Advertisement
บันเทิง

ASMR คืออะไร งานวิจัยบอกอะไรเรื่องเสียงกระซิบ หัวใจเต้นช้าลง และผลต่ออารมณ์

ปรับปรุงล่าสุด:

ASMR คือความรู้สึกซ่าสบายจากเสียงกระซิบ งานวิจัยพบผู้ที่รู้สึก ASMR หัวใจเต้นช้าลงเฉลี่ย 3.41 ครั้งต่อนาที แต่ยังไม่ใช่การรักษา

ASMR คืออะไร งานวิจัยบอกอะไรเรื่องเสียงกระซิบ หัวใจเต้นช้าลง และผลต่ออารมณ์

ASMR (Autonomous Sensory Meridian Response) คือความรู้สึกอุ่น ซ่า และสบาย ที่เริ่มจากกลางศีรษะแล้วแผ่ลงไปตามร่างกาย มักเกิดเมื่อได้ยินเสียงกระซิบ เสียงเคาะเบาๆ หรือเห็นการเคลื่อนไหวช้าๆ งานวิจัยที่ตีพิมพ์ในวารสาร PLOS ONE เมื่อวันที่ 20 มิ.ย. 2561 พบว่าผู้ที่รู้สึกแบบนี้มีหัวใจเต้นช้าลงหลังดูคลิป แต่ผลที่ได้ยังไม่พอจะบอกว่าใช้รักษาโรคได้

ใครที่เคยเปิดคลิปเสียงเบาๆ ก่อนนอนอาจเคยสงสัยว่า ทำไมบางคนฟังเสียงกระซิบแล้วสบาย ขณะที่อีกคนฟังแล้วเฉยๆ งานวิจัยชิ้นนี้ตอบด้วยการวัดสองอย่างคู่กัน คือความรู้สึกที่ผู้ร่วมวิจัยบอกเอง และสัญญาณในร่างกายที่วัดด้วยเครื่องมือ จึงช่วยแยกได้ว่าอะไรมีหลักฐานวัดได้ และอะไรยังเป็นเพียงคำบอกเล่าของผู้ฟัง

ASMR รู้สึกอย่างไร และอะไรกระตุ้น

ทีมวิจัยจากมหาวิทยาลัยเชฟฟีลด์ (University of Sheffield) และมหาวิทยาลัยแมนเชสเตอร์ เมโทรโพลิแทน (Manchester Metropolitan University) ในสหราชอาณาจักร อธิบาย ASMR ว่าเป็นความรู้สึกอุ่น ซ่า และสบาย ที่เริ่มต้นกลางศีรษะแล้วแผ่ลงไปตามร่างกาย ตัวกระตุ้นที่พบบ่อยคือเสียงกระซิบ เสียงเคาะ การเคลื่อนไหวของมือแบบช้าๆ และการได้รับความใส่ใจใกล้ชิดจากอีกฝ่าย ซึ่งตรงกับสิ่งที่คลิป ASMR จำนวนมากทำอยู่

ทีมวิจัยยังเทียบ ASMR กับอีกความรู้สึกที่คนคุ้นเคย คือขนลุกเพราะซาบซึ้ง เช่นตอนฟังเพลงที่กินใจ ขนลุกแบบนั้นสัมพันธ์กับหัวใจที่เต้นเร็วขึ้น ส่วนผู้ที่รู้สึก ASMR กลับมีหัวใจเต้นช้าลง ความต่างนี้เป็นเหตุผลหนึ่งที่ทีมวิจัยมองว่า ASMR เป็นประสบการณ์เฉพาะตัว ซึ่งร่างกายตอบสนองต่างจากขนลุกจากดนตรี

งานวิจัยวัดอะไรได้บ้างในร่างกาย

งานของ จูเลีย โพเอริโอ (Giulia Lara Poerio) และคณะมี 2 การศึกษา การศึกษาแรกเป็นการทดลองออนไลน์ มีผู้เข้าร่วมที่นำมาวิเคราะห์ 1,002 คน ในจำนวนนี้ 813 คน หรือ 81% ระบุว่าตนเองเคยรู้สึก ASMR ผู้ร่วมวิจัยดูวิดีโอ 3 แบบ คือวิดีโอควบคุม วิดีโอ ASMR ที่มีคนพูดเบาๆ และวิดีโอ ASMR ที่มีแต่เสียง กลุ่มที่เคยรู้สึก ASMR รายงานอาการซ่ามากกว่ากลุ่มที่ไม่เคยรู้สึกอย่างชัดเจนเมื่อดูวิดีโอ ASMR แต่ไม่ต่างจากกลุ่มอื่นเมื่อดูวิดีโอควบคุม

การศึกษาที่สองทำในห้องปฏิบัติการ ทีมวิจัยรับผู้ร่วมวิจัย 112 คน แบ่งเป็นผู้ที่รู้สึก ASMR 56 คน และกลุ่มเปรียบเทียบ 56 คน แล้วนำข้อมูลมาวิเคราะห์ 110 คน เพราะต้องตัดผู้ที่ข้อมูลทางกายภาพใช้ไม่ได้ออก 2 คน ระหว่างดูวิดีโอ ทีมวิจัยวัดการทำงานของร่างกายไปพร้อมกัน

ผลคือกลุ่มที่รู้สึก ASMR หัวใจเต้นช้าลงเฉลี่ย 3.41 ครั้งต่อนาทีหลังดูคลิป ซึ่งช้าลงมากกว่ากลุ่มเปรียบเทียบราว 1.48 ครั้งต่อนาที ส่วนค่าการนำไฟฟ้าของผิวหนัง (skin conductance) ของกลุ่ม ASMR เพิ่มขึ้นเฉลี่ย 0.30 ไมโครซีเมนส์ สูงกว่ากลุ่มเปรียบเทียบ 0.26 ไมโครซีเมนส์ ทีมวิจัยสรุปว่า ASMR เป็นประสบการณ์ที่มีทั้งความรู้สึกและการตอบสนองของร่างกายเกิดขึ้นจริง ไม่ใช่เพียงความรู้สึกลอยๆ

ตัวเลขทั้งหมดเป็นค่าเฉลี่ยของกลุ่ม ไม่ได้แปลว่าทุกคนจะหัวใจเต้นช้าลงเท่านี้ และความต่างที่วัดได้ก็ไม่ใช่การบอกว่า ASMR ส่งผลต่อสุขภาพในระยะยาว เพราะเป็นการวัดระหว่างดูคลิปในช่วงสั้นๆ เท่านั้น

ผลต่ออารมณ์และความเครียด เท่าที่หลักฐานบอกได้

ในการทดลองออนไลน์ ผู้ที่รู้สึก ASMR รายงานว่าหลังดูวิดีโอรู้สึกสงบและตื่นเต้นมากขึ้น พร้อมกับเครียดและเศร้าน้อยลง ส่วนในห้องปฏิบัติการ ความสงบและความตื่นเต้นเพิ่มขึ้นมากกว่ากลุ่มเปรียบเทียบเช่นกัน แต่ความเครียดและความเศร้าไม่ต่างจากกลุ่มเปรียบเทียบอย่างมีนัยสำคัญ

ดังนั้นเรื่องที่ว่า ASMR ช่วยลดความเครียดจึงยังไม่ได้ผลตรงกันในทุกการทดลอง ผู้ที่รู้สึก ASMR บอกเองว่าเครียดน้อยลงในการทดลองออนไลน์ แต่เมื่อวัดเทียบกับกลุ่มเปรียบเทียบในห้องแล็บ ความต่างนี้ไม่ปรากฏ ผู้อ่านจึงควรมอง ASMR เป็นประสบการณ์ที่ทำให้สงบและตื่นตัวได้ มากกว่าจะเป็นเครื่องมือลดความเครียดที่พิสูจน์แล้ว

เรื่องการนอนหลับ ทีมวิจัยเขียนไว้ว่าผู้ใช้จำนวนหนึ่งเล่าเองว่าคลิปเหล่านี้ช่วยให้หลับ ผ่อนคลาย และรับมือความเครียดหรือความวิตกกังวลได้ แต่การศึกษานี้ไม่ได้ทดสอบเรื่องการนอนโดยตรง จึงยังบอกไม่ได้ว่า ASMR ทำให้นอนหลับดีขึ้นจริง

ทีมวิจัยระบุข้อจำกัดของงานไว้เองหลายข้อ ข้อแรกคือผู้ร่วมวิจัยบอกสถานะ ASMR ของตนเอง ไม่มีใครยืนยันว่ารู้สึกจริงหรือไม่ ข้อต่อมาคือผลอาจได้รับอิทธิพลจากความคาดหวังของผู้ร่วมวิจัย และอาจเกิดความเคยชินกับคลิปที่ดูซ้ำ นอกจากนี้ทีมวิจัยไม่ได้คำนวณขนาดกลุ่มตัวอย่างล่วงหน้า ซึ่งทำให้ต้องอ่านผลอย่างระมัดระวัง

อีกประเด็นคือความรู้สึกในห้องแล็บอ่อนกว่าที่เจอในชีวิตจริง ผู้ร่วมวิจัยให้คะแนนความรู้สึก ASMR ในห้องแล็บเฉลี่ย 2.72 จากคะแนนเต็ม 5 ทีมวิจัยจึงมองว่าผลที่วัดได้อาจต่ำกว่าความจริง เพราะสภาพห้องแล็บทำให้คนรู้สึกได้น้อยกว่าตอนฟังที่บ้าน

3.41 ครั้ง หัวใจเต้นช้าลงเฉลี่ยต่อนาทีในกลุ่มที่รู้สึก ASMR หลังดูคลิป / อยากลองฟัง ASMR ควรทำอย่างไร / เริ่มจากคลิปพูดเบาๆ / ลองฟังหลายแบบ / ฟังแล้วเฉย ไม่ได้แปลว่าผิดปกติ / อาการต่อเนื่อง ปรึกษาแพทย์
งานวิจัยพบหัวใจเต้นช้าลงในผู้ที่รู้สึก ASMR แต่ยังไม่ใช่การรักษา

ถ้าอยากลองฟัง ควรเริ่มอย่างไร

ถ้าอยากลอง เริ่มจากคลิปที่มีตัวกระตุ้นแบบเดียวกับที่ทีมวิจัยใช้ คือคนพูดเบาๆ หรือคลิปที่มีแต่เสียง แล้วสังเกตตัวเองว่ารู้สึกซ่าหรือสบายหรือไม่ ควรลองฟังหลายแบบเพื่อดูว่าเสียงไหนเข้ากับตัวเอง เพราะผู้ที่รู้สึก ASMR ในงานวิจัยก็รู้สึกได้ไม่เท่ากันทุกครั้ง

ถ้าฟังแล้วเฉย ก็ไม่ได้หมายความว่าผิดปกติ เพราะในการศึกษาแรก กลุ่มที่ไม่เคยรู้สึก ASMR ก็ไม่ต่างจากกลุ่มอื่นเมื่อดูวิดีโอควบคุม และงานวิจัยเองก็ต้องเปรียบเทียบคนที่รู้สึกกับคนที่ไม่รู้สึก

ควรจำไว้ว่า ASMR เป็นวิธีผ่อนคลายที่มีงานวิจัยเบื้องต้นรองรับ ไม่ใช่การรักษา ถ้ามีอาการนอนไม่หลับต่อเนื่อง เครียด หรือกังวลจนกระทบชีวิตประจำวัน ควรปรึกษาแพทย์ก่อน ไม่ควรพึ่งคลิปเสียงเป็นทางเดียว

ที่มา: Poerio, G. L., Blakey, E., Hostler, T. J., และ Veltri, T. (2561) บทความ More than a feeling: Autonomous sensory meridian response (ASMR) is characterized by reliable changes in affect and physiology, วารสาร PLOS ONE

บทความที่เกี่ยวข้อง