ค่าแรงขั้นต่ำในเอเชีย ประเทศไหนสูงสุด ต่ำสุด และไทยอยู่ตรงไหน

ค่าแรงขั้นต่ำในเอเชียเทียบกันตรงๆ ไม่ได้

ค่าแรงขั้นต่ำของแต่ละประเทศในเอเชียเรียงลำดับแบบเป๊ะๆ ไม่ได้ เพราะนับกันคนละหน่วย ญี่ปุ่นและเกาหลีใต้กำหนดเป็นรายชั่วโมง เมียนมากำหนดเป็นรายวัน ไทยกำหนดเป็นรายวันแยกตามพื้นที่ ส่วนกัมพูชาและบังกลาเทศกำหนดเป็นรายเดือนเฉพาะบางอุตสาหกรรม การแปลงเป็นบาทต้องใช้อัตราแลกเปลี่ยนที่ระบุวันที่ชัดเจน บทความนี้จึงคงสกุลเงินเดิมไว้ตามที่หน่วยงานต้นทางประกาศ

สิงคโปร์ต่างออกไป เพราะไม่มีค่าแรงขั้นต่ำกลางที่ใช้กับลูกจ้างทุกคน กระทรวงกำลังคนสิงคโปร์ (Ministry of Manpower หรือ MOM) มีจุดยืนว่าค่าจ้างควรถูกกำหนดโดยอุปสงค์และอุปทานของตลาดแรงงาน สิ่งที่สิงคโปร์ใช้แทนคือระบบขั้นค่าจ้างก้าวหน้า (Progressive Wage Model หรือ PWM) ซึ่งกำหนดโครงสร้างค่าจ้างที่เชื่อมกับการพัฒนาทักษะและผลิตภาพของแรงงาน

PWM ครอบคลุมสาขาทำความสะอาด รักษาความปลอดภัย จัดสวนและภูมิทัศน์ ลิฟต์และบันไดเลื่อน ค้าปลีก บริการอาหาร และจัดการขยะ รวมถึงตำแหน่งผู้ช่วยงานธุรการและคนขับรถที่ใช้กับทุกอุตสาหกรรม ระบบนี้ใช้กับพลเมืองและผู้ถือสิทธิ์พำนักถาวรเป็นหลัก จึงไม่เหมือนค่าแรงขั้นต่ำถ้วนหน้าแบบที่ไทยหรือญี่ปุ่นใช้ ตัวเลขค่าจ้างของแต่ละสาขาปรับเป็นระยะ ผู้ที่ต้องการอัตราล่าสุดควรดูหน้า PWM ของ MOM โดยตรง

เกาหลีใต้และญี่ปุ่นปรับขึ้นผ่านกลไกคณะกรรมการ

ในเกาหลีใต้ คณะกรรมการค่าจ้างขั้นต่ำ (Minimum Wage Commission) กำหนดค่าแรงขั้นต่ำปี 2570 ไว้ที่ 10,700 วอนต่อชั่วโมง เพิ่มขึ้น 3.7% จาก 10,320 วอนในปี 2569 หรือเพิ่ม 380 วอน ฝ่ายแรงงานเสนอ 10,730 วอน ฝ่ายนายจ้างเสนอ 10,700 วอน เมื่อตกลงกันไม่ได้ คณะกรรมการจึงลงมติและเลือกข้อเสนอของฝ่ายนายจ้าง

กระทรวงแรงงานและการจ้างงานเกาหลีใต้ประกาศอัตรานี้เป็นทางการแล้ว โดยปฏิเสธคำคัดค้านของสมาพันธ์สหภาพแรงงานเกาหลี ซึ่งต้องการให้ค่าแรงขั้นต่ำครอบคลุมแรงงานที่รับค่าจ้างตามงานและแรงงานแพลตฟอร์ม และปฏิเสธคำขอของสหพันธ์ธุรกิจรายย่อยที่เห็นว่าการขึ้นครั้งนี้สูงเกินไป สหพันธ์ดังกล่าวระบุว่าจะยื่นฟ้องศาลปกครองเพื่อขอยกเลิกประกาศ อัตรานี้เริ่มใช้ตั้งแต่วันที่ 1 ม.ค. 2570 กับทุกสถานประกอบการไม่แยกประเภทธุรกิจ คิดเป็นเงินเดือน 2,236,300 วอน เมื่อคำนวณจาก 209 ชั่วโมงทำงานต่อเดือน

ในญี่ปุ่น คณะกรรมการค่าจ้างขั้นต่ำส่วนกลาง (Central Minimum Wages Council) เสนอเมื่อเดือน ก.ค. ให้ขึ้น 54 เยนสำหรับกลุ่ม A ซึ่งเป็นจังหวัดที่ค่อนข้างมั่งคั่ง และ 56 เยนสำหรับกลุ่ม B และ C จากนั้นสภาแรงงานระดับจังหวัดกำหนดอัตราจริงของแต่ละพื้นที่ จนครบทั้ง 47 จังหวัดเมื่อวันที่ 3 ก.ย. 2569 ค่าเฉลี่ยทั่วประเทศเพิ่มจาก 1,121 เยนเป็น 1,177 เยนต่อชั่วโมง ขึ้น 56 เยน เป็นการขึ้นสูงเป็นอันดับสองรองจากปีก่อนที่ขึ้น 66 เยน (ตามรายงานของสำนักข่าวเกียวโดผ่านหนังสือพิมพ์คุมะนิจิ)

หลายจังหวัดขึ้นเกินระดับที่คณะกรรมการส่วนกลางเสนอ เช่น จังหวัดซางะขึ้น 65 เยน เป็น 1,095 เยนต่อชั่วโมง สูงกว่าเป้าหมาย 9 เยน อัตราจึงต่างกันตามจังหวัด และวันเริ่มใช้ก็ไม่เท่ากัน 37 จังหวัดเริ่มใช้ในเดือนตุลาคม 7 จังหวัด รวมยามานาชิและเกียวโต เริ่มในเดือนพฤศจิกายน ส่วนอิวาเตะ คุมาโมโตะ และโอกินาวะ เริ่มในเดือนธันวาคม ผู้ที่จะไปทำงานในญี่ปุ่นจึงควรตรวจอัตราและวันเริ่มใช้ของจังหวัดที่ตนจะอยู่จากประกาศของกระทรวงสาธารณสุข แรงงาน และสวัสดิการญี่ปุ่น

เมียนมา กัมพูชา บังกลาเทศ ฐานค่าแรงต่ำและกำหนดตามอุตสาหกรรม

เมียนมามีค่าแรงขั้นต่ำฐาน 4,800 จ๊าตต่อวัน สำหรับการทำงานแปดชั่วโมง (600 จ๊าตต่อชั่วโมง) ซึ่งใช้มาตั้งแต่ปี 2018 ต่อมาคณะกรรมการแห่งชาติเพื่อกำหนดค่าจ้างขั้นต่ำ (National Committee for Determining the Minimum Wage) เพิ่มเงินเพิ่มพิเศษรายวันรวม 3,000 จ๊าตต่อวันทำงาน ทำให้ยอดรวมต่อวันเป็น 7,800 จ๊าต เงินเพิ่มนี้ใช้กับแรงงานทั่วประเทศ แต่ไม่รวมธุรกิจขนาดเล็กหรือธุรกิจครอบครัวที่มีลูกจ้างน้อยกว่า 10 คน ตัวเลข 4,800 จ๊าตที่หลายแหล่งยังอ้างจึงเป็นเพียงค่าฐาน ไม่ใช่ยอดรวมที่นายจ้างต้องจ่าย

กัมพูชามีค่าแรงขั้นต่ำสำหรับภาคเสื้อผ้า สิ่งทอ รองเท้า สินค้าเดินทาง และกระเป๋า ที่ 210 ดอลลาร์สหรัฐต่อเดือนสำหรับพนักงานประจำ และ 208 ดอลลาร์สำหรับพนักงานทดลองงาน ตามประกาศกระทรวงแรงงานและการฝึกอาชีพ (Ministry of Labour and Vocational Training) ฉบับที่ 214/25 ที่ใช้ตั้งแต่วันที่ 1 ม.ค. 2569 ปีก่อนหน้าอัตราสำหรับพนักงานประจำอยู่ที่ 208 ดอลลาร์ จึงขึ้น 2 ดอลลาร์ ลูกจ้างที่ได้ค่าจ้างตามผลงานต้องได้รับเงินเพิ่มจนถึงอัตราขั้นต่ำถ้าผลงานไม่ถึง

ตัวเลข 210 ดอลลาร์ยังไม่รวมเงินอื่นที่ประกาศคงเดิม ได้แก่ ค่าเดินทางหรือค่าที่พัก 7 ดอลลาร์ต่อเดือน เงินรางวัลมาทำงานครบ 10 ดอลลาร์ต่อเดือน และเงินอาวุโส 2 ถึง 11 ดอลลาร์ต่อเดือนสำหรับลูกจ้างที่ทำงานปีที่สองถึงปีที่สิบเอ็ด ตัวเลขกัมพูชาที่รายงานกันมักเป็นค่าจ้างพื้นฐานเฉพาะภาคส่งออกเสื้อผ้า ไม่ใช่ค่าแรงขั้นต่ำของทุกอาชีพ ผู้ที่เปรียบเทียบกับไทยจึงควรระวังจุดนี้

บังกลาเทศกำหนดค่าแรงขั้นต่ำภาคเสื้อผ้าสำเร็จรูปไว้ที่ 12,500 ตากาต่อเดือน คณะกรรมการค่าจ้างขั้นต่ำของบังกลาเทศเคาะตัวเลขนี้ปลายปี 2566 พร้อมลดจำนวนระดับชั้นค่าจ้างจากห้าเหลือสี่ ตัวเลขนี้ใช้กับภาคเสื้อผ้าเป็นหลักเช่นเดียวกับกัมพูชา

ไทยอยู่ตรงไหนของภูมิภาค

ค่าแรงขั้นต่ำของไทยอยู่ที่ 337 ถึง 400 บาทต่อวัน แยกตามพื้นที่ 17 ระดับ ตามประกาศคณะกรรมการค่าจ้าง เรื่อง อัตราค่าจ้างขั้นต่ำ (ฉบับที่ 14) ที่ราชกิจจานุเบกษาเผยแพร่และมีผลตั้งแต่วันที่ 1 ก.ค. 2568 ตามมติคณะกรรมการค่าจ้างที่ประชุมเมื่อ 17 มิ.ย. 2568 (ตามรายงานของ The Standard และเดลินิวส์)

อัตราสูงสุด 400 บาทใช้ในกรุงเทพฯ ฉะเชิงเทรา ชลบุรี ภูเก็ต ระยอง และอำเภอเกาะสมุย จังหวัดสุราษฎร์ธานี รวมถึงโรงแรมระดับ 2 ถึง 4 ดาวและสถานบันเทิงทั่วประเทศ ส่วนอัตราต่ำสุด 337 บาทใช้ในนราธิวาส ปัตตานี และยะลา จังหวัดอื่นอยู่ระหว่างสองตัวเลขนี้ เช่น 380 บาทในอำเภอเมืองเชียงใหม่และอำเภอหาดใหญ่ 372 บาทในนครปฐม นนทบุรี ปทุมธานี สมุทรปราการ และสมุทรสาคร และ 359 บาทในนครราชสีมา

ประกาศฉบับเดียวกันกำหนดให้ "วัน" คือเวลาทำงานปกติ ไม่เกิน 7 ชั่วโมงสำหรับงานอันตราย และไม่เกิน 8 ชั่วโมงสำหรับงานอื่น นายจ้างจ่ายต่ำกว่าอัตราของพื้นที่ไม่ได้ ผู้ประกอบการและลูกจ้างควรตรวจอัตราของจังหวัดตนเองจากประกาศฉบับเต็มในราชกิจจานุเบกษาและติดตามประกาศของกระทรวงแรงงานต่อไป

เมื่อวางตัวเลขเหล่านี้เทียบกัน ญี่ปุ่นและเกาหลีใต้ตั้งอัตราเป็นรายชั่วโมงและปรับเป็นรายปีผ่านคณะกรรมการ กัมพูชา บังกลาเทศ และเมียนมาตั้งฐานไว้เฉพาะบางอุตสาหกรรมหรือแบบฐานบวกเงินเพิ่ม สิงคโปร์ไม่มีค่าแรงขั้นต่ำกลางและใช้ระบบ PWM แทน ส่วนไทยกำหนดเป็นรายวันตามพื้นที่

ที่มา: ประกาศคณะกรรมการค่าจ้าง ฉบับที่ 14 (ราชกิจจานุเบกษา) ตามรายงานของ The Standard และเดลินิวส์, กระทรวงกำลังคนสิงคโปร์ (MOM), กระทรวงแรงงานและการจ้างงานเกาหลีใต้ ตามรายงานของ Korea Times และ Korea JoongAng Daily, สำนักข่าวเกียวโดผ่านหนังสือพิมพ์คุมะนิจิ และ Jiji Press ผ่าน Adnkronos (ญี่ปุ่น), กระทรวงแรงงานและการฝึกอาชีพกัมพูชา (Prakas 214/25) ผ่านสำนักงานกฎหมาย DFDL, คณะกรรมการแห่งชาติเพื่อกำหนดค่าจ้างขั้นต่ำเมียนมา ผ่าน Allen & Gledhill, Business and Human Rights Resource Centre (บังกลาเทศ)