คุณเคยลองค้นชื่อของตัวเองใน Google ไหม? สิ่งที่ปรากฏขึ้น อาจทำให้คุณนึกไม่ถึงว่าคุณ "ทิ้งอะไรไว้บนโลกออนไลน์" บ้าง

การทิ้งร่องรอยข้อมูลบนโลกดิจิทัล หรือที่เรียกกันว่า “รอยเท้าดิจิทัล (Digital Footprint)” ไม่ใช่แค่เรื่องของความเป็นส่วนตัว แต่ยังมีผลต่อชื่อเสียง การทำงาน และแม้แต่ความปลอดภัยในชีวิตประจำวัน

รอยเท้าดิจิทัลคืออะไร?

รอยเท้าดิจิทัล หมายถึงข้อมูลทั้งหมดที่คุณทิ้งไว้ขณะใช้อินเทอร์เน็ต ทั้งแบบตั้งใจและไม่ตั้งใจ เช่น:

  • โพสต์ที่คุณแชร์

  • คำค้นหาบน Google

  • ประวัติการเข้าเว็บ

  • การกดไลก์หรือคอมเมนต์บนโซเชียล

  • ข้อมูลจากแอปที่คุณยอมให้เข้าถึง

ข้อมูลเหล่านี้อาจถูกเก็บโดยแพลตฟอร์ม บริษัทโฆษณา หรือแฮกเกอร์ โดยที่คุณแทบไม่รู้ตัวเลย

ตัวอย่างง่าย ๆ ที่เกิดขึ้นทุกวัน

  • เมื่อคุณใช้ Google Maps ไปยังร้านอาหาร ข้อมูลเส้นทางจะถูกบันทึกไว้

  • เมื่อคุณกดถูกใจโพสต์เกี่ยวกับแมวบน IG ระบบจะรู้ว่าคุณชอบแมว และอาจเริ่มแสดงโฆษณาอาหารแมวให้คุณ

  • เมื่อคุณสมัครใช้งานแอปใหม่และกดยอมรับโดยไม่ได้อ่านเงื่อนไข นั่นอาจเปิดทางให้ข้อมูลในเครื่องคุณถูกแชร์โดยไม่รู้ตัว

แล้วมันมีผลอย่างไร?

  1. ข้อมูลรั่วไหล: อีเมลหรือเบอร์โทรศัพท์ที่คุณเคยลงทะเบียนอาจถูกนำไปขายในตลาดมืด

  2. ภาพลักษณ์ออนไลน์: นายจ้างบางรายตรวจสอบโซเชียลก่อนจ้างงาน รอยเท้าออนไลน์จึงอาจส่งผลต่ออนาคตของคุณ

  3. ถูกจำกัดสิทธิ์บางอย่าง: เช่น การเข้าถึงสินเชื่อ การทำธุรกิจ หรือแม้แต่การเดินทาง ถ้าข้อมูลถูกตีความผิด

ทำยังไงดี?

  • คิดก่อนโพสต์: ทุกโพสต์อาจอยู่ตลอดไป แม้คุณจะลบไปแล้ว

  • ตั้งค่าความเป็นส่วนตัวบนโซเชียลมีเดียให้เหมาะสม

  • หมั่นลบประวัติการใช้งานและ Cookie บ้างเป็นระยะ

  • ใช้รหัสผ่านที่รัดกุม และเปิดระบบยืนยันตัวตน 2 ชั้น

  • หลีกเลี่ยงการเชื่อมต่อบัญชีหลายแอปไว้ด้วยกันโดยไม่จำเป็น

บางครั้ง สิ่งที่เราโพสต์อาจหายไปจากสายตา...แต่ไม่เคยหายไปจากระบบ หากรอยเท้าบนหาดทรายจางหายได้เมื่อคลื่นซัด รอยเท้าดิจิทัลอาจยังคงอยู่นานกว่านั้นมาก
คุณพร้อมรับผิดชอบกับสิ่งที่คุณทิ้งไว้บนโลกออนไลน์แล้วหรือยัง?

แหล่งข้อมูลอ้างอิง

  • สำนักงานคณะกรรมการการรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์แห่งชาติ (สกมช.)
  • European Union Agency for Cybersecurity (ENISA)
  • National Cyber Security Centre (UK)