รายได้เท่าไรต้องยื่นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา ยื่นช้าเสียค่าปรับและเงินเพิ่มอย่างไร

รายได้เท่าไรต้องยื่นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา

เงินเดือนอย่างเดียว คนโสดต้องมีเงินได้เกิน 120,000 บาท คนมีคู่สมรสต้องเกิน 220,000 บาท ส่วนเงินได้ประเภทอื่น คนโสดใช้เกณฑ์ 60,000 บาท คนมีคู่สมรสใช้เกณฑ์ 120,000 บาท ตัวเลขชุดแรกใช้กับผู้ที่มีเงินได้ประเภทเงินเดือน ค่าจ้าง (ตามมาตรา 40 (1) แห่งประมวลรัษฎากร) ประเภทเดียว ชุดที่สองใช้กับผู้ที่มีเงินได้ประเภทอื่น ตามข้อมูลของกรมสรรพากร เกณฑ์ขั้นต่ำสรุปได้ดังนี้

• เงินเดือนอย่างเดียว โสด เงินได้เกิน 120,000 บาท
• เงินเดือนอย่างเดียว มีคู่สมรส เงินได้เกิน 220,000 บาท
• เงินได้ประเภทอื่น โสด 60,000 บาท
• เงินได้ประเภทอื่น มีคู่สมรส 120,000 บาท

สำหรับคนมีคู่สมรส เอกสารของกรมสรรพากรปีภาษี 2568 ระบุว่าเกณฑ์คือเงินได้ฝ่ายเดียวหรือรวมกันเกิน 220,000 บาท

คำว่าเกินหมายถึงมากกว่าตัวเลข ไม่ใช่เท่ากับตัวเลข เกณฑ์นี้อ้างอิงเอกสารปีภาษี 2568 เกณฑ์อาจเปลี่ยนได้ ให้เช็กฉบับล่าสุดที่ www.rd.go.th ก่อนยื่น

ถ้าคำนวณแล้วไม่มีภาษีต้องจ่าย ก็ยังต้องยื่น เพราะกรมสรรพากรระบุว่าหน้าที่ยื่นแบบเกิดขึ้นเมื่อเงินได้ถึงเกณฑ์ ไม่ว่าคำนวณแล้วจะมีภาษีต้องจ่ายหรือไม่ ผู้ที่เงินได้ถึงเกณฑ์แต่หลังหักค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อนแล้วไม่ต้องเสียภาษีสักบาท จึงยังมีหน้าที่ยื่นแบบอยู่ดี

ข้อนี้สำคัญเพราะหลายคนเข้าใจว่าไม่ต้องจ่ายก็ไม่ต้องยื่น ความเข้าใจแบบนี้ทำให้พลาดกำหนดโดยไม่รู้ตัว และถ้าพลาด ค่าปรับยังเกิดขึ้นได้แม้ไม่มีภาษีให้ชำระ เรื่องนี้อธิบายต่อในหัวข้อยื่นช้า ส่วนวิธีคำนวณค่าลดหย่อนและอัตราภาษี ให้ดูรายละเอียดจากกรมสรรพากรโดยตรง

ภ.ง.ด.91 กับ ภ.ง.ด.90 ใช้ต่างกันอย่างไร

ภ.ง.ด.91 เป็นแบบสำหรับผู้ที่มีเงินได้ประเภทเงินเดือน ค่าจ้างประเภทเดียว ถ้าคุณมีรายได้จากงานประจำอย่างเดียว แบบนี้คือแบบที่ต้องใช้ ส่วนผู้ที่มีเงินได้ประเภทอื่นด้วยมักต้องใช้แบบ ภ.ง.ด.90 ให้ตรวจคำแนะนำของแบบนั้นที่ www.rd.go.th ก่อนยื่น

จุดที่คนมักสับสนคือตัวเลขสองชุด คนที่มีแต่เงินเดือนใช้ชุด 120,000 และ 220,000 บาท ส่วนคนที่มีรายได้ประเภทอื่นใช้ชุด 60,000 และ 120,000 บาท แบบ ภ.ง.ด.90 และ ภ.ง.ด.91 มีกำหนดยื่นปกติวันเดียวกัน คือ 31 มีนาคมของทุกปี

ยื่นภาษีได้ทางไหน และกำหนดยื่นคือเมื่อไร

ยื่นเองออนไลน์ได้ที่ www.rd.go.th กรมสรรพากรระบุว่าผู้ยื่นแบบ ภ.ง.ด.91 ชำระภาษีหรือขอคืนภาษีผ่านระบบเครือข่ายอินเทอร์เน็ตได้ หรือจะใช้แบบพิมพ์ที่จัดพิมพ์จากระบบและโปรแกรมคำนวณภาษีของกรมก็ได้ ผู้ที่ต้องเสียภาษีและผู้ที่ขอคืนภาษีจึงใช้ช่องทางเดียวกันได้

กำหนดปกติคือ 31 มีนาคมของทุกปี บางปีกรมสรรพากรอาจประกาศขยายเวลา ให้ตรวจประกาศล่าสุดที่ www.rd.go.th ก่อนถึงช่วงยื่น

ยื่นช้าหรือไม่ยื่นเสียอะไรบ้าง

การยื่นเกินกำหนดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน 2,000 บาทตามมาตรา 35 แห่งประมวลรัษฎากร และขอลดค่าปรับได้ นอกจากค่าปรับแล้ว ถ้ามีภาษีต้องชำระยังต้องเสียเงินเพิ่มตามมาตรา 27 อีกส่วนหนึ่ง เงินเพิ่มคิดร้อยละ 1.5 ต่อเดือนหรือเศษของเดือนของภาษีที่ต้องเสีย ไม่รวมเบี้ยปรับ

เศษของเดือนนับเป็น 1 เดือน โดยนับตั้งแต่พ้นกำหนดจนถึงวันที่ชำระ เช่น ชำระช้าไป 1 วันก็ถูกนับเป็น 1 เดือนเต็ม เงินเพิ่มต้องไม่เกินจำนวนภาษีที่ต้องเสีย และจะลดเหลือร้อยละ 0.75 ต่อเดือน ถ้าอธิบดีกรมสรรพากรอนุมัติให้ขยายเวลา และผู้เสียภาษีชำระภายในเวลาที่ขยายนั้น

ค่าปรับกับเงินเพิ่มไม่ได้เกิดพร้อมกันเสมอไป ขึ้นอยู่กับสถานการณ์ของแต่ละคน ตามหน้าข้อมูลของกรมสรรพากรเป็นดังนี้

• ยื่นช้าและไม่มีภาษีต้องชำระ เสียเฉพาะค่าปรับ ไม่ต้องเสียเงินเพิ่ม
• ยื่นช้าและมีภาษีต้องชำระ เสียทั้งค่าปรับและเงินเพิ่ม
• ยื่นเพิ่มเติมหลังพ้นกำหนดและมีภาษีต้องชำระ เสียเงินเพิ่มแต่ไม่มีค่าปรับ

กรณีที่เจ้าหน้าที่ออกหมายเรียกและประเมินภาษี เป็นอีกกรณีหนึ่งที่แยกต่างหากจากการยื่นช้าด้วยตัวเอง และมีหลักการคิดเบี้ยปรับของตัวเอง ผู้ที่เข้าข่ายควรอ่านรายละเอียดจากหน้าของกรมสรรพากรโดยตรง

คนที่เลือกผ่อนชำระภาษีก็ต้องระวัง ถ้าผิดนัดงวดใดงวดหนึ่ง จะหมดสิทธิผ่อนชำระ ภาษีที่เหลือทั้งหมดถึงกำหนดชำระทันที และคิดเงินเพิ่มร้อยละ 1.5 ต่อเดือนของยอดที่เหลือ การผ่อนจึงเป็นทางเลือกที่ต้องวางแผนให้ชำระครบทุกงวดตรงเวลา

คำถามที่พบบ่อย

รายได้เท่าไรต้องยื่นภาษี

ผู้ที่มีเงินเดือนอย่างเดียว โสดต้องมีเงินได้เกิน 120,000 บาท มีคู่สมรสเกิน 220,000 บาท ส่วนเงินได้ประเภทอื่น โสด 60,000 บาท มีคู่สมรส 120,000 บาท และควรเช็กเกณฑ์ปีล่าสุดก่อนยื่น

ถ้าไม่มีภาษีต้องจ่าย ยังต้องยื่นไหม

ต้องยื่น เพราะหน้าที่ยื่นเกิดขึ้นเมื่อเงินได้ถึงเกณฑ์ ไม่ว่าจะมีภาษีต้องเสียหรือไม่ ถ้ายื่นช้าและไม่มีภาษีต้องชำระ จะเสียเฉพาะค่าปรับ

ยื่นภาษีช้าขอลดค่าปรับได้ไหม

ได้ กรมสรรพากรระบุว่าค่าปรับที่ไม่เกิน 2,000 บาทตามมาตรา 35 ขอลดได้ ส่วนเงินเพิ่มร้อยละ 1.5 ต่อเดือนจะลดเหลือร้อยละ 0.75 ได้เมื่อได้รับอนุมัติขยายเวลาและชำระภายในเวลาที่ขยาย

ที่มา: กรมสรรพากร (The Revenue Department) คำแนะนำการกรอกแบบ ภ.ง.ด.91 ปีภาษี 2568 และเว็บไซต์ www.rd.go.th