ชาวนาที่เพิ่งเก็บเกี่ยวข้าวนาปีและกำลังคิดว่าจะขายเลยหรือเก็บไว้รอราคา มีสินเชื่อชะลอขายข้าวเปลือก 2569/70 ให้ทำความรู้จัก มาตรการนี้มาจากมติคณะรัฐมนตรี (ครม.) เมื่อ 20 ต.ค. 2569 และกรมส่งเสริมสหกรณ์คาดว่าธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) จะเริ่มปล่อยสินเชื่อให้สถาบันเกษตรกรและสมาชิกได้ภายในสัปดาห์หน้า เป็นเงินกู้ที่รัฐช่วยรับดอกเบี้ย ไม่ใช่เงินให้เปล่า และต้องเข้าร่วมผ่านสหกรณ์หรือสถาบันเกษตรกร
เงินช่วยเหลือไร่ละ 1,000 บาทเป็นอีกมาตรการหนึ่ง สถานะของแต่ละโครงการที่ ครม. พิจารณาก็ไม่เหมือนกัน และมีรายละเอียดที่ชาวนาควรถามสหกรณ์ของตนก่อนตัดสินใจเซ็นสัญญากู้
ครม. อนุมัติในหลักการ 2 จาก 5 โครงการ
ครม. พิจารณามาตรการรักษาเสถียรภาพราคาข้าวเปลือก ปีการผลิต 2569/70 รวม 5 โครงการ กรอบวงเงินรวม 58,912.64 ล้านบาท แบ่งเป็นวงเงินสินเชื่อ 49,275 ล้านบาท และงบชดเชยแบบจ่ายขาด 9,637.64 ล้านบาท
ผลการพิจารณาไม่เหมือนกันทั้ง 5 โครงการ ครม. อนุมัติในหลักการ 2 โครงการ กรอบวงเงิน 56,584.64 ล้านบาท ได้แก่ สินเชื่อชะลอการขายข้าวเปลือกนาปี และสินเชื่อเพื่อรวบรวมข้าวและสร้างมูลค่าเพิ่มโดยสถาบันเกษตรกร สองโครงการนี้คือส่วนที่เกี่ยวกับชาวนาและสหกรณ์โดยตรง
อีก 2 โครงการ ครม. เพียงรับทราบ คือโครงการชดเชยดอกเบี้ยผู้ประกอบการ วงเงิน 564 ล้านบาท และโครงการข้าวประณีต ระยะที่ 2 วงเงิน 84 ล้านบาท ส่วนโครงการดูดซับข้าวเปลือก วงเงิน 1,680 ล้านบาท สำนักงบประมาณให้กระทรวงพาณิชย์ทบทวนเป้าหมายก่อน ชาวนาจึงไม่ควรเข้าใจว่าทั้ง 5 โครงการเริ่มใช้ได้พร้อมกัน

สินเชื่อชะลอขายข้าวเปลือก 2569 ใช้อย่างไร
สินเชื่อชะลอการขายข้าวเปลือกนาปี วงเงิน 40,928 ล้านบาท ตั้งเป้าข้าวเปลือก 3 ล้านตัน มาตรการนี้อยู่ในชุดมาตรการรักษาเสถียรภาพราคาข้าวเปลือก แนวคิดคือให้เกษตรกรและสถาบันเกษตรกรมีเงินกู้ใช้ระหว่างที่ชะลอการขาย แทนที่จะต้องขายข้าวทันทีหลังเก็บเกี่ยว
เรื่องดอกเบี้ยและค่าใช้จ่าย รัฐรับชำระดอกเบี้ยแทนเกษตรกรและสถาบันเกษตรกรเป็นเวลา 8 เดือน นับจากวันทำสัญญากู้ และต้องไม่เกินกรอบเวลาสิ้นปี 2570 ส่วนค่าฝากเก็บ 1,500 บาทต่อตัน เป็นเงินที่ ธ.ก.ส. สนับสนุนให้เกษตรกรและสถาบันเกษตรกรที่เก็บข้าว ไม่ใช่ค่าใช้จ่ายที่ชาวนาต้องจ่ายเพิ่ม
โครงการนี้ไม่ได้เปิดให้ชาวนารายบุคคลไปยื่นเอง เงินกู้ปล่อยให้สถาบันเกษตรกรและเกษตรกรสมาชิก ชาวนาจึงต้องเข้าทางสหกรณ์หรือกลุ่มเกษตรกรที่ตนเป็นสมาชิก สถาบันที่เข้าร่วมต้องมีสถานะทางการเงินที่เหมาะสม มีประสบการณ์รวบรวมและแปรรูปข้าว และมีบุคลากรกับเครื่องมือพร้อมดำเนินงาน ถ้ายังไม่เป็นสมาชิกหรือไม่แน่ใจว่าสถาบันในพื้นที่เข้าร่วมหรือไม่ ให้สอบถามที่สำนักงานสหกรณ์จังหวัด
มาตรการนี้ไม่ได้รับประกันราคาข้าวเปลือก และไม่ได้รับประกันว่าชาวนารายใดจะได้เข้าร่วม การได้สิทธิขึ้นกับว่าสถาบันเกษตรกรของแต่ละคนเข้าร่วมและผ่านเงื่อนไขหรือไม่
โครงการรวบรวมข้าวของสหกรณ์ และเงินสำรองของกรม
อีกโครงการที่ ครม. อนุมัติในหลักการคือสินเชื่อเพื่อรวบรวมข้าวและสร้างมูลค่าเพิ่มโดยสถาบันเกษตรกร ตั้งเป้า 1.5 ล้านตัน สถาบันเกษตรกรจ่ายดอกเบี้ย 1% และรัฐชดเชยให้ 3.50% ต้องชำระคืนภายใน 31 ธ.ค. 2570
กรมส่งเสริมสหกรณ์เตรียมเงินสำรองจากกองทุนพัฒนาสหกรณ์ไว้รองรับกรณีเร่งด่วนฉุกเฉินสำหรับสถาบันที่เข้าร่วมโครงการ สถาบันที่สนใจติดต่อได้ที่สำนักงานสหกรณ์จังหวัดในพื้นที่ ชาวนาที่อยากรู้ว่าสถาบันของตนอยู่ในแผนรวบรวมข้าวเปลือกของโครงการหรือไม่ ควรสอบถามเจ้าหน้าที่สหกรณ์โดยตรง
ตลาดส่งออกข้าวถูกกดดัน และต่างจากเงินไร่ละ 1,000 บาท
กระทรวงพาณิชย์ระบุว่า การส่งออกข้าวไทยปี 2569 ถูกกดดันจากผลผลิตข้าวอินเดียที่มีมากและสต็อกสูง รวมถึงข้าวปากีสถานที่ออกสู่ตลาดช่วงปลายปี การส่งออกไปอิรักลดลง ขณะที่ฟิลิปปินส์และมาเลเซียนำเข้าข้าวจากไทยเพิ่มขึ้น ข้อมูลชุดนี้เป็นภาพตลาดที่อยู่เบื้องหลังมาตรการรักษาเสถียรภาพราคาข้าวเปลือกรอบนี้
ส่วนเงินช่วยเหลือไร่ละ 1,000 บาทเป็นคนละมาตรการกัน ขณะที่สินเชื่อชะลอขายเป็นเงินกู้ที่ต้องทำสัญญาและชำระคืนผ่านสถาบันเกษตรกร
สถานะล่าสุดของการปล่อยสินเชื่อ
กรมส่งเสริมสหกรณ์ร่วมกับ ธ.ก.ส. ประชุมชี้แจงหลักเกณฑ์และเงื่อนไขให้เจ้าหน้าที่สำนักงานสหกรณ์จังหวัด สหกรณ์ และกลุ่มเกษตรกรแล้ว นายนิรันดร์ มูลธิดา อธิบดีกรมส่งเสริมสหกรณ์ หารือให้เร่งเบิกจ่ายทั้งสองโครงการ และกล่าวว่าผู้จัดการใหญ่ ธ.ก.ส. รับปากจะกระจายเงินภายในสัปดาห์หน้า
ตอนนี้ยังเป็นการคาดการณ์ของกรม ยังไม่มีการยืนยันว่า ธ.ก.ส. ปล่อยเงินแล้วหรือเริ่มวันไหน ชาวนาควรโทรถามสหกรณ์ของตนว่าเข้าร่วมแล้วหรือยัง และ ธ.ก.ส. อนุมัติวงเงินให้สหกรณ์เมื่อไร ก่อนตัดสินใจเรื่องข้าวของตัวเอง ข้อควรถามมีดังนี้
- สหกรณ์หรือกลุ่มเกษตรกรของเราเข้าร่วมโครงการชะลอขายหรือโครงการรวบรวมข้าวหรือไม่
- สมาชิกต้องทำสัญญาเงินกู้อย่างไร และเอกสารที่ต้องเตรียมมีอะไรบ้าง
- นับ 8 เดือนที่รัฐรับดอกเบี้ยจากวันทำสัญญาตรงไหน และหลังพ้นช่วงนั้นดอกเบี้ยใครรับ
- ค่าฝากเก็บ 1,500 บาทต่อตัน ใครเป็นผู้ได้รับ และแบ่งกันอย่างไร
- ต้องชำระคืนเมื่อไร และหากขายข้าวไม่ทันกำหนดจะเป็นอย่างไร
- สหกรณ์มียุ้งฉางหรือที่เก็บเพียงพอหรือไม่
หลักเกณฑ์ละเอียดให้สอบถามที่สำนักงานสหกรณ์จังหวัด การตัดสินใจเก็บข้าวหรือขายเป็นเรื่องของแต่ละครัวเรือน ควรคุยกับเจ้าหน้าที่สหกรณ์เพื่อให้ได้เงื่อนไขล่าสุดก่อนลงนามสัญญา
ที่มา: มติคณะรัฐมนตรี 20 ต.ค. 2569 กระทรวงพาณิชย์ กรมส่งเสริมสหกรณ์ ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.)







