ยุคที่การหลอกลวงแฝงตัวมาในรูปแบบ “เหมือนจริงทุกอย่าง” นั้นไม่ได้ไกลตัวเลย โดยเฉพาะสำหรับผู้สูงอายุที่อาจไม่คุ้นเคยกับเทคโนโลยีหรือข่าวปลอมที่แอบอ้างมาในนามของธนาคาร รัฐ หรือแม้กระทั่ง “ลูกหลาน” เอง หลายกรณีเกิดขึ้นเพราะ “ความไว้ใจ” — และบ่อยครั้งลูกหลานก็เพิ่งรู้เมื่อสายไปแล้ว
รู้ไว้ก่อน ป้องกันได้
รูปแบบการหลอกลวงที่มักพบในผู้สูงอายุ ได้แก่:
-
โทรศัพท์แอบอ้างจากหน่วยงานรัฐ/ธนาคาร ขอ OTP หรือข้อมูลบัตร
-
SMS/ลิงก์ปลอม ให้กดเพื่อเคลียร์ภาษี หรือเช็กพัสดุ
-
ข้อความหลอกทาง LINE หรือ Facebook แอบอ้างว่าเป็นลูกหลานขอยืมเงิน
-
โฆษณาสินค้ารักษาโรค หรืออาหารเสริมเกินจริง
วิธีง่าย ๆ ที่ลูกหลานช่วยได้
-
ติดตั้งแอปป้องกันเบื้องต้นให้พ่อแม่
เช่น Google Play Protect, แอปเช็ก URL ปลอม, หรือแอปจากกสทช. ที่ช่วยบล็อกสายหลอกลวง -
ตั้งค่าความเป็นส่วนตัวในมือถือให้เหมาะสม
ปิดการเข้าถึงตำแหน่ง, ไม่ให้แอปใหม่เข้าถึง SMS/Bluetooth/Camera โดยไม่จำเป็น -
ฝึกให้รู้จัก “รอสักนิด ก่อนคลิก”
ปลูกนิสัยให้พ่อแม่ “หยุดคิดก่อนกด” ทุกครั้งที่มีข้อความเร่งให้โอนเงินหรือให้คลิกลิงก์ -
เปิดวงคุยแบบไม่ดุ ไม่ตัดสิน
คุยกันว่า "ถ้าเจออะไรไม่แน่ใจ โทรมาถามได้นะ" และอย่าทำให้เขาอายหรือรู้สึกผิด -
ใช้เวลาเช็กข่าวหรือคลิปปลอมร่วมกัน
เปิด YouTube หรือ Facebook ให้พ่อแม่ดูว่าอะไร “หลอก” อย่างไร เพื่อฝึกแยกแยะไปด้วยกัน
แหล่งข้อมูลที่แนะนำสำหรับศึกษาเพิ่มเติม
- Thailand CERT – คู่มือความปลอดภัยไซเบอร์
- ETDA – สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์
- ศูนย์ต่อต้านข่าวปลอม ประเทศไทย
