของการเดินทางและที่พัก
- เอกสารแสดงฐานะการเงินและเจตนาที่จะเดินทางกลับประเทศ
เอกสารแต่ละรายการแสดงสิ่งที่สถานทูตต้องเห็นต่างกัน เอกสารวัตถุประสงค์และที่พักบอกว่าผู้ยื่นไปทำอะไรและจะพักที่ไหน ส่วนเอกสารฐานะการเงินและเจตนากลับประเทศบอกว่าผู้ยื่นมีทุนสำหรับการเดินทางและมีแผนเดินทางกลับ ประกันสุขภาพต้องครอบคลุมครบทั้งสามอย่าง คือรักษาฉุกเฉิน นอนโรงพยาบาล และส่งตัวกลับ จึงควรเช็กเงื่อนไขกรมธรรม์ให้ครบก่อนยื่น
ตอนยื่นเรื่องจะมีการเก็บลายนิ้วมือด้วย และสถานทูตอาจขอเอกสารเพิ่มเติมได้ ส่วนรายละเอียดเฉพาะประเทศ เช่น ยอดเงินในบัญชีที่ต้องมีหรือจำนวนเดือนของสเตตเมนต์ แต่ละสถานทูตกำหนดต่างกัน ควรเปิดเว็บไซต์ของสถานทูตหรือศูนย์ VFS ของประเทศที่ยื่นเพื่อดูรายการล่าสุดก่อนเตรียมเอกสาร
วันพำนัก 90 ใน 180 วันและวิธีนับ
วีซ่าระยะสั้นให้อยู่ได้ไม่เกิน 90 วันในรอบ 180 วัน วีซ่ามีหลายแบบ คือเข้าครั้งเดียว เข้าหลายครั้ง และแบบผ่านสนามบิน ผู้ยื่นควรเลือกให้ตรงกับแผนเดินทางจริง เช่น ถ้าตั้งใจเข้าออกเขตเชงเก้นหลายรอบ ก็ต้องดูว่าวีซ่าที่ขอเป็นแบบเข้าได้หลายครั้งหรือไม่
ให้นับเฉพาะวันที่อยู่ในเขตเชงเก้นจริง เช่น ถ้าในรอบ 180 วันที่ผ่านมาอยู่มาแล้ว 60 วัน ก็จะเหลืออยู่ได้อีก 30 วัน คนที่เดินทางหลายทริปในช่วงครึ่งปี นับวันเองอาจพลาดได้ EU มีเครื่องคำนวณวันพำนักอยู่ในหน้าเดียวกับคู่มือการขอวีซ่า ใช้กรอกวันเข้าและออกเพื่อตรวจว่าเหลือวันอยู่ได้อีกกี่วัน
ถูกปฏิเสธวีซ่าทำอะไรได้ และควรตรวจอะไรก่อนเดินทาง
ถ้าถูกปฏิเสธ ผู้ยื่นต้องได้รับแจ้งเหตุผลและวิธีอุทธรณ์ ให้อ่านเหตุผลที่แจ้งมาให้ชัดก่อนตัดสินใจว่าจะอุทธรณ์หรือยื่นใหม่ เพราะเหตุผลจะบอกว่าเอกสารส่วนไหนยังไม่พอ ไม่มีใครรับประกันได้ว่ายื่นแล้วจะได้วีซ่า จึงไม่ควรจ่ายค่าตั๋วหรือที่พักที่คืนเงินไม่ได้ก่อนวีซ่าอนุมัติ
เรื่องกฎที่ด่านตรวจคนเข้าเมืองของเขตเชงเก้นอาจมีการปรับเปลี่ยน ก่อนเดินทางควรเปิดดูข้อมูลล่าสุดที่เว็บไซต์ travel-europe.europa.eu อีกครั้ง
ที่มา: คณะกรรมาธิการยุโรปด้านกิจการภายใน (European Commission Home Affairs) หน้าการขอวีซ่าเชงเก้น, คณะผู้แทนสหภาพยุโรปประจำประเทศไทย (EEAS), ศูนย์รับยื่นวีซ่า VFS Global







