ถ้าอยากลบโพสต์เก่าที่ไม่อยากให้ใครเห็นอีก เริ่มได้จากเครื่องมือในแพลตฟอร์มที่โพสต์ไว้ก่อน บน Facebook เลือกย้ายโพสต์ไปเก็บถาวรหรือถังขยะได้ ส่วนข้อมูลส่วนตัวที่โผล่ในผลค้นหา ขอให้ Google ถอนออกจากหน้าค้นหาได้ในบางกรณี และถ้าข้อมูลอยู่กับองค์กรอื่น พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลก็ให้สิทธิขอลบไว้ แต่มีเงื่อนไขและข้อยกเว้น
โพสต์ที่เคยเขียนไว้เมื่อหลายปีก่อนยังอยู่ในระบบจนกว่าเราหรือแพลตฟอร์มจะลบ คนที่เจอโพสต์ในวันนี้อาจอ่านด้วยมุมมองต่างจากตอนที่เขียน การทบทวนว่าอะไรควรเก็บ อะไรควรซ่อน อะไรควรลบ จึงเป็นการดูแลตัวเองอย่างหนึ่ง บทความนี้รวมวิธีที่ตรวจสอบได้จากหน้าช่วยเหลือของแพลตฟอร์ม
จัดการโพสต์เก่าบน Facebook ด้วย Manage activity
Facebook มีเครื่องมือชื่อ Manage activity อยู่ในหน้า Activity log (บันทึกกิจกรรม) ให้เลือกหลายโพสต์พร้อมกัน แล้วย้ายไปที่เก็บถาวร (Archive) หรือถังขยะ (Trash) ตามหน้าช่วยเหลือของ Facebook เครื่องมือนี้ใช้ได้เฉพาะในแอป Facebook บน Android, iPhone หรือ Facebook Lite ยังใช้บนคอมพิวเตอร์ไม่ได้
ทั้งสองทางต่างกันตรงที่ผลลัพธ์ โพสต์ที่ย้ายไปเก็บถาวรจะมีแต่เจ้าของบัญชีที่เห็น และถ้าเรียกคืนภายหลัง โพสต์จะกลับไปแสดงกับกลุ่มผู้ชมที่เคยตั้งไว้ก่อนเก็บ ส่วนโพสต์ในถังขยะก็มีแต่เจ้าของที่เห็นเช่นกัน แต่ระบบจะลบให้อัตโนมัติเมื่อครบ 30 วัน และกู้คืนไม่ได้อีก ระหว่าง 30 วันนั้นยังย้ายกลับ ย้ายไปเก็บถาวร หรือสั่งลบก่อนกำหนดได้
- เปิดแอป Facebook แล้วเข้า Activity log
- เลือก Manage activity
- เลือกโพสต์ที่ต้องการ จะเลือกหลายรายการพร้อมกันก็ได้
- เลือกว่าจะย้ายไปเก็บถาวรหรือถังขยะ
ข้อควรรู้คือเนื้อหาบางประเภทย้ายไปเก็บถาวรหรือถังขยะไม่ได้ และหน้า Manage activity จะแสดงเฉพาะรายการที่ย้ายได้ Facebook ระบุว่าเครื่องมือนี้ครอบคลุมเนื้อหาบางส่วนเท่านั้น เรื่องราวหรือสตอรี่ และข้อความใน Messenger ไม่รวมอยู่ด้วย ถ้าไม่แน่ใจว่าอยากลบถาวรหรือยัง เก็บถาวรไว้ก่อนเป็นทางที่ย้อนกลับได้ง่ายกว่า

ข้อมูลส่วนตัวในผลค้นหา Google ขอถอนได้แค่ไหน
Google มีเครื่องมือ Results about you ไว้ตรวจว่าชื่อของเราไปปรากฏคู่กับข้อมูลติดต่ออย่างเบอร์โทร ที่อยู่บ้าน หรืออีเมลในผลค้นหาหรือไม่ ถ้าเจอผลที่ไม่ต้องการ ก็ขอให้ Google ถอนออกจากผลค้นหาได้ในบางกรณี
ข้อจำกัดสำคัญคือ Google ถอนผลออกจากการค้นหาเท่านั้น ข้อมูลยังอยู่ในหน้าเว็บต้นทาง ถ้าอยากให้หายจริงต้องติดต่อเจ้าของเว็บไซต์ เครื่องมือนี้ไม่ถอนสิ่งที่เราลบเองได้ เช่น โพสต์ในโซเชียลมีเดียหรือบล็อกของเราเอง จึงต้องลบที่ต้นทางก่อน และโดยทั่วไป Google จะไม่ถอนผลจากเว็บไซต์ที่เป็นประโยชน์สาธารณะ เช่น เว็บหน่วยงานรัฐ สถาบันการศึกษา และหนังสือพิมพ์
ผลการพิจารณาแต่ละคำขอก็ต่างกัน บางคำขอทำให้ URL นั้นไม่ขึ้นในทุกคำค้น บางคำขอบล็อกเฉพาะคำค้นที่มีชื่อของเรา ถ้าถูกปฏิเสธ หน้า Results about you จะแจ้งเหตุผล และมีอีเมลแจ้งเตือน ส่วนผู้ที่อายุต่ำกว่า 18 ปีต้องใช้แบบฟอร์มคำขอลบแบบละเอียดของ Google
สิทธิขอลบข้อมูลตามกฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล
พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 (Personal Data Protection Act B.E. 2562) ให้เจ้าของข้อมูลมีสิทธิขอให้องค์กรที่เก็บและใช้ข้อมูลของเราลบข้อมูลนั้นได้ สิทธินี้ใช้กับข้อมูลที่อยู่กับองค์กร ไม่ได้ใช้แทนการลบโพสต์ในบัญชีของเราเอง
สิทธินี้มีเงื่อนไขและข้อยกเว้น รายละเอียดอยู่ในตัวบทกฎหมายและหน้าของสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (Office of the Personal Data Protection Committee) ซึ่งเป็นหน่วยงานที่ดูแลเรื่องนี้ ควรอ่านเงื่อนไขจากต้นทางก่อนยื่นคำขอกับองค์กรที่เก็บข้อมูลของเรา
ตั้งรอบทบทวนโพสต์เก่าให้เป็นนิสัย
ลำดับที่ใช้ได้จริงคือ ลบหรือเก็บถาวรที่ต้นทางก่อน แล้วค่อยขอถอนผลค้นหาถ้ายังมีข้อมูลติดต่อของตัวเองหลงเหลือ และใช้สิทธิตามกฎหมายเมื่อข้อมูลอยู่กับองค์กรอื่น ทางที่ได้ผลเร็วที่สุดมักเป็นการจัดการที่ต้นทาง เพราะ Google เองก็บอกว่าการถอนผลค้นหาไม่ได้ลบข้อมูลออกจากหน้าเว็บ
การตั้งเตือนให้ย้อนดูโพสต์ที่เคยเผยแพร่ปีละครั้งเป็นแนวทางที่ทำได้ง่าย เมื่อถึงรอบก็เปิด Activity log ไล่ดูโพสต์เก่า ย้ายสิ่งที่ไม่อยากให้ใครเห็นไปเก็บถาวร และตรวจชื่อตัวเองใน Google ว่ามีข้อมูลติดต่อหลุดอยู่หรือไม่ การลบไม่ได้แปลว่ากลัว แต่เป็นการจัดพื้นที่ออนไลน์ให้เหมาะกับตัวเราในวันนี้
ที่มา: หน้าช่วยเหลือ Facebook เรื่อง Manage activity ใน Activity log, หน้าช่วยเหลือ Google Search เรื่อง Results about you, และหน้าอธิบายสิทธิที่จะถูกลืมของมหาวิทยาลัยมหิดล







