Advertisement
ไลฟ์สไตล์

จัดโต๊ะทำงานอย่างไรให้ไม่ล้า ปรับจอ เก้าอี้ แสง และของบนโต๊ะตามหลักการยศาสตร์

ปรับปรุงล่าสุด:

จัดโต๊ะทำงานให้ลดอาการล้าที่ตาและหลัง ปรับระดับจอ เก้าอี้ แสงสะท้อน และเวลาพัก ตามคำแนะนำด้านการยศาสตร์ของหน่วยงานสหรัฐฯ

จัดโต๊ะทำงานอย่างไรให้ไม่ล้า ปรับจอ เก้าอี้ แสง และของบนโต๊ะตามหลักการยศาสตร์

จัดโต๊ะทำงานให้เหมาะกับตัวเองช่วยลดอาการล้าจากการนั่งหน้าจอนานๆ ได้ และทำได้ด้วยสามเรื่องหลัก คือเก็บของที่ไม่ได้ใช้ออกจากสายตา ปรับจอกับเก้าอี้ให้ตรงกับสรีระ และจัดแสงไม่ให้สะท้อนหน้าจอ ไม่ต้องซื้ออุปกรณ์แพงก็เริ่มได้ เพราะหลายข้อแก้ได้ด้วยการขยับของที่มีอยู่แล้ว

บทความนี้รวบรวมคำแนะนำจากเอกสารของหน่วยงานด้านความปลอดภัยและสุขภาพในสหรัฐฯ ได้แก่ สำนักงานสิทธิในที่ทำงานของรัฐสภา (Office of Congressional Workplace Rights หรือ OCWR) แผนกบริหารความเสี่ยงของรัฐยูทาห์ (Utah Division of Risk Management) NIOSH และสมาคมจักษุแพทย์สหรัฐฯ (American Academy of Ophthalmology หรือ AAO) ตัวเลขความยาวเป็นนิ้วตามเอกสารต้นทาง พร้อมค่าประมาณเป็นเซนติเมตร โดยนับ 1 นิ้วเท่ากับ 2.54 เซนติเมตร

จัดโต๊ะทำงานให้ของอยู่ในระยะเอื้อม

จะเก็บอะไรออก เก็บอะไรไว้ มีหลักที่ใช้ได้จากรายการตรวจโต๊ะทำงานของรัฐยูทาห์ ของที่ใช้บ่อยควรวางในระยะที่ศอกเอื้อมถึง ของที่ใช้นานๆ ครั้งวางไกลได้ถึงสุดแขน ส่วนของที่ไม่ได้ใช้ในแต่ละวันไม่จำเป็นต้องอยู่บนโต๊ะ เก็บเข้าลิ้นชักหรือกล่องได้ ทำแบบนี้โต๊ะจะโล่งขึ้นโดยไม่ต้องทิ้งอะไรเลย

ของที่ใช้ร่วมกับจอควรอยู่ในตำแหน่งที่ไม่ต้องบิดตัวหรือเอื้อมไกล ที่วางเอกสารควรสูงและห่างเท่ากับจอ โทรศัพท์ควรอยู่ใกล้มือ และถ้าต้องคุยโทรศัพท์ไปพร้อมกับทำงานคอมพิวเตอร์ ให้ใช้ลำโพงหรือหูฟังพร้อมไมค์แทนการหนีบโทรศัพท์ไว้ที่คอ

จัดจอและเวลาพัก คำแนะนำสองหน่วยงาน / ระดับจอ สายตาต่ำกว่าขอบบนจอ 2-3 นิ้ว (ราว 5-8 ซม.) ขอบบนจอเสมอหรือต่ำกว่าระดับสายตา / ระยะห่างจอ ราวช่วงแขน ราว 18-20 นิ้ว (ราว 46-51 ซม.) / แสงสะท้อน เอียงจอประมาณ 10-20 องศา ตั้งจอมุมฉากกับหน้าต่าง ปิดมู่ลี่ หรือติดฟิล์ม / การพัก ลุกเดินสองสามนาที มองระยะอื่นนอกจอ ทุก 20 นาที มองไกล 20 ฟุต นาน 20 วินาที
คำแนะนำเรื่องจอ แสง และเวลาพักจากสองหน่วยงานของสหรัฐฯ ต่างกันเล็กน้อย

ปรับจอ เก้าอี้ และท่านั่งให้พอดีตัว

เรื่องนี้เป็นหัวใจของการจัดโต๊ะ NIOSH อธิบายว่าโรคกล้ามเนื้อและกระดูก (musculoskeletal disorders หรือ MSDs) คือโรคของกล้ามเนื้อ เส้นประสาท เอ็น ข้อต่อ กระดูกอ่อน หรือหมอนรองกระดูก ที่เกิดจากแรงกระทำทั้งแบบฉับพลันและต่อเนื่อง การสั่นสะเทือน การเคลื่อนไหวซ้ำๆ หรือท่าทางที่ฝืนร่างกาย NIOSH แนะนำให้ออกแบบสภาพแวดล้อมการทำงานให้เหมาะกับความสามารถและข้อจำกัดทางร่างกายของพนักงาน

เริ่มจากจอก่อน OCWR แนะนำให้ระดับสายตาอยู่ต่ำกว่าขอบบนของจอประมาณ 2-3 นิ้ว (ราว 5-8 ซม.) วางจอห่างราวช่วงแขน ให้มองต่ำลงเล็กน้อยโดยไม่ต้องก้มคอ และให้จออยู่ตรงกลางลำตัว รายการตรวจของรัฐยูทาห์ระบุว่าขอบบนของจอควรอยู่เสมอหรือต่ำกว่าระดับสายตา และห่างราว 18-20 นิ้ว (ราว 46-51 ซม.) โดยระยะที่เหมาะขึ้นกับขนาดจอ ขนาดตัวอักษร ความละเอียดหน้าจอ และตัวผู้ใช้ ส่วน AAO ให้ระยะราว 25 นิ้ว (ราว 64 ซม.) หรือช่วงแขนพอดี ตัวเลขต่างกันเล็กน้อย จึงใช้ช่วงแขนเป็นจุดเริ่มแล้วขยับตามที่อ่านได้สบายที่สุด

ถ้าจอต่ำเกินไป รัฐยูทาห์แนะนำให้ใช้หนังสือ รีมกระดาษ หรือขาตั้งจอรองยกขึ้น คนใส่แว่นสองชั้นหรือสามชั้นอาจต้องวางจอในตำแหน่งต่างออกไป เพื่อให้มองผ่านส่วนของเลนส์ที่ถูกต้องได้โดยไม่ต้องเงยหน้า ถ้าใช้แล็ปท็อปเป็นเครื่องหลัก ให้ปรับตามหลักเดียวกับคอมพิวเตอร์ตั้งโต๊ะ โดยแยกคีย์บอร์ดและเมาส์ แล้วต่อจอนอกหรือใช้แท่นยกแล็ปท็อป

เก้าอี้และท่านั่ง ลองเช็กตัวเองทีละข้อตามเอกสารของ OCWR และรัฐยูทาห์

  • เท้าวางราบบนพื้นหรือบนที่พักเท้า ต้นขาขนานกับพื้น
  • พนักพิงรองรับหลังส่วนล่าง และเอนราว 100-110 องศา
  • ขอบหน้าเบาะไม่กดหลังเข่า และต้นขาไม่ห้อยพ้นขอบเบาะมากเกินไป
  • ที่วางแขนปรับได้ และไม่ดันให้ไหล่ยกขึ้น
  • ข้อศอกงอราว 90 องศา แขนท่อนล่างขนานพื้น ข้อมือตรงในแนวเดียวกับแขน
  • คีย์บอร์ดอยู่ตรงหน้าจอ เมาส์อยู่ข้างคีย์บอร์ดในระดับเดียวกัน

ถ้ายกเก้าอี้ให้พอดีกับความสูงโต๊ะและคีย์บอร์ดแล้วเท้าลอยจากพื้น รัฐยูทาห์แนะนำให้หาที่พักเท้ามารอง อย่าปล่อยให้ขาห้อย เพราะจะทำให้แรงไปกดที่ต้นขาและหลังเข่า

ลดแสงสะท้อนบนหน้าจอ

รายการตรวจของรัฐยูทาห์ระบุว่าบนจอไม่ควรมีแสงสะท้อนจากหน้าต่างหรือหลอดไฟ ถ้าแสงมาจากข้างนอก ให้ตั้งจอทำมุมฉากกับหน้าต่าง ปิดมู่ลี่ หรือติดฟิล์มกันแสงสะท้อน ถ้าแสงมาจากไฟเพดาน ให้ลดจำนวนหลอดหรือกำลังไฟของโคม OCWR เสริมว่าเอียงจอประมาณ 10-20 องศาก็ช่วยลดแสงสะท้อนได้ และอย่าลืมเช็ดหน้าจอให้สะอาด

เรื่องความสว่าง AAO แนะนำให้ปรับความสว่างและความคมชัดของหน้าจอให้เข้ากับแสงรอบตัว และหรี่แสงบริเวณใกล้จอ OCWR ให้ความสำคัญกับแสงในพื้นที่ทำงานให้พอเพียง และแนะนำโคมไฟแบบมีแขนปรับได้มากกว่าโคมตั้งโต๊ะธรรมดา

การใช้จอนานๆ ทำให้ตาแห้ง ตาพร่า น้ำตาไหล และปวดหัวได้ชั่วคราว AAO ระบุว่าอุปกรณ์ดิจิทัลไม่ทำให้ดวงตาเสียหายถาวร คนปกติกะพริบตาราว 15 ครั้งต่อนาที แต่เวลาใช้จอจะเหลือเพียง 5-7 ครั้งต่อนาที การจัดแสงให้ไม่แยงตาจึงช่วยเรื่องนี้ได้ส่วนหนึ่ง

ตั้งเวลาพักให้เป็นนิสัย

ต่อให้จัดโต๊ะดีแค่ไหนก็ไม่ควรนั่งนิ่งตลอดวัน รัฐยูทาห์แนะนำให้สลับนั่งกับยืน ขยับตัวบ่อยๆ และหยุดพักจากการพิมพ์เป็นช่วงสั้นๆ อย่างสม่ำเสมอ สำหรับสายตา รายการตรวจของรัฐยูทาห์ใช้หลัก 20/20/20 คือทุก 20 นาที ให้มองไปที่ของที่อยู่ไกล 20 ฟุต (ราว 6 เมตร) นาน 20 วินาที ส่วน OCWR แนะนำให้ลุกเดินสองสามนาที และมองออกไปที่ระยะอื่นนอกจากหน้าจอ

OCWR ยังมีท่ายืดเหยียดที่ทำที่โต๊ะได้ เช่น เอียงศีรษะให้หูเข้าหาไหล่ ค้างไว้ 15 วินาที ทำ 3 ครั้งต่อข้าง ยกไหล่ขึ้นหาหูค้างราว 3 วินาที ทำ 10 ครั้ง และเหยียดแขนตรงไปข้างหน้า ใช้อีกมือดึงมือที่เหยียดให้กระดกลง ค้าง 20 วินาที ทำ 3 ครั้งต่อข้าง OCWR ระบุว่าท่าเหล่านี้เหมาะกับผู้ใหญ่สุขภาพดี ต้องไม่ทำให้เจ็บ และควรปรึกษาแพทย์ก่อนเริ่มออกกำลังกายแบบใหม่ ถ้าปวดหลัง ปวดคอ หรือตาพร่าต่อเนื่องแม้ปรับโต๊ะแล้ว ควรพบแพทย์

ที่มา: Office Ergonomic Guidance ของสำนักงานสิทธิในที่ทำงานของรัฐสภาสหรัฐฯ (OCWR), Office Ergonomics Checklist ของแผนกบริหารความเสี่ยงของรัฐยูทาห์ (ฉบับปรับปรุงกุมภาพันธ์ 2568), หน้าข้อมูลการยศาสตร์ของ NIOSH และคำแนะนำเรื่องการใช้คอมพิวเตอร์และอุปกรณ์ดิจิทัลของสมาคมจักษุแพทย์สหรัฐฯ (AAO)

บทความที่เกี่ยวข้อง