Advertisement
กีฬา

กฎแบดมินตันมือใหม่ สนาม เสิร์ฟ นับแต้ม และสิ่งที่ทำให้เสียแต้มทันที

ปรับปรุงล่าสุด:

กฎแบดมินตันมือใหม่ที่ต้องรู้ ตั้งแต่ขนาดสนาม วิธีเสิร์ฟ การนับแต้ม 21 แต้ม ไปจนถึงลูกที่ถือว่าเสียแต้ม

กฎแบดมินตันมือใหม่ สนาม เสิร์ฟ นับแต้ม และสิ่งที่ทำให้เสียแต้มทันที

กฎแบดมินตันที่มือใหม่ต้องรู้มีไม่กี่เรื่อง สนามยาว 13.40 เมตร กว้าง 5.18 เมตรสำหรับตีเดี่ยว และ 6.10 เมตรสำหรับตีคู่ แข่งแบบชนะ 2 ใน 3 เกม เกมละ 21 แต้ม ได้แต้มทุกครั้งที่ชนะแรลลี (การตีโต้หนึ่งครั้ง) และต้องเสิร์ฟเฉียงข้ามไปยังสนามส่งลูกของฝ่ายตรงข้าม

ถ้าเพิ่งเริ่มเล่น ให้จำสามเรื่องก่อน คือเสิร์ฟให้ถูก นับแต้มให้เป็น และรู้ว่าลูกแบบไหนถือว่าเสีย กติกาส่วนใหญ่ในเรื่องนี้สรุปจากกติกาของสหพันธ์แบดมินตันโลก (Badminton World Federation: BWF) ฉบับปรับปรุงปี 2013/2014 ส่วนข้อที่มีการเปลี่ยนแปลงภายหลัง โดยเฉพาะความสูงของการเสิร์ฟ จะบอกแยกไว้ในหัวข้อวิธีเสิร์ฟ

ขนาดสนามและตาข่ายตามกติกา

สนามแบดมินตันเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า ยาว 13.40 เมตร ทั้งตีเดี่ยวและตีคู่ ความกว้างต่างกัน สนามประเภทคู่กว้าง 6.10 เมตร ส่วนประเภทเดี่ยวใช้พื้นที่แคบลงเหลือกว้าง 5.18 เมตร ตามข้อมูลของสำนักงานกีฬาและนันทนาการรัฐเวสเทิร์นออสเตรเลีย ผู้ที่ตีเดี่ยวจึงต้องดูเส้นข้างด้านในเป็นขอบสนาม ไม่ใช่เส้นนอกสุด

เส้นแบ่งสนามกว้าง 40 มิลลิเมตร ต้องเห็นชัดเจน และควรทาด้วยสีขาวหรือสีเหลือง เส้นทุกเส้นถือเป็นส่วนหนึ่งของสนาม ลูกที่ตกบนเส้นจึงยังถือว่าอยู่ในสนาม

ตาข่ายขึงกลางสนาม ขอบบนของตาข่ายต้องสูง 1.524 เมตรจากพื้นตรงกึ่งกลางสนาม และสูง 1.55 เมตรเหนือเส้นข้างของประเภทคู่ เสาตาข่ายสูง 1.55 เมตรจากพื้นสนาม และตั้งอยู่บนเส้นข้างของประเภทคู่เสมอ ไม่ว่าจะเล่นเดี่ยวหรือคู่ ตาข่ายต้องขึงตึงและต้องไม่มีช่องว่างระหว่างปลายตาข่ายกับเสา ตัวเลขของตาข่ายนี้มาจากกติกาฉบับ 2013/2014

วิธีเริ่มเกมและการเสิร์ฟที่ถูกต้อง

ก่อนเริ่มเล่นจะมีการเสี่ยง เช่น โยนเหรียญ ฝ่ายที่ชนะการเสี่ยงเลือกได้อย่างใดอย่างหนึ่ง คือเสิร์ฟหรือรับก่อน หรือเริ่มเล่นจากสนามข้างใดข้างหนึ่ง ฝ่ายที่แพ้การเสี่ยงได้เลือกสิ่งที่เหลืออยู่ เช่น ถ้านาย A ชนะการเสี่ยงและเลือกเสิร์ฟก่อน นาย B ก็เลือกได้ว่าจะเริ่มจากสนามข้างไหน

ตามกติกาฉบับปี 2013/2014 ผู้เสิร์ฟต้องทำให้ครบทุกข้อต่อไปนี้

  • ผู้เสิร์ฟและผู้รับยืนในสนามส่งลูกที่อยู่ทแยงมุมตรงข้ามกัน โดยไม่เหยียบเส้นเขตสนามส่งลูก
  • เท้าทั้งสองข้างของผู้เสิร์ฟและผู้รับต้องแตะพื้นและอยู่นิ่ง ตั้งแต่เริ่มเสิร์ฟจนกว่าจะตีลูก
  • จุดสัมผัสแรกของแร็กเกตต้องตีที่ฐานของลูกขนไก่
  • ลูกทุกส่วนต้องอยู่ต่ำกว่าเอวของผู้เสิร์ฟขณะแร็กเกตสัมผัสลูก และก้านแร็กเกตต้องชี้ลงต่ำ
  • แร็กเกตต้องเคลื่อนไปข้างหน้าต่อเนื่องจนตีลูก
  • ลูกต้องข้ามตาข่ายและตกบนหรือภายในเส้นเขตสนามส่งลูกของผู้รับ

ข้อที่ 4 คือจุดที่เปลี่ยนไปแล้วในการแข่งขันระดับนานาชาติ Badminton Planet รายงานเมื่อ 23 ธ.ค. 2560 ว่า BWF ตัดสินใจใช้เกณฑ์ที่ลูกต้องอยู่ต่ำกว่า 1.15 เมตรจากพื้นสนามขณะแร็กเกตตีลูก แทนเกณฑ์เดิมที่ให้ต่ำกว่าเอว ส่วน Around the Rings (เผยแพร่ผ่าน Infobae) รายงานว่าเริ่มทดลองตั้งแต่ 1 มี.ค. 2561 ในรายการเกรด 1 (ยกเว้นเยาวชนชิงแชมป์โลก) เกรด 2 และชิงแชมป์ทวีป และการทดลองนี้ใช้ความสูงคงที่ 1.15 เมตร พร้อมตัดข้อกำหนดให้ก้านแร็กเกตชี้ลงออก

ผู้เล่นทั่วไปจึงควรเข้าใจว่า เกณฑ์ต่ำกว่าเอวและก้านแร็กเกตชี้ลงเป็นถ้อยคำของกติกาฉบับ 2013/2014 ส่วนการแข่งขันนานาชาติใช้เกณฑ์ 1.15 เมตรตามรายงานทั้งสองแห่ง ถ้าจะลงแข่งรายการที่จัดอย่างเป็นทางการ ควรถามผู้จัดการแข่งขันว่าใช้เกณฑ์ใด

การนับแต้มและการเปลี่ยนข้าง

แบดมินตันใช้ระบบแรลลีพอยต์ ฝ่ายที่ชนะการตีโต้ได้ 1 แต้มทุกครั้ง ไม่ว่าจะเป็นฝ่ายเสิร์ฟหรือฝ่ายรับ ฝ่ายที่ได้ 21 แต้มก่อนเป็นฝ่ายชนะเกมนั้น และการแข่งขันหนึ่งแมตช์ฝ่ายที่ชนะ 2 ใน 3 เกมก่อนเป็นผู้ชนะ ถ้าได้ 20 แต้มเท่ากัน ฝ่ายที่จะชนะต้องมีแต้มนำ 2 แต้ม เช่น 22-20 แต่ถ้าสกอร์ไปถึง 29-29 ฝ่ายที่ได้แต้มที่ 30 ก่อนเป็นฝ่ายชนะ ฝ่ายที่ชนะเกมได้เสิร์ฟก่อนในเกมถัดไป

ผู้เล่นต้องเปลี่ยนข้างสนามในสามช่วง คือหลังจบเกมที่ 1 หลังจบเกมที่ 2 (ถ้ามีเกมที่ 3) และในเกมที่ 3 เมื่อมีฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งนำถึง 11 แต้ม ถ้าผู้เล่นลืมเปลี่ยนข้าง และกรรมการหรือผู้เล่นเห็นก่อนที่ลูกจะอยู่ในการเล่นครั้งถัดไป ต้องเปลี่ยนข้างทันที และแต้มที่ได้ไปแล้วยังนับต่อ

กติกายังกำหนดเวลาพักไว้ด้วย เมื่อฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งมี 11 แต้มในแต่ละเกม พักได้ไม่เกิน 60 วินาที ส่วนการพักระหว่างเกมที่ 1 กับเกมที่ 2 และระหว่างเกมที่ 2 กับเกมที่ 3 พักได้ไม่เกิน 120 วินาที ห้ามถ่วงเวลาหรือยืดเวลาพักเพื่อให้ผู้ฝึกสอนให้คำแนะนำนอกช่วงที่กติกาอนุญาต ตัวเลขเรื่องการนับแต้มและเวลาพักนี้ก็อ้างตามกติกาฉบับ 2013/2014 เช่นกัน

เปลี่ยนข้างและเวลาพักในแมตช์แบดมินตัน / จบเกมที่ 1 เปลี่ยนข้างสนาม แล้วพักได้ไม่เกิน 120 วินาที / จบเกมที่ 2 ถ้ามีเกมที่ 3 เปลี่ยนข้างและพักได้ไม่เกิน 120 วินาที / เกมที่ 3 เมื่อมีฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งนำถึง 11 แต้ม ต้องเปลี่ยนข้าง
ผู้เล่นต้องเปลี่ยนข้างสนามสามช่วงในแมตช์ และมีเวลาพักตามที่กติกากำหนด

สิ่งที่ทำให้เสียแต้มและเอาใหม่

ลูกที่ถือว่าเสียแต้มระหว่างเล่นมีหลายแบบ ตามกติกาข้อ 13 ที่บทความของ ม.ขอนแก่นสรุปไว้ ผู้เล่นมือใหม่ควรรู้อย่างน้อยกรณีเหล่านี้

  • ลูกตกนอกเส้นเขตสนาม
  • ลูกลอดใต้ตาข่ายหรือไม่ข้ามตาข่าย
  • ลูกถูกเพดานหรือฝาผนัง
  • ลูกถูกตัวหรือเครื่องแต่งกายของผู้เล่น
  • ผู้เล่นถูกตาข่ายด้วยแร็กเกต ตัว หรือเครื่องแต่งกาย ขณะลูกอยู่ในการเล่น
  • ผู้เล่นคนเดียวกันตีลูกสองครั้งติดต่อกัน

ลูกที่ติดหัวแร็กเกตแล้วถูกเหวี่ยงออกไประหว่างตี ก็ถือว่าเสียเช่นกัน แต่ถ้าลูกขนไก่ติดหัวแร็กเกตและส่วนเอ็นในการตีครั้งเดียว ไม่ถือว่าเสีย ส่วนฝ่ายเสิร์ฟที่ทำผิดกติกาการเสิร์ฟ เช่น เหยียบเส้น หรือตีลูกสูงเกินเกณฑ์ ถือว่าเสียตั้งแต่ลูกแรก

บางกรณีกรรมการให้เอาใหม่ คือเล่นลูกนั้นซ้ำโดยไม่นับแต้ม เช่น ผู้เสิร์ฟเสิร์ฟก่อนที่ผู้รับพร้อม ลูกที่เสิร์ฟไปแล้วติดค้างอยู่บนตาข่าย ลูกขนไก่แตกแยกออกเป็นส่วนๆ หรือเกิดเหตุไม่คาดคิด เช่น ไฟดับ ผู้เล่นต้องไม่ถ่วงเวลา ไม่จงใจเปลี่ยนแปลงหรือทำลายลูกเพื่อเปลี่ยนความเร็ว และไม่แสดงกิริยาก้าวร้าว ถ้าทำผิดเหล่านี้ กรรมการผู้ตัดสินเตือนก่อน และถ้ายังทำซ้ำ มีอำนาจตัดสิทธิ์ออกจากการแข่งขันได้

ที่มา: บทความ แบดมินตัน: การเล่น การชม และเชียร์อย่างสนุกสนาน ด้วยความเข้าใจในกติกา โดย วายุ กาญจนศร (Wayu Kanjanasorn) วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ปีที่ 37 ฉบับที่ 1 (ม.ค.-มี.ค. 2557) ซึ่งสรุปจากกติกา BWF ฉบับปรับปรุง 2013/2014 ขนาดสนามเดี่ยวและคู่จากคู่มือขนาดสนามกีฬาของหน่วยงานกีฬาและนันทนาการรัฐเวสเทิร์นออสเตรเลีย รายงานของ Badminton Planet (23 ธ.ค. 2560) และ Around the Rings ผ่าน Infobae เรื่องเกณฑ์ความสูงการเสิร์ฟ 1.15 เมตร

บทความที่เกี่ยวข้อง