IOC กำหนดเพศนักกีฬาใหม่สำหรับการแข่งขันประเภทหญิง คณะกรรมการบริหารของคณะกรรมการโอลิมปิกสากล (International Olympic Committee หรือ IOC) อนุมัตินโยบายนี้เมื่อวันที่ 26 มี.ค. 2569 ให้ประเภทหญิงในรายการของ IOC เปิดเฉพาะผู้หญิงทางชีววิทยา โดยตัดสินจากการตรวจยีน SRY และเริ่มใช้ตั้งแต่โอลิมปิกที่ลอสแอนเจลิส 2028 (LA 2028) นักกีฬาที่อยากลงแข่งประเภทหญิงในรายการของ IOC จะต้องผ่านการตรวจนี้ ส่วนผู้ที่พบยีน SRY โดยหลักจะแข่งประเภทหญิงไม่ได้
IOC เปิดตัวนโยบายหลังการหารือนาน 18 เดือน และประธาน IOC คือ เคิร์สตี โคเวนทรี (Kirsty Coventry) ผลักดันแนวทางที่เป็นแบบเดียวกันทั้งระบบ หลังเข้ารับตำแหน่งเมื่อเดือน มิ.ย. 2568 โดยเปลี่ยนจุดยืนเดิมของ IOC
IOC กำหนดเพศนักกีฬาด้วยการตรวจยีน SRY อย่างไร
การตัดสินสิทธิแข่งประเภทหญิงจะเริ่มจากการตรวจหายีน SRY IOC ระบุว่ายีนนี้คงอยู่ตลอดชีวิต และเป็นหลักฐานที่ชี้ว่าร่างกายมีพัฒนาการทางเพศแบบเพศชาย ตัวอย่างที่ใช้ตรวจเป็นน้ำลาย การป้ายกระพุ้งแก้ม หรือเลือด IOC มองว่าวิธีนี้รบกวนร่างกายน้อยกว่าวิธีตรวจแบบอื่น
นักกีฬาที่ผลตรวจไม่พบยีน SRY ถือว่าเข้าเกณฑ์ประเภทหญิงถาวร และตรวจเพียงครั้งเดียวในชีวิต เว้นแต่มีเหตุให้เชื่อว่าผลตรวจคลาดเคลื่อน IOC ระบุด้วยว่านักกีฬาทุกคนที่ต้องการผ่านเกณฑ์หรือลงแข่งประเภทหญิงต้องผ่านการคัดกรองนี้ ส่วน World Athletics สหพันธ์กรีฑานานาชาติ ใช้การตรวจยีน SRY ด้วยการป้ายกระพุ้งแก้มอยู่แล้ว ซึ่งเป็นแนวปฏิบัติของสหพันธ์นั้นโดยเฉพาะ
ใครได้รับผล และผู้ที่ไม่ผ่านเกณฑ์แข่งอะไรได้
นโยบายใช้กับทุกประเภทกีฬาในรายการของ IOC ทั้งกีฬาเดี่ยวและกีฬาทีม นักกีฬาที่พบยีน SRY จะลงแข่งประเภทหญิงไม่ได้ ข้อยกเว้นมีน้อยมาก คือผู้ที่มีภาวะดื้อต่อฮอร์โมนแอนโดรเจนแบบสมบูรณ์ (Complete Androgen Insensitivity Syndrome หรือ CAIS) หรือความแตกต่างทางเพศอื่นที่พบได้ยากในกลุ่ม DSD และร่างกายไม่ได้ประโยชน์จากผลสร้างกล้ามเนื้อหรือเสริมสมรรถภาพของฮอร์โมนเทสโทสเตอโรน
ผู้ที่ไม่ผ่านเกณฑ์ประเภทหญิงไม่ได้ถูกห้ามแข่งทั้งหมด ตามนโยบายของ IOC ผู้ที่พบยีน SRY ยังแข่งได้ในประเภทชาย ประเภทเปิด โควตาของนักกีฬาชายในรายการผสมที่กำหนดไว้ และรายการที่ไม่แบ่งตามเพศ
นโยบายเริ่มใช้ตั้งแต่ LA 2028 และไม่ย้อนหลังไปใช้กับการแข่งขันก่อนหน้า IOC ระบุว่านโยบายนี้ไม่กระทบกีฬาระดับชุมชนหรือกีฬาสมัครเล่น เพราะใช้กับรายการของ IOC เท่านั้น
เหตุผลของ IOC และเสียงวิจารณ์
โคเวนทรีกล่าวในช่วงประกาศนโยบายว่า 'At the Olympic Games, even the smallest margins can be the difference between victory and defeat" และว่า "it would not be fair for biological males to compete in the female category" พร้อมระบุว่าในบางกีฬา การให้ผู้ชายทางชีววิทยาลงแข่งประเภทหญิง "would simply not be safe' โคเวนทรียังกล่าวด้วยว่านโยบายนี้ 'is based on science and has been led by medical experts'
ความขัดแย้งนี้อยู่ที่น้ำหนักของสองเรื่อง ฝ่ายหนึ่งให้ความสำคัญกับความเป็นธรรมและความปลอดภัยในประเภทหญิง อีกฝ่ายให้ความสำคัญกับสิทธิในร่างกายและศักดิ์ศรีของนักกีฬา IOC เลือกตอบด้วยเกณฑ์ทางพันธุกรรมที่ตรวจครั้งเดียวจบ แทนการวัดรายกรณีแบบที่เคยมีมา ผลคือเส้นแบ่งชัดขึ้นสำหรับผู้จัดการแข่งขัน แต่นักกีฬาบางกลุ่มต้องย้ายไปแข่งประเภทอื่น
ที่มา: นโยบายของ IOC ว่าด้วยการคุ้มครองประเภทหญิงในกีฬาโอลิมปิก







