สมาคมสื่อมวลชนมีไว้ทำอะไร? และทำไมมันถึงสำคัญกว่าที่คิด
ถ้าไม่มีสมาคมสื่อ จะเกิดอะไรขึ้น?
ลองนึกภาพว่าวันหนึ่งมีข่าวออกมาว่า "นักการเมืองคนดังทุจริต" แต่สำนักข่าว A รายงานไม่ครบ สำนักข่าว B เลือกไม่รายงานเพราะกลัวเสียโฆษณา และสำนักข่าว C รายงานผิดข้อเท็จจริงแต่ไม่มีใครแก้ไข
ในสังคมที่ไม่มีองค์กรกลางกำหนดมาตรฐาน สิ่งนี้จะเกิดขึ้นซ้ำแล้วซ้ำเล่า และคนอ่านจะไม่รู้ว่าข่าวไหนเชื่อได้
นั่นคือเหตุผลว่าทำไมสมาคมสื่อมวลชนถึงต้องมีอยู่
หน้าที่จริงของสมาคมสื่อมวลชนคืออะไร
สมาคมสื่อมวลชนไม่ใช่บริษัท ไม่ใช่เอเจนซีโฆษณา และไม่ใช่ตัวแทนหารายได้ให้สำนักข่าว
หน้าที่แท้จริงของสมาคมคือ ผู้กำหนดและรักษามาตรฐานวิชาชีพ ซึ่งครอบคลุม 3 เรื่องหลัก
1. ความถูกต้องของข่าว สมาคมต้องกำหนดให้ชัดว่าการรายงานข่าวที่ดีต้องมีการตรวจสอบข้อเท็จจริง อ้างอิงแหล่งที่มา และแก้ไขเมื่อผิดพลาด ไม่ใช่ปล่อยให้ข่าวผิดลอยอยู่บนโลกออนไลน์โดยไม่มีใครรับผิดชอบ
2. ความรวดเร็วที่ไม่แลกกับความแม่นยำ ในยุคที่ข่าวแข่งกันเป็นวินาที สมาคมต้องช่วยให้สำนักข่าวเข้าใจว่า เร็วแต่ผิดนั้นแย่กว่าช้าแต่ถูก และต้องมีกลไกที่ทำให้สำนักข่าวรับผิดชอบต่อความผิดพลาดที่เกิดขึ้น
3. จริยธรรมในการทำงาน สมาคมต้องสร้างบรรทัดฐานที่ชัดเจนว่าอะไรทำได้ อะไรทำไม่ได้ เช่น การรับเงินจากแหล่งข่าวเพื่อเขียนข่าวให้ดูดี การเลือกรายงานเฉพาะสิ่งที่ตัวเองได้ประโยชน์ หรือการปิดข่าวเพราะกลัวเสียสปอนเซอร์
แล้วการหารายได้ของสำนักข่าวล่ะ?
นั่นไม่ใช่หน้าที่ของสมาคม
แต่ละสำนักข่าวมีโมเดลธุรกิจของตัวเอง บางแห่งพึ่งโฆษณา บางแห่งทำ subscription บางแห่งทำ event บางแห่งรับงาน content marketing แต่ละแห่งมีปัญหาและทางออกที่ต่างกัน
สมาคมไม่ควรเป็นตัวกลางหารายได้ให้ เพราะเมื่อไหรก็ตามที่สมาคมมีผลประโยชน์ร่วมกับแหล่งรายได้ มันจะตรวจสอบแหล่งนั้นไม่ได้อีกต่อไป
ทำไมการปนกันถึงเป็นปัญหา
ลองนึกภาพว่าสมาคมสื่อแห่งหนึ่งรับเงินสนับสนุนจากกลุ่มธุรกิจใหญ่เพื่อ "สร้างรายได้ให้สมาชิก" แล้ววันหนึ่งกลุ่มธุรกิจนั้นตกเป็นข่าวฉาว
สมาคมนั้นจะกล้าออกมาตรวจสอบหรือกำหนดมาตรฐานการรายงานข่าวเรื่องนี้ได้ไหม?
คำตอบคือแทบเป็นไปไม่ได้ เพราะมันขัดกับผลประโยชน์ที่ตัวเองรับมา และนั่นคือจุดที่สมาคมสูญเสียคุณค่าที่แท้จริงไป
สมาคมที่ดี สังคมได้อะไร
เมื่อสมาคมสื่อทำหน้าที่ตัวเองได้ครบ สิ่งที่สังคมได้รับคือ
- ประชาชนมีข่าวที่เชื่อถือได้เป็นฐานในการตัดสินใจ
- นักการเมืองและธุรกิจรู้ว่าถ้าทำผิดจะถูกรายงานอย่างตรงไปตรงมา
- นักข่าวรุ่นใหม่มีมาตรฐานที่ชัดเจนให้ยึดถือ
- และอุตสาหกรรมสื่อโดยรวมมีความน่าเชื่อถือในสายตาสาธารณะ
สมาคมที่แข็งแกร่งไม่ได้ทำให้สำนักข่าวรวยขึ้น แต่ทำให้ข่าวมีคุณค่าพอที่คนจะยังอยากอ่านและเชื่อถือในระยะยาว
