ร่างภาษีป้ายฉบับใหม่ คิดรายเดือน จ่ายได้ 30 วัน เจ้าของร้านควรเตรียมอะไร

ร่างอยู่ในขั้นตอนไหน และยังไม่มีผลบังคับใช้

การที่ ครม. เห็นชอบหลักการ หมายความว่ารัฐบาลเห็นด้วยกับแนวทางของร่างกฎหมายโดยรวม แต่ร่างนี้ยังไม่ใช่กฎหมายที่ใช้อยู่ ต้องผ่านขั้นตอนทางกฎหมายและผ่านสภาก่อน เจ้าของป้ายจึงยังไม่มีหน้าที่ใหม่ตามร่างนี้ แต่เตรียมตัวล่วงหน้าได้ ส่วนภาระที่มีอยู่ตามกฎหมายปัจจุบันยังเป็นไปตามเดิม

ร่างนี้ยังไม่มีกำหนดวันเข้าสภา ยังไม่มีวันมีผลบังคับใช้ และเกณฑ์รายละเอียดของการลดภาษีในภาวะวิกฤตก็ยังไม่ประกาศ ผู้อ่านจึงควรระวังข้อความที่บอกว่าภาษีจะขึ้นหรือลงแน่นอน เพราะอัตราจริงยังไม่ถูกกำหนด

ก่อนถึงขั้น ครม. เห็นชอบ ร่างนี้ผ่านการรับฟังความเห็นมาแล้ว มีผู้แสดงความเห็น 1,737 ราย และเห็นด้วย 96.69% ตัวเลขนี้บอกได้เพียงว่าผู้ร่วมแสดงความเห็นส่วนใหญ่เห็นด้วยกับร่าง แต่ไม่ได้บอกว่าอัตราภาษีที่จะออกมาในกฎกระทรวงจะเป็นเท่าใด

คิดภาษีรายเดือน เศษของเดือนนับเป็น 1 เดือน

จุดเปลี่ยนที่เจ้าของป้ายควรรู้ที่สุดคือวิธีนับระยะเวลา ร่างกำหนดให้คิดภาษีเป็นรายเดือนตามระยะเวลาที่ใช้ป้ายจริง และถ้าใช้ป้ายไม่เต็มเดือน เศษของเดือนนับเป็น 1 เดือน หมายความว่าป้ายที่ติดตั้งหรือถอดออกกลางปีจะถูกคิดตามจำนวนเดือนที่ใช้จริง ไม่ต้องรับภาระทั้งปี

ลองดูตัวอย่างการนับเดือนแบบง่ายๆ สมมติร้านค้าติดป้ายใหม่กลางเดือนหนึ่ง แล้วใช้ต่อเนื่องไปจนถึงกลางเดือนที่สี่ จะนับเป็นใช้ป้าย 4 เดือน เพราะเดือนแรกและเดือนสุดท้ายเป็นเศษของเดือน ซึ่งนับเป็นเดือนเต็มคนละ 1 เดือน ตัวอย่างนี้ใช้อธิบายวิธีนับเท่านั้น ไม่ได้คิดเป็นจำนวนเงิน เพราะอัตราจริงยังไม่ออก

ในทางปฏิบัติ เจ้าของร้านที่ติดป้ายชั่วคราว เช่น ป้ายช่วงเทศกาลหรือป้ายโปรโมชันที่ติดไม่กี่เดือน อาจต้องเก็บหลักฐานวันติดตั้งและวันถอดป้ายไว้ให้ชัด เพราะระยะเวลาที่ใช้ป้ายจริงเป็นตัวกำหนดจำนวนเดือนที่ต้องคิดภาษี

เพดานภาษีป้าย เงินเพิ่ม และป้ายรุกล้ำที่สาธารณะ

ร่างลดประเภทป้ายจาก 3 ประเภทเหลือ 2 ประเภท และกำหนดเพดานอัตราไว้ 2 ระดับ คือไม่เกิน 50 บาทต่อ 500 ตารางเซนติเมตร (ตร.ซม.) สำหรับป้ายอักษรไทยที่มีข้อความหรือตัวเลขเคลื่อนที่ และไม่เกิน 25 บาทต่อ 500 ตร.ซม. สำหรับป้ายกรณีอื่น จุดที่ต้องย้ำคือตัวเลขทั้งสองเป็นเพดานในร่างกฎหมาย ไม่ใช่อัตราที่จะเก็บจริง อัตราจริงจะกำหนดในกฎกระทรวง ซึ่งอาจต่ำกว่าเพดานก็ได้ และขณะนี้ยังไม่ประกาศ

เรื่องเวลาชำระ ร่างขยายจากเดิม 15 วันเป็น 30 วัน โดยนับจากวันที่ได้รับแจ้งการประเมิน ตามรายงานของ Real News Thailand เจ้าของป้ายจึงมีเวลาเตรียมเงินและเอกสารมากขึ้น

หากชำระล่าช้า ร่างกำหนดเงินเพิ่ม 2% ต่อเดือน แต่เงินเพิ่มรวมต้องไม่เกินจำนวนภาษีที่ต้องจ่าย หมายความว่าต่อให้ล่าช้านาน เงินเพิ่มจะมีเพดานเท่ากับตัวภาษีเอง

ส่วนป้ายที่รุกล้ำที่สาธารณะโดยไม่ได้รับอนุญาต ร่างกำหนดให้เสียภาษี 2 เท่า ข้อนี้เป็นเรื่องของการคิดภาษีเท่านั้น การเสียภาษีไม่ได้ทำให้การใช้พื้นที่สาธารณะนั้นถูกกฎหมาย เจ้าของป้ายที่ไม่แน่ใจว่าป้ายของตนอยู่ในที่ดินของตนเองหรือล้ำออกไปยังพื้นที่สาธารณะ ควรตรวจสอบตั้งแต่ตอนนี้

ยื่นแบบออนไลน์ ลดภาษีในภาวะวิกฤต และสิ่งที่ควรเตรียม

ตามรายงานของ Real News Thailand ร่างเปิดให้ยื่นแบบ ขอคืนเงิน อุทธรณ์ และส่งหนังสือแจ้งการประเมินทางอิเล็กทรอนิกส์ได้ ผู้ประกอบการที่ไม่สะดวกเดินทางจึงอาจทำเรื่องผ่านระบบออนไลน์ได้ในอนาคต ส่วนใครที่ยังอยากไปติดต่อเจ้าหน้าที่แบบเดิมก็ยังไปได้

ในกรณีขอคืนเงินหลังอุทธรณ์ ต้องยื่นภายใน 1 ปีนับแต่ได้รับแจ้งคำวินิจฉัยอุทธรณ์ถึงที่สุด นอกจากนี้ ร่างให้ออกกฎกระทรวงลดภาษีได้ไม่เกิน 90% ในกรณีภัยพิบัติหรือเศรษฐกิจตกต่ำ ตามหลักเกณฑ์ที่จะกำหนด การลดภาษีขนาดนี้จึงยังไม่ใช่สิทธิที่ใช้ได้ทันที ต้องรอให้มีกฎกระทรวงและรู้เกณฑ์ก่อน

ระหว่างรอร่างเดินหน้า เจ้าของร้านและผู้ประกอบการที่มีป้ายอาจเตรียมตัวได้ดังนี้

• ตรวจว่ามีป้ายอะไรบ้าง และแต่ละป้ายเป็นอักษรไทยล้วนหรือมีข้อความเคลื่อนที่หรือไม่
• เก็บหลักฐานวันติดตั้งและวันถอดป้ายแต่ละป้าย
• ตรวจว่าป้ายอยู่ในที่ดินของตนหรือรุกล้ำที่สาธารณะ
• ติดตามอัตราจริงที่จะระบุในกฎกระทรวง
• ติดตามกำหนดการที่ร่างจะเข้าสภา

ภาพรวมของร่างนี้คือเปลี่ยนวิธีคิดให้ตรงกับระยะเวลาที่ใช้ป้ายจริง ลดประเภทป้าย ขยายเวลาชำระ และเปิดช่องทางออนไลน์ ส่วนผลต่อกระเป๋าเงินของผู้ประกอบการแต่ละราย ต้องรอกฎกระทรวงที่กำหนดอัตราจริงก่อนจึงจะประเมินได้

ที่มา: สรุปมติและแถลงของรองโฆษกสำนักนายกรัฐมนตรีเรื่องมติ ครม. 3 พ.ย. 2569 อ้างตามรายงานของไทยพับลิก้า (Thaipublica) และ Real News Thailand