บริจาคอวัยวะ ลงทะเบียนออนไลน์ ทำได้ที่เว็บไซต์ organdonate.redcross.or.th หรือแอป "บริจาคดวงตา-อวัยวะ" ของศูนย์รับบริจาคอวัยวะ สภากาชาดไทย ผู้ที่บริจาคอวัยวะได้ต้องอายุไม่เกิน 65 ปี เสียชีวิตจากภาวะสมองตาย และปราศจากโรคติดเชื้อและมะเร็ง เมื่อผู้ลงทะเบียนเสียชีวิต ญาติควรโทรแจ้งศูนย์ที่ 1666 ทันที และต้องเซ็นยินยอมเป็นลายลักษณ์อักษรอีกครั้ง
การลงทะเบียนเรียกว่าการแสดงความจำนง คือการแจ้งไว้ล่วงหน้าว่าตั้งใจบริจาค แต่การลงทะเบียนอย่างเดียวยังไม่จบเรื่อง ยังมีขั้นตอนของญาติในวันที่เกิดเหตุจริง ซึ่งเล่าไว้ในหัวข้อด้านล่าง ข้อมูลในบทความนี้มาจากศูนย์รับบริจาคอวัยวะ สภากาชาดไทย
ลงทะเบียนแสดงความจำนงได้หลายช่องทาง
ช่องทางออนไลน์มี 2 ทาง คือเว็บไซต์ organdonate.redcross.or.th กับแอป "บริจาคดวงตา-อวัยวะ" ส่วนปุ่ม "ลงทะเบียนแสดงความจำนง" อยู่ที่หน้าแรกของเว็บ eyeorgandonate.redcross.or.th ผู้ที่สะดวกลงทะเบียนผ่านมือถือหรือคอมพิวเตอร์จึงทำได้เองโดยไม่ต้องเดินทางไปที่ใด
ถ้าอยากไปแสดงความจำนงด้วยตนเอง ศูนย์ระบุสถานที่และเงื่อนไขไว้ดังนี้
- ศูนย์รับบริจาคอวัยวะ สภากาชาดไทย อาคารเทิดพระเกียรติสมเด็จพระญาณสังวร ชั้น 5 ถนนพระราม 4 เปิด 08.30-16.30 น. เว้นวันหยุดราชการ
- เหล่ากาชาดจังหวัด รวมสำนักงานกิ่งกาชาดทุกจังหวัด
- โรงพยาบาลประจำจังหวัดในสังกัดกระทรวงสาธารณสุข หรือโรงพยาบาลในสังกัดสถาบันอุดมศึกษาของรัฐ
- ที่ว่าการอำเภอ สำนักงานเขต เทศบาล และเมืองพัทยา เฉพาะแห่งที่ให้บริการทำบัตรประจำตัวประชาชน
จุดแสดงความจำนงกระจายไปถึงระดับจังหวัดและอำเภอ ผู้ที่อยู่ต่างจังหวัดจึงมีจุดใกล้บ้านให้เลือก แต่ต้องเป็นแห่งที่เข้าเงื่อนไขข้างต้น ก่อนเดินทางไปจึงควรเช็กว่าที่นั้นอยู่ในกลุ่มที่ศูนย์ระบุไว้หรือไม่ เว็บไซต์ของศูนย์ยังระบุด้วยว่าไม่มีการซื้อขายอวัยวะ การบริจาคจึงเป็นการให้ ไม่ใช่การซื้อขาย

เกณฑ์ผู้บริจาคอวัยวะและดวงตา
เกณฑ์ของอวัยวะกับดวงตาไม่เหมือนกัน ผู้บริจาคอวัยวะต้องอายุไม่เกิน 65 ปี เสียชีวิตจากภาวะสมองตาย ปราศจากโรคติดเชื้อและมะเร็ง ไม่เป็นโรคเรื้อรัง เช่น เบาหวานหรือความดัน และไม่ติดสุรา ส่วนดวงตา ศูนย์ระบุว่าบริจาคได้ในผู้ที่มีอายุ 4-75 ปี
ถ้าไม่แน่ใจว่าตัวเองเข้าเกณฑ์หรือไม่ ควรปรึกษาแพทย์ก่อน เรื่องดวงตามีศูนย์ดวงตาโดยเฉพาะ รับสายที่ 08 1902 5938 และ 08 1836 4927 ตลอด 24 ชั่วโมง หรือโทร 0 2256 4039-40 ในเวลาราชการ ส่วนเรื่องอวัยวะ ศูนย์รับบริจาคอวัยวะใช้เบอร์ 1666 และ 0-2256-4045-6 จึงควรแยกเบอร์ให้ถูก เพราะเป็นคนละศูนย์กัน
อวัยวะและเนื้อเยื่อที่บริจาคได้
อวัยวะที่บริจาคได้คือ ไต 2 ข้าง ปอด 2 ข้าง หัวใจ ตับ และตับอ่อน ส่วนเนื้อเยื่อที่บริจาคได้คือ ลิ้นหัวใจ หลอดเลือด ผิวหนัง กระดูก เส้นเอ็น และกระจกตา ตามคำถามที่พบบ่อยบนเว็บของศูนย์
ผู้บริจาคที่ยังมีชีวิตก็มี แต่จำกัดมากกว่า คือบริจาคไต 1 ข้าง ตับ หรือไขกระดูก และบริจาคได้เฉพาะให้ญาติโดยสายเลือด หรือคู่สมรสที่จดทะเบียนสมรสมาไม่น้อยกว่า 3 ปี ต่างจากผู้บริจาคที่เสียชีวิต ซึ่งบริจาคได้ทั้งอวัยวะหลายชนิดและเนื้อเยื่อตามรายการข้างต้น
เรื่องบริจาคร่างกายเพื่อการศึกษาเป็นคนละเรื่องกับบริจาคอวัยวะ ถ้าสนใจเรื่องนี้ ควรสอบถามหน่วยงานที่รับบริจาคร่างกายโดยตรง
สิ่งที่ญาติควรทำเมื่อผู้ลงทะเบียนเสียชีวิต
สิ่งแรกที่ญาติควรทำทันทีคือโทรแจ้งศูนย์รับบริจาคอวัยวะที่ 1666 หรือ 0-2256-4045-6 กรณีบริจาคดวงตา ให้โทรศูนย์ดวงตาที่เบอร์ซึ่งระบุไว้ข้างต้น ญาติจึงควรจดเบอร์เหล่านี้ไว้ให้หาเจอได้ง่าย
ในกระบวนการบริจาคอวัยวะ ศูนย์ระบุเรื่องสำคัญไว้ 3 เรื่อง เรื่องแรกคือภาวะสมองตายต้องตรวจโดยแพทย์ไม่น้อยกว่า 3 คน ตรวจ 2 ครั้ง ห่างกันไม่น้อยกว่า 6 ชั่วโมง เรื่องที่สองคือญาติต้องเซ็นยินยอมเป็นลายลักษณ์อักษร และเรื่องที่สามคือการผ่าตัดนำอวัยวะออกใช้เวลาประมาณ 2-4 ชั่วโมง จากนั้นศูนย์จะตกแต่งร่างและมอบให้ญาติ เพื่อให้ญาติจัดพิธีทางศาสนาได้ตามปกติ
เหตุผลที่ต้องบอกญาติล่วงหน้า
ศูนย์รับบริจาคอวัยวะระบุว่า ถ้าญาติไม่ยินยอม การบริจาคนั้นจะถือว่าเป็นอันยกเลิก ต่อให้ผู้เสียชีวิตเคยลงทะเบียนไว้แล้วก็ตาม เพราะเหตุนี้ศูนย์จึงแนะนำให้แจ้งญาติล่วงหน้า ไม่ว่าจะลงทะเบียนผ่านช่องทางไหน ควรบอกคนในครอบครัวว่าตั้งใจบริจาค
ผู้ที่มีโรคประจำตัวหรือมีข้อสงสัยด้านสุขภาพ ควรปรึกษาแพทย์ก่อนตัดสินใจ โดยเฉพาะผู้ที่คิดจะบริจาคไตหรือตับขณะยังมีชีวิต
ที่มา: ศูนย์รับบริจาคอวัยวะ สภากาชาดไทย (organdonate.redcross.or.th) และศูนย์ดวงตา สภากาชาดไทย (eyeorgandonate.redcross.or.th)







